XI. — Le premier édit de Valérien

(Voir page 102.)

1. Imperatore Valériane quartum et Gallieno tertium consulibus tertio Kalendarum Septembrium Carthagine in secretario Paternus proconsul Cypriano episcopo dixit : Sacratissimi imperatores Valerianus et Gallienus literas ad me dare dignati sunt, quibus praeceperunt eos, qui Romanam religionem non colunt^ debere Romanas caeremonias recognoscere. Exquisivi ergo de nomine tuo, quidmihi re«jt>onc?cs?Cyprianus episcopus dixit : Christianus sum et episcopus. Nullos alios deos novi, nisiunum et verum Deum, qui fecit caelum et terram^ mare et quae sunt in eis omnia. Iluic Deo nos Christiani deservimus^

hune depreeamur diebus ac noctibuspro vobis et pro omnibus hominibus etpro incolumitate ipsorum imperatorum. Paternus proconsul dixit : In hoc ergo voluntaie persévéras f Cyprianus episcopus respondit : Bona volunias, quae Deum novit, inmutari non potest. Paternus proconsul dixit : Poteris ergo secundum praeeeptum Valeriani et Gallieni exul ad urbem Curubitanam proficisci? Cyprisi' nus episcopus dixit : Proficiscor. Paternus proconsul dixit : Non solum de episcopis, verum de presbyteris mihi scribere dignati sunt, Volo ergo scire ex te, qui sint prèsbyteri, qui in hoc civitate consistuntf Cyprianus episcopus respondit : Legibus vestris bene atque utiliter cen^ suistii delatorei non esse; iiaque detegiet deferri a rat non possunt. In civitatibw autem suis invenientur. Paternus proconsul dixit : Ego hodie in hoc loco exquiro, Cyprianus (episcopus) dixit : Cum disciplina prohibeaty ut quis se ultro offerat et tua quoque censurae hoc diS' pliceal, nec offerre se ipsi possunt, sed a te exquisili invenientur. Paternus proconsul dixit : A me invenientur. Et adjecit : Praeceperunt etiam, ne in aliquibus locis conciliabula fiant j nec coemeteria ingrediantur. Si quis itaque hoc tam salubre praeeeptum non observaverit, capite plectetur. Cyprianus episcopus respondit : Fac quod tibi praeeeptum est,

2. Tune Paternus proconsul jussit beatum Cyprianum episcopum in exilium deportari. Cumque diu ibidem moraretur, successit Aspasio Paterne proconsuli Galerius Maximus proconsul, qui sanctumCyprianum episcopum ab exilio revocatum sibi jussit praesentari...

Extrait des Acta proconsularia S. Cypriani, 1-2.

Où5a[jLwç Bl lyorai oute Ojxrv o5t8 àX^otç tialv ^ auv(S8ouç icoieîoGai î) eIç là xaXoijxeva )cot{jiyiT>!pia s^auvat.

Il n'est permis ni à vous ni à nul autre de tenir des réunions ou d* aller dans ce qu'on appelle des cimetières.

Procès de saint Denys d'Alexandrie, dans Eusèbe, IlisL eccL, VII, 10.