Oresme, Tract, c. 20, p. CXXIV

monetam. Patet, quia moneta habet interpretationcm a domino.

g uni notab. — Nononotandum est, quodquicquid sit in policia débet fieri ad lionorem et boiium policie totius communitatis. Sequitur corrélative quod quicumque vacat bono privato in detrimentum boni communis, peccat mortaliter.

Duplex bonum. — Sed tune sciendum est, quod duplex est bonum, seilicet bonum simpliciter, et bonum secundum quid, id est bonum corporis.

Erg-o comparando bonum proprium simpliciter bono communi secundum quid, bonum privatum est preferendum. Sed comparando bonum privatum secundum quid ad bonum commune secundum quid, bonum commune est preferendum.

ia concl. — His premissis quantum ad hoc sic. Prima conclusio, ad solum principem pertinet monetam ordinare, igitur... Patet consequentia, quia cujus est constitutio, ejus est mutatio. Et antecedens notum est, etcapitur ibi prinec^ps non pro uno homine solum, sed pro omnibus qui habent policiam regere 3.

.5. Oresme, Tract, c. 8, p. CV ;

APPENDICES

2a Concl. — In nullo casu propter bonum privatum nulla mutatio monete est licita; sive apud principem, sive apud quemcumque alium. Et hoc maxime ubi mutatio monete pr aejudicaret reipublica?. Patet quia illud est valde incommodum.Item propter hocamicitia périt, et lites generantur 4. Et dicitur notanter ubi praejudicaret utilitati communitatis ; quia si fieret mutatio impressionis, non inde magnum incommodum proveniet.

3a Concl. — Propter communebonum in multis casibus licita est mutatio monete. Ista conclusio patet, quia alias mutatio monete non permittcretur in policia bene recta. Sed enumerare omnes modos particulares mutationis monete est difficile. Fit primo de materia, quo ad mutationem licitumest quod mutetur materia, si ad aliquas partes est defîectus materie ad habendum stipendia communinitatis totius pro utilitatc communitatis. Similiter de pondère, si propter diminutionem ponderis non possemus habere mu\tos francos ,

c. 22, p. GXXVII. Cf. Burlaeus, in Ethic. V., c. 5, litt. c, éd. cit., ï° 92 r°.