RELIQUES DE L'ABBAYE DE SAINT-BEJITIJN
A SâINT-OMëR (1465).
Nous trouvoos dans le Centleman's magazink du mois de novembre dernier un document curieux que nous nous hâtons de restituer à la Vrance à qui il appartient. C'est un inventaire fait en i 165 de la vaste collection de reliques appartenant à Téglisc; ai>batiale de Saint-Bertin de Saint-Omer. Le manuscrit original acheté à Calaîs en ^81^ par M. E. de Curling* esq. aonsul des Pays-Bas à Deal, est un rôle composé de sept feuilles de parche min^.cousues* bout à bout, ayant une longueur totale de onze pieds huit pouces sur douse pouces de largeur. H commence ainsi :
Roiukissivelnyentorium ouiniura Reliqiiîarum que invente fiierùnt Anno Doonini milleBimo quadrlngenlcsimo Sexagesimo quinio in menseScptembri in capsis, capsulis,' vasis, cornibus, buslis cristalHnis, cburQeis, parvis ferelris, et ceteris lalibus hic infcrins scriptîs nolatis et declaratis sive signatis, et Primo -;-
1 . In quadam cajpula de ère deaurdlo et gemmiê decorata cum quatuor ymaginibuê videlicet dei et beale Dei genetricU Marie et sanctorum apostohrum Petti et PauU, existenie êub feretro »ancti>Folquinif habentur que gequuntwr. Et Primo ^' In quadam parva laieta eburnea inclusa in eadeni capsula habenlur
reiiquie que sequuntur — Primo de osse sancti Erkenbodonis Moiincui' cpiscopi et abbatis
hujus cenobii sancti Bertini
:i5{ LE C.\B1NKT
Uein de se|iulchro bcalc Marie Virginis
Item de vestimento quo fuit induta Eiîzabelh quando salutavit bealam Mariam matrem domlni
Itenl de sudario capitts sancti Nicholai episcopi
Item de micra et incenso qus fueriint in sepulcliro domini
Item de junctura digiti sancti Quintini
Item de ligno domini ,
Item de fune sancti Andrée apostoli
Item de costa sancti Richarii abbalis et confessoris
Item dç petra montas Oliveti
Item de capillis sancti Barlholomei *
Item de peira Gethsemani
Item de sepulchro domini
Item deiR unias undecim milium virgtnum
Item de columpna ad quam flagellatns est dominus *
Item de lintheaminibus quibus involutum fuit corpus domini
Item Reliquie quorum nomina ignorantur
Item de columpna domini ad quam ligatus et flagellatus fuit
Item de vélo béate Marie virginis * •
Item de vestimento quo fuit indiita bcata virgo Maria cum abiit in montana et salutavit eam EHzabeth
Item de loco calvarie
Item de lancto Stephano protbomartirc
Item de tonctis Cecilia virgine et Yaleriano
Item de pulvere ablucionis corporis domini cum de cnice deponeretur
Item de sepulcbro domini
Item de ligno domini
Item de cute sancti Bartbolomei •
Item de ligno domini
Item de lapide Itquefaclo ad tactum sanguinis fluentis de vulueribus Christi in cruce pcndentis
Item de ligno quod dominus plaatavit et (?) de sancta Maria
Item dens undecim milium virginum * .
Item de scapulari sancti Bernardi Clarevallis
{Addition,) Item de sancto Thomas apostolo.
Eciam habentur in eadem capsula in quadam bursa scrica Reliqilie que sequuntur ^
Primo de sancto Bertino abbate
Item de sancto Foiquino
Item de sepulchro sancti Silvani episcopi
Item de sancto Erkenbodone episcopo et abbate
Item de sancto Ëodeardo episcopo
Item de sancta Gertrude virgine
Item Relîquie sancti Eudocii confessoris et de menbris ejus et sancti Stephani martiris et saneti Johannis et de allîs inuUis sanctis
Item de sancto Benedicto
Item de stola sancti Winnoci
Item de sancto Nicolao
Item de sancto Maximo episcopo
Item de sancto Georgio
Item de sepulchro sancti Patricii episcopi ' *
Item de sancta Monica matre sancti Augustini.
Eciam habenlur in eadem capsula In quadam parva liursa serica —
De sancta Cecilia De sancta Dorothea De sancta Lucia De sancia Agnete De sancta Tecla Et de ossibus aliorum sanctorum
Item de sancta Leuwinna.
Eciam habentur In quadam parva bursa serica clausa In cadcm capsula Reliquie qu£ sequuntur. —
Primo de sancta Margareta
Item de clavo domini
Item de sancto Andréa.
Habentur eciam in eadem capsula in quadam alba bursa linea rolunda in fundo Reliquie que sequuntur. —
Primo de veste unde tersit dominus pedes discipuloruni et do vestinientis sancte Marie quando lavit pedes domini
Item de sepulchro sancti Johannis baptiste
Item de terra in qua dominus stetit cum ad ^elos ascendit
Item de pulvere sancti Johannis baptiste ' *
Item de sepulchro béate Marie matris domini
Item de lana sancte Marie et de sepulcro domini
Item de saxo ubi Christus fecit mandatum cum discipulis suis
Item de cana Galilée
Item de lapide revoluto ab ostio monumenti.
Eciam habentur in eadem capsa in quadam bursa de rubea sertcii Reliquie que sequuntur —
Primo de oleo de infra sancto sepulchro domini de lampade il la que in sancto baptismo divino nutu fertur accensa, id est vigiliis pasche seu et de reliquiis ubi dominus fuit natus et in presèpio positus Et de sancto Calvarie loco seu et de sepulchro sancte dei genitricis Marie Et de re-
fiquo est Hic in unum collocalum sancUAcato loco El de terra iiifra sancto scpalchro dominl accepta babetur hic.
Item de osse sancte Marthe sororifi Lazari
item de osse sancle Pharabildis
item Reliquie de sancto Bernardo penitentQ De capillis et ciiicio ejus De cuculla et sudario ejas De pedulibus ejos laneis et lineis
Item de capite sancli jâcobi fratris sancti Joannis cvangeliste
Item de sancta Âustraberta.
Eciam habentur in eadem capsula in qiiadam ulia bursa de viridi serica Reliquie que scquuntur —
Primo de quodam Innocente •
Item de sancto^Ruslico martire
Item de sancto Achilleo
Hem de sancto Nereo '
Item reliquie de sancto Os^aido
Item reliquie sancti Gereonis sociorumque ejus
Item de pileo saneti Thome
Item de bpide saper quem quievit beata virgo Maria cum filio rediens de Bethléem
Item de corpore sancti Fulvi Confessoris El de veste ejus Et de vostimentis sancti Golumbaçi Et Cassiani et de ossibus aiiorum
Item de sanguine sancti Pe4ri archiepiscopi
Item de sancto Amphibalo martire
Item de sancto .Maurioiosociisque ejus
Item de sancto Blasio episcopo et martire
Item de sanctis Fusciano, Yictorico et Genciano
Item de sancto Adriano martire -
Item de columpiia ob*^dominus fuit flagellalus
Item de sanctis Grisante et Daria martiribus.
Item de lintheo quo extersus est sanguis Ghrisli
Eciam in eadem capsula habentur in quadam parvu bursa de sertca diversi coloris
Pignora sancti Pétri apostoli.