‹ Le Cartulaire de la Seigneurie de Fougères connu sous le nom de Cartulaire d'AlençonChapitre 35 sur 78 · HAE · texte numérisé non relu

HAE

88 Mai 1313. — Accord entre Frère Jean, prieur du Prieuré de la Sainte- Trinité de Fougères au diocèse de Rennes, agissant au nom des Frères de Marmouslier de Tours d'une part, et Yolande de Lésignan, dame de Fougères, de l’autre, au sujet du droit de haule et basse justice dans le Lerriloire dudit Prieuré, des fours et moulins, eb du droit d'usage du prieur dans la forêt de ladite dame.

Universis presentes litleras inspecturis et audituris, Fratres Capituli Majoris Monastern Turonensis, et Frater Joannes eorum minister humilis salutem in Domino sempi- ternam. Noverint universi quod contentio verteretur inter nos et Priorem nostrum nostri Prioratus Beate Trinitatis Filgeriarum Redonensis diocesis ex una parte, et nobilem Dominam Yolendim de Lesigniaco Comitessam Marchie Engolisme, Dominamque Filgeriarum ex altera, super arliculo alle et basse jure ralionis et justicie, quam vel quas dicebat dicta nobilis Domina ad se pertinere in territorio Prioratus predici nostri, et super contradicto facto in terra Prioris Prioratus nostri predicti quod dicebat dicta nobilis ad curiam suam de Filgerus debere deferri, et 1bidem declarai utrum bene vel male in curia dicti nostri Prioris esset judicatum et super resorto habendo de hominibus nostris dicti Prioratus qui non poterant molere et dequoquere ad molendinum et furnum dicti nostri Prioratus retento super eo quod dicta nobilis Domina dicebat se debere habere juramentum ab hominibus dicti nostri Prioratus, quod bene et fideliter eidem seu loco ejusdem positis persolvissent costumas de rebus ab eisdem hominibus emplis et venditis in mercalis el nundinis eJusdem nobilis de Filgertis de super usu habendo dicto nostro Prioralui in foresta dicte nobilis de Filgertis ligna deferrendi per tres asinos in qualibet die

(a) R, fo 37 vo; P, p. 69 extraits.

En

el super quibusdam particularibus aliis articulis inter nos et dictam nobilem Dominam el ejusdem predecessores diutius alteratis, tandem (0 Re a dicta nobili Domina (© cartulis el monumenlis ( nostris et dicti nostri Prioratus et donationibus et libertatibus contentis in ejusdem, factis et concessis dicto Prioratui nostro W a predecessoribus nobilis antedicte (@ volentis pacem et concordiam bonam et tranquilitatem habere cum dicta nobili Domina pro salute anime ejusdem nobilis successorum et antecessorum suorum.

In nomine Sancte et Individue Trinitatis, de proborum virorum consilio, nos et dicta nobilis Domina vult et concedit quod si aliqua persona capiatur, arrestetur de aliquo delicto perpelrato in burgo dicti nostri prioratus du Marchiyl, seu de Cupigniaco in quantum se extendunt et durant, seu in aliquo alio territorio dicti nostri Prioratus, Prior dicti Prioratus qui pro tempore fuerit vel ejus allocati cognitionem ad plenum habeant in futurum. Et si contigerit 9) quod persona sic arrestala capta, seu accusata per curiam dicti nostri Prioris ad mortem condempnetur, Prior ejusdem Prioratus nostri vel ejus allocati tenentur dictam personam predicte nobili Domine aut ejus allocatis de Filgeriis tradere et livrare in exitu terre dicli nostri Prioratus, videlicet prope pontem de Moterel ( prope portam dieli Chene; et dicta nobilis Domine aut ejus allocati tenentur personam per curiam dicti nostri Prioratus ad mortem condempnatam ad presentationem seu requisitionem Prioris nostri dicti Prioratus aut ejus allocatorum ibidem recipere, et eam personam secundum judicium curie dicu nostri

(c) Le passage compris entre tandem inspectis. et ..nobilis antedicte inclus se trouve reproduit en marge de P, p. 69.

(d) P omet à dicta nobili Domina,

(e) R, munimentis.

(f) P omet nostro.

(g) P reproduit de …Ht si contigerit.. à ..poterunt rehabere inclus (CI. note W).

(h) P, Motrel.

Prioris execution: ® debite demandare, et bona persone condempnate que reperta fuerint in territorio dicti nostri Prioratus vult predicta nobilis absque impedimenta ejusdem vel successorum suorum predicto nostro Prioratui remanere. Et poterit Prior dicti nostri Prioratus, qui pro tempore fuerit, personas, ut premittitur W, captas et arrestatas deliberare Ÿ, prout jus et consuetudo suadebit ®. De delictis autem que fieri contigerit in magnis cheminis extra burga nostra predicta in territorio dicti nostri Prioris cognoscet dictus noster Prior, si jus et consuetudo suaderint. Item © per pacem et concordiam predictam debet © contradictum factum in curia Prioris nostri Prioratus ( predicti curie predicte nobilis Domine % de Filgeriis seu allocatis ejusdem nobilis ( et successorum suorum presentari ® et allocati predicte nobilis Domine ® curie de Filgerus tenentur infra ® tres terminos proximos a tempore presentationis predicte declarare utrum bene vel male in curia nostrl dicti ® Prioris fuerit judicatum et reddere dicto nostro Priori dictum contradictum nisi a curia dicte nobilis Domine ad superiorem curiam fuerit conductum. Et si contigerit quod a curia dicte nobilis Domine contradicatur ®, allocati ® ejusdem nobilis tenentur et tenebuntur dictum contradictum requirere et reddere dicto nostro Priori et suis allocatis quam citius eundi poterunt rehabere ®), Item per

h1) R, executum.

i) P, permittitur.

ji) P (en marge), délivrer.

k) R, suadebat.

Lt) P omet Item per pacem et concordiam predictam debet. m) P omet nostri Prioratus predicti.

) P omet Domine de Filgeriis.

) P omet nobilis et successorum suorum.

) P ajoute debet.

) P omet Curie Domine de Filgeriis.

) P, inter.

) P omet nostri dicti.

P omet dicto nostro.

R, conducatur.

R, alteri.

1ci s'arrête le texte reproduit par P.

pacem et concordiam predictam tenentur homines nostri dicti Prioris de Burgo don Marcheys ire ad furnum et molendinum dicte nobilis Domine de Filgeriis nisi furnum et molendinum nostri dicti Prioris eisdem hominibus possint molere et dequoquere. Ita tamen quod firmarii molendinorum et furnorum dicte nobilis Domine tenentur predictis hbominibus blada sua molere et panes eorum dequoqui facere immediate primos illos qui antea blada sua et panes suos in molendinis et furnis dicte nobilis presentaverint salvo dci nostri Prioris jure quod antea habebat in suis homimbus predictis; homines autem Prioris dicti nostri Prioratus de Vinea tenentur ire ad molendinum dicte nobilis domine de Groley molere, si in statu sint competenti, alias poterunt ire molere ad molendinum dicte nobilis Domine quibus sibi viderint expedire, et firmarii molendinorum dicte nobilis tenentur eisdem hominibus molere, prout de aliis hominibus dicti nostri Prioris superius est expressum. Homines vero dicti nostri Prioris de Lupigniaco sine districtu predicte nobilis Domine ibunt molere ubi sibi et dicto nostro Prior: visum fuerit expedire; per huius autem pacem compositionem et concordiam est consideratum quod si dicta nobilis Domine vel ejus allocati habeant suspectos homines dicti nostri Prioris de Marcheye quod in defectum molendinorum et furnorum dicti nostri Prioris fuerint ad alios molendinos et furnos quam dicte nobilis Domine, et homines nostri dicti Prioris de Vinea que fuerint ad alium molendinum quam molendinum dicte nobilis Domine de Grolez dum fuerint in statu competenti seu ad alios molendinos quam dicte nobilis vel etiam quod dicti homines du Marcheie in mercatis el nundinis dicte nobilis Domine de Filgeriis male persolverint costumas dicte nobilis Domine debitas ipsa nobilis Domina aut allocati ejusdem per adjornamentum aut citationem competentem factam per allocatos nostri dicti Prioris ad requisitionem dicte nobilis Domine seu allocatorum ejusdem

TE

semel in anno quolibet terminos in villa Filgeriarum coram alocats dicte nobilis Domine presente dicto nostro Priore vel ejus allocatis si voluerint interesse a diclis hominibus dicti nostri Prioris, quod de premissis non defecerint, poterunt exigere juramentum prout ab hominibus dicte nobilis Domine facere consueverunt, et si predicti homines dicti nostri Prioris recusaverint super premissis facere juramentum, 1psi tenentur dicte nobili Domine aut ejus allocatis emendam multuram et furragium solvere secundum consuetudinem patrie prout homines dicte nobilis in tali casu sibi solvunt quequidem emenda pro nostrum dictum Priorem seu ejus allocatos executioni demandabitur ad requisitionem dicte nobilis vel ejus allocatorum competentem. Et si dictus noster Prior vel ejus allocati sufficienter a dicta Domina vel ejus allocatis requisiti fuerint in deffectum dicta nobilis Domina poterit per allocatos suos dictam emendam executioni debite demandare. De qua emenda videlicet de costuma vult et concedit dicta nobilis Domina quod dictus noster Prior, qui pro tempore fuerit, talem habeat portionem qualem in costuma mercatorum et nundinarum dicte nobilis de Filgeris consuevit percipere et habere; vult autem et concedit dicta nobilis Domina bona fide quod sine calumnia seu aliquo impedimenta ejJusdem aut successorum suorum dictus noster Prior aut successores sui habeant in foresta dicte nobilis Domine de Filgerns usum suum pacifice et quiete, prout ipse et predecessores sui in dicta foresta consueverunt percipere et habere als autem Jjuribus et libertatibus dicti nostri Prioratus de quibus dictus noster Prior et predecessores sui usi sunt et fuerunt suo robore remanentibus duraturis. Premissa aulem promittimus nomine nostri dicti monasterii et prioratus predicte nobih Domine et suis successoribus bona fide observare. In cujus rei testimonium presentibus litteris sigilla nostra duximus apponenda. Datum in nostro pleno et generali Capitulo die

lune ante festum Penthecostes Domini anno ejusdem millesimo trecentesimo tredecimo.

Page 1