A CLERMONT
Robert-le-Moine
Gens Francorum, gens transmonlana, gens, sicut in pluribus vestris elucet operibus, à Deo dilecta et electa, jam situ terrarum, quam fide catholica, quam honore sanclœ Ecclesise, ab universis nationibus segregata. Ad vos sermo noster dirigitur, vobisque exhortatio noslra protenditur : scire vos volumus, quae lugubris causa ad vestros fines nos adduxerit ; quae nécessitas vestra cunctorumque fidelium atlraxerit. Ab Hierosolymorum finibus et urbe Constantin nopolilana relatio gravis emersit, et saepissime jam ad aures nostras pervenit : quod videlicel gens regni Persarum, gens maledicta, extra nea gens prorsus a Deo aliéna : generatio scilicel quae nos direxit cor suum, et non est creditus cui Deo spiritus ejus : terras illorum Christianorum invaserit; ferro, rapina, incendio depopulaverit, ipsosque captivos partim in terram suam abduxerit, partimque nece miserabili prQstraverit ; ecclesias Dei aut funditus everterit, aut suorum ritui sacrorum mancipaverit. Altaria suis fœditatibus inquinata subverlunt,christianos circumcidunt,cruorem circumcisionis, aut super altaria fundunt, aut in vasis baptisterii immergunt. Et quos eis plaCel turpi occubitu mulctare, umbilicum eis perforant, caput vitaliorum abstrahunt, ad stipitem ligant, et sic flagellando circumducunt, quoadusque extractis visceribus solo prostati corruunt : Quosdam stipiti ligatos sagitlant : quosdam extento collo et nudato gladio appetunt, et utrum uno ictu truncare possint pertentant. Quid dicam de nefanda mulierum construpratione? De qua loqui delerius est quam silere. Regnum Graecorum jam ab eis emutilatum est, et suis usibus emancipatum, quod transmeari non polest itinere duorum mensium. Quibus igitur ad hoc ulciscendum, adhoceripiendum, labor incumbit; nisi vobis, quibus prae ceteris gentibus contulit Dominus insigne decus armorum. magnitudinem aniinorum, agilitatcm corporum, virtutem humiliandi, verticem capilli vobis resislentîum? Moveant vos et incitent animos vestros ad virilitatem gesla prsedecessorum, probitas et mag-
nitudino Carolimagni régis, et Ludovici Filii ejus, aliorumque regnum vestrorum : qui régna Turcorum destruxerunt, et in eis fines sanctae Ecclesiaedilalaverunt, Praesertim rnoveat vos sancLum Doraini nostri Satvatoris Sepulchrum, quod ab immundis gentibus possidetur, et loca sancta quae nunc inhonesle LracLantur, et irreverentereoruna immundiciis sordidantur. forlissimi milites, et invictorum propago parentum, nolile degenerare, sed virlu'.cs major uni vestrorum reminiscemini. Quod si vos charus liberorum et parentum et coniugum conlinet affeclus, en recolite quid in Evangeîio dicat Dominus : Qui amat pat rem aut mairem super me, non est me dignus. Omnis qui reliquerit domum, aut palrem, aut mairem, aut uxoretn, aut filios, aut agros, propler nomen meum, centuplum accipiet, et vitam selernam possidebit. Non vos prolrahat ulla possessio, ulla reî familiaris sollicitudo, quoniam terra haec quam inhabitatis clausura maris undique et jugis monlium circumdata, numerositate veslra coangustatur, nec copia divitiarum exuberat; et vix sola alimenta suis cultoribus administrât. Inde est quod vos invicem mordetis, et comeditis ; bella movclis et plerumque mutuis vulneribus occidilis. Cessent igitur inler vos odia, conticescant jurgia, bella quieseant, et totius conlroversiae dissensiones sopiantur, Viam Sancti Sepulchri iheipite ; terram nefarifB genti auferle, eam vobisque subjicite. Terra illa fîliis Israël a Deo in potestalem data fuit, sicut Scriptura dicit, quae lacté et melle Huit. Jérusalem umbilicus est terrarum, lerra pra? cœteris iruct itéra, quasi alter paradisus deïiciarum. Hanc redemptor hurnani generis sui illuslravit advenlum, decoravit conversatione, sacravit passione, morte redemi t, sepultura insignivit Hsej igitur civilas regalis in orbis medio posita, nunc a suis hostibus captiva tenelur, et ab ignorantibus Deum ritui gentium ancillatur. Quaerit igitur et optai liberari, et ut ei subveniatis non cessât imprecari. À vobis quidem pracipueexigit subsidium, quoniam a Deo vobis collatum est praecunclis nationibus, ut jam diximus, insigné decus armoruai. Àrripite igitur viam hanc, in remissionem péceatorum vestrorum, securi de immarcescibili gloria regni cœlorum. (Hœc et idgenus plurima ubi Papa Urbanus urbano sermone peroravit, iia omnium qui aderant afïectus in unum conciliavU, ut omnes acclamarent' Deus vult, Deus vult. Quod ut venerandus Pontifex Romanus audivit, erectis luminibus in cœlum, Deo gratias egit, et manu silenlium indicens, ait) : Fratres charissimi, hodie in vobis est ostensum, quod Dominus dicit in Evangeîio : Ubi duo vel 1res fuerint congregali in nomine meo, ibi in medio eprum sum. Nisi enim Dominus Deus in menlibus vestris fuisset, una omnium veslrum vox non fuisset. Licct enim vox ves-
Ira numerosa prodierit, lam^n origo vocis una fuit. Propterea dico vobis, quod Deus hanc a vobis elicuit, qui vestris eam pectoribus inferuiL Sit ergo vobis vox isla in rébus bellicis militare signum : quia verbum hoc a Deo est prolatum. Cumin hosLem fiet bellicosi iaapetus congressio, erit universis ha3j ex parte D^i una vociferatio : Deus vult, Deus vult. Et non prœcipitnus aut suademus, ut senes aut imbecilles, et usui armorum minime idonei, hoc iîer arripiant; nec mulieres sine coniugibus suis, aut fratribus, aul legitimis teslimoniis ullatenus proficiscanlur. Taies enim magis sunt impedimento, quam adjumento; plus oneri, quam utilitali. Divites inopibus subveniant, et expeditos ad bellum de suis facullatibus secum ducant. Presbyteris sine clericis cujuscumque ordinis absque Episcoporum suorum licenlia non licet ire; quoniam inulilis eis ficret hœc via, si irent sineillorum licenlia. Quia nec laicis expedit peregrinari, nisi cum sui benedictione sacerdolîs. Quicumque ergo hujus sanclœ peregrinationis animum habuerit, et Deo sponslinem inde fecerit, eique se litaturum hosliam vivam, sanctam, Deo placentem, devoverit, signum Dominiez Crucis froncte sua sine in pectore prasferat. Qui vero inde voli compos ingredi voluerit, inter scapulas rétro ponaL Taies quippe bifaria operatione complebunt illud Domini praeceptum, quod ipsejubet per Evangelium ; Qui non bajulat crucem suam et venit post im, non est me dignus.
Baudric de Bourgueil
Àudivimus, fratres dilectissimi, et audistis, quod sine profundis singullibus tractarenequaquampossumus,quantiscalamitatibus, quantis incommoditalibus,quam diris eontrilionibus in Jérusalem et in Anliochia et in cœteris orientalis plagae civitatibus Chrisliani nostpi, fratres noslri, membra Christi flagellantur, opprimunlur, injuriantur germani fralres noslri, conLubernales veslri, couterini vestri : nam et ejusdem Christi et ejusdem eliam Dei filii estis: et in ipsis suis domibus haereditariis ab alienis dominis mancipantur, vel ex ipsis exploduntur,aul inter vos mendicant, aut quod gravius est, in ipsis suis palrimoniis vénales exsulant et vapulant. Effunditur sanguis Chrislianus , Christi sanguine redemptus , et caro Christiana Christi consanguinea, nefandis inepliis et servit ulibus nefariis mancipatur. Illis in urbibus ubique luctus, ubique miseria}, ubique gemitus. Suspirio haec dico : ecclesiae in quibus olim divina cclebrata sunt sacrificia, proh dolor ! ecce animalibus eorum sunt stabula. Nequam homines sanctas occupaverunt civitateâ. Turcse spurci et immundi noslris fratribus dominantur. Antiochiœ bealus
Petrus praesediL episcopus : ecce in ipsa Ecclesia gentiles suas collocaverunt superstitiones , et religionem Christianam , quam potissimum coluisse debuerant, ab aula Deo dedicata turpiter eliminarunt.
Prsedia sanctoruoi stipendiîs dedita, etnobilium patrimonia sustentandis pauperibus contradita, paganae tyrannidi subjiciunlur, eisque in proprios usus redactîs domini crudeles abutuntur. Sacerdotium Dei humotenus conculcatum est, sanctaariuni Dei per nefas ubique profanatum est : si qui adhuc ibi latitant Christiani, ubi
audistis, exquiruntur tormentis. De sancta Jérusalem, fratres
loqui dissimulavimus quod valde de ea loqui pertimescimus, quoniam ipsa civitas, in qua, prout omnes noslis, Jésus Christus pro nobis passus, peccatis nostris exigentibus, sub spurcitiam paganorum redacta, Deique servituli, ad ignominiam nostram dico, subducta est. Quod enim superest imperii nostri tantillum est, Christianorum qui ista promeruimus est dedecus. Cui servit nunc ecclesia besetae Mariae in qua ipsa pro côrpore sepulta fuit in valle Josaphat? Ssdquid templum Salomonis, imo Domini, praetcrmittimus, in quo simulacra sua barbare nationes contra jus et fas modo collocata venerantur? De sepulcro Dominico ideo reminisci supersedemus, quoniam oculis vestris vidistis quanlse abomination! traditum ait.
Inde violenter abstrahunt quas ibi pro cultu illius multoties intulistis oblationes. Ibi nimirum multas et innumeras religion! noslrae ingerunt irrisiones. Et tamen in illo v loco (non ignara loquor) requievit Deus : ibi pro nobis mortuus est. Neque equidem ibi Deus hoc annuatim prœterrmltit facere miraculum, cum in diebus passionis suse exstinctis omnibus et in sepulcro et in ecclesia circumcirca luminibus, jubare divino lampades exslinelae reaccenduntur. Cujus pectus silicinum iactum tantum miraculum non emolliat? Crédite mihi, besLialis homo et insulsi capitis est, cujus cor virtus divina tam prsesens ad fidem non verberat, et cum gentiles cum Christianis ita videant communiter, nec ëmendantur. Perterrentur equidem hi, nec convertuntur ad fldem : nec' mirum, quoniam mentis obeaecatio illis dominatur. Quantis afflictionibus vos qui adeslis,' qui redistis, . invaserunt, vos ipsi melius nostis, qui substantias vestras, qui sanguinem vestrum ibi Dôo immolastis.
Haec idcirco, fratres, diximus, ut vos ipsos sermonis nostri testes habeamus. Plures sunt et fraLrum nostrorum miserise^ et ecclesiarum Dei depopulationes, quse sigillatim possemus referre \ sed instant lacrymse ac gemitus, et instant suspiria et singultus. Ploremus, fratres,. eia ploremus,et cum Psalmista medulliius plorantes
ingemiscamus , nos miseri , nos infelices , quorum tempore Dei prophelia ista compléta est : Deus, venerunt génies in hcereditatem tuam, polluerunt lemplum sanclum tuum; posuerunt Jérusalem inpomorum custodiam. Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus cœli> carnes sanctorum tuorum bestiis lerrœ, Effuderunt sanguinem ipsorum tanquam aqitam in drcuitu Jérusalem, et non erat qui speliret (Psal. lxxvim). Vae nobis, fratres, nos qui jam facli sumus opprobrinm vicinis nostris, subsannatio et ilhisio lus qui in drcuitu nostro snnt (Ibid.). Condoleamus et compatiamur fratribus nosLris, sallem in lacrymis. Nos abjectio plebis facli, et omnibus détériores, immanissimam sanctissimœ Lerrœ plangamus devastationem. Quam ierram merito sanclam diximus, in qua non est eliam passus pedis quem non illustraverit et sanclificaverit vel corpus vel umbra Salvatoris, vel gloriosa praesentia sanctœ Dei Genitricis, vel amplectendus apostolorum commeahis, vel marlyrum ebibandus sanguis cffusus. Quam beati, o Stéphane prolomartyr, qui te laureaveruht lapides ! Quam felices, o tune Baptisla Joannes, qui tibi ad Salvatorem baptizandum servierunt Jordanicî lalices ! Filii Israël ab ^Egyptiis educli, qui Rubri maris transilu vos prsefiguraverunt, terram illam armis suis, Jesu duce, sibi vindieaverunt; Jebusaeos et alios convenas inde expulerunt, et instar Jérusalem cœlestis Jérusalem terrenam excoluerunL "
Quod dicimus, fratres, a udi te et intelligite. Vos accincti cingulo militiee magno supercilio i'ratres vestros dilaniaLis, atque inter vos dissecamini. Non est hœc militia Ghristi quae destruit ovile Redemptoris. Sancta Ecclesia adsuorum opitulationem sibi reservavit militiam (ut verilatem fateamur) cujus prœcones esse debemus. Non tenetis vere viam per quam eatis ad salutem et vitam. Vos pupillorum oppressores, vos viduarum prsedatores, vos homicidae, vos sacrilegi, vos alieni juris direptores, vos pro effundendo sanguine Christiano exspeclatis latrocinanlium stipendia, et sicut vultures odorantur cadavera, sic longinquarum partium auspicamini et sectamini bella. Certe via ita pessima est, quoniam a Deo omnino remola est. Porro si vultis animabus vestris consuli, istius modi militiae cingulum quantotius deponite, qt ad defendendam orientalem Ecclesiam velocius concurrile. Haec est enim de qua tolius vestrae salutis emanaverunl gaudia, quae dislillavit in os vestrurn divini lactis ubera, quae nobis propinavit evangeliorum sacrosancla dogmata. Haec ideo, fratres, dicimus, ut et manus homicidas a fraterna nece contineatis, et pro fidei domesticis vos exlernis nationibus opponalis, et sub Jesu Chrislo duce vostro acies
Chrisliana, acies ihvictissima, melius quam ipsi veteres Israelitae pro vestra Jérusalem decertetis, et Turcos qui in ea sunt nefandiores quam Jebusaei impugnetis et expugnetis.
Pulchrum sil vobis in illa civitatè mori pro Christo, in qua pro vobis Christus mortuus est. CœLerum si vos antea mori conligerit, id ipsum.auluniate mori in via, si tamen Christus in sua vos inve- ( verit mililia. De.us enim denarii retributor est prima et hora sexta, Horrendum est, fratres, horrendum est vos in Christianos rapacem manum extendere. In Sarracenos gladium vibrare singulare bonum est, quia et charilas est pro fratribus animas deponere. Ne vero de crastinis eventionibus solliciti sitis, sciatis quia timentibus Deum nihil deest, nec iis qui eum diligunt in veritate, FaculLates etiam inimicorum nostrorum veslra? erunt, quoniam et illorum Ihesauros exspoliabitis, et vel victoriosi ad propria remeabilis, vel sanguine veslros purpuratî perenne bravium adipiscemini. Tali imperatori mi li tare debetis, cui panis déesse non polest, cui quae repehdat nulla desunt stipendia. Via brevis est, labor permodicus est, qui tamen immarcescibilem vobis rependat coronam. Jam nunc ergo auclorilate Ioquamur prophetica : Accingere, homo unusquisque, gladio tuo super fémur tuum potentissime (Psal. xliv). Accingimini , accingiminî, inquam, et estote filii patentes , quoniam melius est nojbis rnori in bello quam videre mala gentis nostrœ et sanctorum (I Mach., ni). Non vos demulceant illecebrosa blandimerita mulieruni reramque vestrarum, quin eatis ; nec vos delerreant perferendi labores, quatenus remanealis.
Vos, fratres et coepiscopi, consacerdoles et cohœredes Chrisli, per Ecclesias vobjs commissas idipsum annuntiate, et viam in Jérusalem toto ore universaliter praedicate. Confessi peccatorum suorum ignorantiam, securi de Cbrislo eelerem impetrent veniam. Vos autem qui iluri estis, habebitis nos pro vobis oratores, nos habeamus vos pro populo Dei pugnatores. Nostrum est orale, vestrum est cônlra Amalecilas pugnare. Nos exlendemus cum Moyse manus indefessas orantes in cœlum ; vos exerite et vibrate intrepidi prœliatores in Amalec gladium. Amen.
Guillaume dé Tyr
Nostis, fratres dilectissimi, et vestram nosse id expedit charitatem, quomodo humani generis Reparator pro nostra omnium salute carnem assumens, et homo inter homines conversatus, terram promissions, quam pridem palribus promiserat propria illustra vit praesentia, et assumptae dispensationis operibus, et crebra
simul miraculorum exhibitione reddidit specialiler insignem ; id enim et Veleris et Novi pêne in omnibus syllabis docet séries Testaments. Quadam sane dilectionis praerogativa certum est eam dilexisse, ila ut eam orbis partem, imo particulam, liaereditatem suam dignatus est appellare, cum ejus sit omnis terra et plenitudo ejus. Unde per Isaiam ait: Hœreditas rnea Israël (Isa. xiv). Et item : Vinea Domini sabaoth domus Israël est (Isa, v). Et licel totam in partem praecipuam sibi dedicaverit ab initio, peculiarius tamen urbem sanctam sibi adoptavit in propriam, testante propheta qui ait ; Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob (PsaL lxxxvi). De qua gloriosa dicuntur, videlicet quod in ea docens, passus et resurgens Salvator, salutem operatus est in medio tenae. Ad hoc a saeculis est prseelecta ut tanlorum esset conscia et eella familiaris mysteriorum. Etecta nimirum, quod ipse qui elegit testatur dicens: Et de Jérusalem civitate quant elegi veniet vobis Salvator.
Quam elsi, peccatis inhabitantium id exigentibus, justo judicio suo in manus impiorum saepius tradi permiserit Dominus, et durae jugum servitutis ad tempus eam sustinere passus sit, non tamen arbitrandum est quod eam quasi a se repudiatam abjecerit, cum scriplum sit : Flagellât Dominus omnem filium quem recipit (Hebr. xn) ; illi veru thesaurizat iram cui dicilur : Recessit zelus meus a ie y jam amplius non irascar tibi (Ezech. xvi). Diligit ergo eam,. nec intepuit erga eam dilectionis fervor cui dicit : Eris corona gloriœ in manu Domini et diadema regni in manu Dei lui ; et non vocaberis amplius desolata, sed vocaberis volunias mea quia complacuit Domino in te (Isa. lxii).
Haec igitur salutis nostrae cunabula, Domini patriam, religionn matrem, populus absque Deo, ancillce fîlius yEgyptiœ, possidet violenter, et captivatis tiberee filiis extremas imponit conditiones, quibus versa vice merito servire tenebatur.
Sed quid scriplum est? Ejice ancillam et filium ejus (Géra, xxi). Sarracenorum enim gens impia et mundanarum sextatrix traditionum loca sancta, in quibus steterunt pedes Domini, jara a multis rétro temporibus violenta premil tyrannide ; subactis fidelibus et in servitutem damnatis, ingressi sunt canes in sancta ; profanatum est sanctuarium, humiliatus est cultor Dd populus, angarias patitur indignas genus electum, servit in luto et in latere regale sacerdotium, princeps provinciarum facta est sub tributo civitas Dei. Gujus non liquéfiât anima ? cujus non tabescant prsecordia iis ad animum récurrent i bu s? Quis haec siccis occulis audire potest, fratres charissimi? ïemplum Domini, de quo zelans Dominus ven-
dentés ejecit et ementes ne domus Patris ejus fieret spelunca latronum, factum est sedes ds&moniorum. Id ipsum enim et Malthathiam sacerdotem magnum, sanctorum progenitorem Machabaeorum, ad zelum acccendit commendabilem, sicut ipse teslalur dicens: Templum Domini quasi vir ignobilis, vasa gloriœ ejus abducta sunt captiva (I Mach. h). Civitas Régis regum omnium, qua3 aliis régulas intemeratae tradidit fidei, gentium superstilionibus cogitur invita deservire. Sanctae resurrectionis ecclesia, requies dormientis Domini, eorum suslinet imperia, fœdatur spurcitiis eorum qui resurrectionis non habebunt participium, sed stipula ignis œlerni perennibus deputabuntur incendiis. Loca venerabilia divinis deputaLa mysteriis, quse Dominum in carne susceperunt hospitem, signa viderunt, senserunt bénéficia, quorum omnium in se plena fide praetendunt argumenta, facla sunt gregum prasepia, slabula jumentorum, Laudabilis populus, cui benedixit Dominus exercituum, sub angariarum et sordidarum praeslalionum pondère gémit fatigafus ; rapiuntur eorum filii, matris Ecclesiœ chara pignora, ut gentium immunditiis dessrviant, et nomen Domini vivi abnegent, vel ore blasphèment sacrilego compelluntur : aut impia détestantes imperia caeduntur gladiis more bidentium , sanctis martyribus sociandi. Non est sacrilegis locorum differentia, non est personarum respectus. In sanctuariis occiduntur sacerdotes et levitse , coguntur virgines fornicarî, aut per tormenta perire, nec matronîs selas malurior suffragalur.
Vse nobis qui in hanc tam periculosi -temporis descendimus miseriam, quam in spiritu praevidens eleclus a Domino David, rex fidelis, déplorât dicens : Deus, venerunt génies in hœreditatem tuam ; polluerunt templum sanctum tuum (Psal. lxxvïii). Et item : Populum tuum humiliaverunt et hœreditatem tuam vexaverunt. Utquidj, Domine,, irasceris in fînem, accendetur valut ignis ira tua (Psal. xcm) ? Ubi sunt misericordiœ tuœ antiquœ, Domine (PsaL lxxxvii)? Verumne est quod dicitur : Non obliviscetur misereri Deus, non contînebit in ira sua misericordias suas? Recordare J Domine ^ quid accident nobis, intuere et vide opprobrium nostrum (Thren. v). Vœ nobis ! ut quid nati sumus vider e corruptionem populi nostri et conlritionem civitatis sanctœ et sedere illic, cum dantur in manibus inimicorum sancta (I Mach. n).
Vos igitur, dilectissimi, armamini zelo Dei, accingimjm unusquisque gladio suo super fémur suum potentissime (PsaL xliv). Accingimini, et estote filii potentes : melius est enim nobismori in bello quam videre mala gentis nostrœ et sanctorum (I Mach. ni). Si quis zelum legis Dei habet, adjungat se nobis. Subveniamus
fratribus nostris, divumpamus vincula eorum et projiciamus a nobisjugum ipsorum (Psal, n). Egredimini et Dominus erit vobiseum. Arma quse ca3de mutua illicite cruentastis, in hostes fidei et nominis Chrisliani converlite. Eurta, incendia, rapinas, homicidia, ekcaetera qualia qui agunt rognum Dei non possidebunt, hoc Deo beneplacito redimite obsequio, ut delidorum quibus Dominum ad iracundiam provoeastis, celerem indulgenliarn pro vobis obtineant haee pietalis opéra et deprecatio collata sanelorum. Monemus igitur et exhorta ru ur in Domino, et in remissionem peccatorum injungimus, ut fratribus nostris et cœlestis regni cohaeredibus (ouines enini invicem sumus membre, hœredes quidam Dei, cohseredes audem Christi [Rom, vin]) qui Hierosolymis et in finibusejus habitant, affliclioni et laboribus compatientes, infidelium insolentiam, qui sibi régna, principatus et poteslates subjicere contendunt, débita compescatis animadversione, et illis totis viribus occurratis, quibus est propositum nomen delere Christianum. Alioquin fulurumest ut in proximo Ecclesia Dei jugum indebilae praferens serviLulis, fidei sentiat dispendium,praevalenlegentilium superstitions In quanta enini positi sint afflictione noverunt ex vobis nonnulli qui ha?c quae loquimur oculata conspexerunt fide, et prœsens illorum per manum Pétri viri venerabilis, qui prasens est, ad nos delata docet epistola. Nos autem de miserieordia Dei et beatorum Pétri et Pauli apostolorum auctoritate confisi, fidelibusChristianis, quiaconLraeos arma susceperint, et onus sibi hujus peregrinationis assumpserint, immensas pro suis delictis pœnitenlias relaxamus. Qui autem ibi in vera pœnitentia decesserint, et peccatorum indulgenliarn et fruclum aeternae mercedis se non dubitent habituros. Intérim vero eos qui ardore fidei ad expugnandos illos laborem istmn assumpserint, sub Ecclesise defensione et beatorum Pétri et Pauli prolectione, tanquam verao ob^dienliae filios rocipimus, et ab universis inquietaLionibus tam in rébus quam in personis statuimus manere securos. Si vero quispiam molestare eos ausu lemerario praesumpseril, per episcopum loci excommunicatione feriatur et tandiu sententia ab omnibus observetur, donec et ablgta reddantur, et de illatis damnis congrue satisïaciat.
Episcopi vero et presbyteri, qui talibus fortiter non restiterinl, offîcii suspensions mulctentur, donec misericordiam sedis apostolicao obstineant.
Guillaume de Malmesbury
Multa, fralres charissimi, diebus his vobis dicta recolitis, quaedam in concilio nostro jussa, quaedam inhibita. lnconditum et
conlusum scelerum chaos exigebat multorum ciierum interstitium : velernus morbus volebat cauterium. Dam enim indulgenti fune clementiae dimillimus lineam, multa modo apostolatus nostri offendit offîcium quae praescinderet, nulla quibus parceret. Sed fuerit hactenus humanae fragilitatis quod peccastis, quod illecebrarum involucris sopiti, cœleslem exasperastis misericordiam, suspensam parvipendendo iracundiam. Fuerit mundanse temulentiae quod, légitima non curantes matrimonia, alieni cubilis non pensastis injuriant. Fuerit aviditatis nimia3 quod fratres veslros, illo magno et eodem pretio emptos, ut quisque poterat illaqueantes, contumeliose pecuniis emunxistis. Nunc vobis in ter ista peccatorum naufragia constitutis portus placidae quietis aperitur, nisi negligatis : parvi laboris in Turcos compendio retribuetur vobis perpetuse statio salutis. Gomparate nunc labores quos in scelerum exercilio habuis lis et eos quos in itinere quod prsecipio habituri estis. Plures vel adulterii vel homicidii meditatio dat timorés (nihil enim timidius nequitia, ut ait Salomon [Sap. xvn]), multos labores ; quid enim laboriosius injuslitia? Qui antem arnbulat simpliciter^ ambulat confidenler (Prov. x, 9). Horum laborum, horum limorum exitus erat peccalum. Stipendium autem peccali mors (Rom. vi, 23), mors vero peccatorum pessima (PsaL xxxnr, 22), Nunc a vobis par labor alque metus pretio meliore petuntur. Horum laborum erit causa charitas, si sic praecepto Dominico admonili animas pro fratribus ponalis (I Joan. m, 16) ; charitatis stipendium erit gratia Dei ; Dei gratiam sequetur vita œterna. Ile ergo féliciter, ile confidenterad inimicos Dei persequendos. Illi enim jam pridem (proh quantus Christianorum pudor !) Syriam, Armeniam, omnem postremo Asiam minorem (cujus provincial sunt Bithynia, Phrygia, Galalia, Lydia, Caria, Pamphylia, Isauria, Lycia, Cilicia) occuparunt ; nunc Illyricum et omnes inferiores terras insolentes inquiétant, usque ad mare quod brachium Sancti Georgii vocatur. Quid quod Dominicum monumenlum, unicum fldei pignus, ditioni suae vendicant, et ejus urbis introilum peregrinis nostris venditant, quae solis Ghristianis pateredebcret, si aliquod solitae virtutis vesligium eis inesset. Hoc si solum esset, frontes nostras onerare suffîceret ; jam vero quis ferai nisi multum iners, nisi Christianae glorise invidus, quod non ex aequo divisimus orbem. Illi Asiam, lertiam mundi partem, ut haereditarium nidum inhabitant, quae a majoribus nostris aequa duabus residuis partibus et tractum longitudine, et provinciarum magnitudine non immerito œstimata est. lbi olim devotionis nostrae rami pullularunt, ibi apostoli omnes, ■ prae'er duos, mortes suas consecrarunt ; ibi modo Christicolae, si
qui supersunt, pauperculo agricolatutransigenlesinediam, nefandis illis vectigal pensitant, vel tacilis suspiriis vestrse libertatis desiderantes conscientiam, quia perdidere suam. Illi Africam, alleram orbis partem, ducentis jam annis et eo amplius armis possessam tenent, quod ideo Christiani honoris periculum pronunlio, quia fuerit terra illa olim praeclarorum ingeniorum altrix, quae divinis scriplis omnem vetustatis situtn a se repellent, quandiu fuerit qui Latinas lilteras légat, Norunt litterati quod loquor. Tertium mundi clima Europa restât, cujus quanlulam parlem inhabitamus Christiani, nam omnem illam barbariem quae in remolis insulis glacialem fréquentât Oceanum, quia more belluina victitat, Christianam quis dixerit ? Hanc igitur nostri mundi portiunculam Turci et Sarraceni bello premunt, jamque a trecentis annis Hispania et Balearibus insulis subjugatis, quod rcliquum est spe dévorant, homines inertissimi, et qui cominus pugnandi fiduciam non habentes, fugax bellum diligunt. Nunquam enim Turcus pede conserto martem audet ; sed pulsus loco longe tendit nervos et permillit vulnera venlis ; et quia habet tela mortifero succo ebria, in hominem quem percutit non virtus sed virus mortem faciL Quidquid igitur agit, fortunée, non fortitudini attribuerim, et quod pugnat fuga, veneno [al., quod pugnat, fuga et veneno]. Constat profeclo quod omnis natio quae in ea plaga nascitur, nimio solis ardore siccata, amplius quideni sapit, sed minus habet sanguinis ; ideoque vicinam pugnam fugiunt, quia parum sanguinis se habere norunt. Contra populus qui oritur in arctos pruinis, et remotus est a solis ardoribus, inconsultior quidem, sed largo et luxurianti superbus sanguine, promplissime pugnat. Vos estis gens in temperalioribus mundi provinciis oriunda, qui sitis et prodigi sanguinis ad mortis vulnerumque contemptum, et non careatis prudentia ; namque modestiam servatis in castris et in dimicatione utiminî consiliis. Itaque scientia et fortitudine praediti aggredimini memorabile iter, tolis saeculis preedicandi si fratres vestros periculo exuerilis, praesentibus ex Dei nomine prœcipio, absentibus mando. Ituri et Christianitatem propugnaturi, spécimen crucis vestibus insigniant, ut intestines fldei foras amorem prétendant, habentes per Dei concessum et beati Pétri privilegium omnium absolulionem criminum ; et hac intérim laHitia laborem itineris allevienl, hahituri post obitum felicis martyrii comme r cium.
Ponentes er°ro ferias sceleribus, ut saltem in his regionibus liceat Chrislianis pacifiée vincere, vadite, illam fortitudinem, prudentiam illam quam in civili confliclu habere coneuestis, justiori effundentes praelio, Ite prsedicabiles per orbsin milites, ite et prosterniie igna-
vas gentes. Eat famosa Francorum virlus cum appendiciis sibi gentibus solo sui nominis terrore totum orbem motura. Sed quid diutius vos immoror, ut fortïludinem gentilium verbis extenuenu I no proponite animis vestris deificam sententiam, Angusta est via quœ ducit ad vitam (Matth. vu, 14). Esto ergo ut sit semita itinerantium arcta, plena mortibus, suspecta periculis ; sed hsec eadem vos amissam ducet ad patriam, per multas enim tribulationes oportet vos ingredi in regnum Dei. Spectate ergo animo, si prensi fuerilis cruces, spectate catenas, quaBcumque denique possunt torraenta infligi; operimini pro fldei vestrae robore horrenda supplicia, ut si necesse fuerit, damno corporum agatis animarum remedium ; mortem ne timelis, viri fortissimi fortitudine et audacia prêtantes? nihil certe poterit comminisci in vos humana nequitia quo superna pensetur gloria. Non enim sunt condignœ passîones hujus temporis ad futuram gloriam quœ revelabitur in nobis (Bom. vin, 18). An nescitis quod vivere hominibus est calamitas, mori félicitas ? Hsec vobis doclrina, si recordamini, cum lacté matrum affusa est sacerdolum verbo, hanc majores vestri martyres prsetenderunt exemplo. Mors enim a cœnulento carcere libérât animas ad proprium locum pro meritis evolaturas ; mors accélérât bonis patriam, mors prœscidit reis malitiam ; per mortem ergo liberse animae vel oblectanlur gaudiis, spe meliora prœsumentes, vel fruuntur suppliciis, nihil pejus timentes. Dum autem vinculis corporum irretiuntur trgjiunt ad ipsis terrulenta contagia, et quod veraciter quis dicat, mortuœ sunt. Nec enim luteum cœlesti, nec divinum mortali pulchre cohaeret. Plurimiim quidem potest anima etiam nunc corpori juncta ; instrumentum enim suum vivificat, latenter id movens, et ultra mortalem naturam gestis producens. Verumtamen cum sarcina qua in terram trahitur absoluta, proprium locum receperit, beatam et undique liberam participât fortïludinem quomodocunque divinae naturse invisibilitati communicans. Gemino ergo functa officio, corpori vitam ministrat cum adest, causam vero mutationis, cum recedit. Videtis quam jucunde anima in dormiente corpore vigilet, et a sensibus seducta pro divina cognatione multa futura pwvideaL Gur ergo mortem timetis, qui somni requiem, quœ instar mortis est, diligitis? Res est nimirum dementise pro cupiditale brevis vitae invidere sibi perpetuam. Quin potius, fratres charissimi, si ita contigerit, ponite pro fratribus animas vestras, vacuate ab impiis Dei sacrarium, extrudite latrones, inducite pios, nulla vos neceêsitudinis pietas contîneal, quia prima hominis pietas in Deum. Nullum natalis soli charitas tricet, quia diversis respectibus Christiano lotus est mundus exsilium et
lotus mundus patria, ita exsiîium patria et patria exsiliuni. Nullum patrimoniorum ampliLudo remorelur, quia ampliora sunt quae promitluntur; nec ea quae inani spe miseris adulenlur, vel ignavam mentent pigro rerum medicamine palpent, sed crebris exemplis exhibita, frequenii usa comprobala. Et ha3C quidem sunt dulcia, feed caduca, et qusc cum temporibus suis centuplicatum pretium importent. Haec edico, hsec mando, lerminumque proximi veris affigo, Aderit Deus euntibus, ut eis bonus arrideat annus, cum copia frugum, tum serenitate temporum, Morituri cœli intrabunt triclinium, victuri videbunt sepulcrum Dominicum ; et quse major félicitas, quam ut homo in terris agens videat loca illa in quibus cœlorum Dominus conversatus est humanitus. Felicesqui ad hœc vocantur munia, ut illa nanciscanlur munera ; fortunali qui ista meditantur prœlia, ut illa consequanlur praemia.
Anonyme
Gratias ago Deo maximas quod vos lanta auimarum consensione àlque alacritate arma pro Chrislo Redemptore vestro suscepturos esse ostenditis. Nos autem, ut studia veslra, quoad possumus, adjuvemus, misericordia Dei, et beatorum Pétri ac Pauli aucloritate confîsi, omnibus qui ad hoc bellum prodierint, omnia pro deliclis suis piacula relaxamus, eosque s^b Ecclesia3 tutelam ac beatorum Pétri et Pauli clienlelam tanquam verte obedientiœ filios suscipimus, et ab omnibus vexationibus corporum fortunarumque tutos esse slatuimus.
Foucher de Chartres
Dilectissimi fralres, apostolatus apice Dei permissu orbi terrae praelatus occasione necessaria supcreminente, tanquam monitionis divinse legatus, ad vos Dei servos has in parles condescendi Urbanus, Et quos dispensatores ministeriorum Dei œstimavi, taies et fîdelos, simulationis explosa eluvione, reperiri optavi. Quod si aliquid gibbosum vel tortuosum, modestïa rationis juslitite semota, contra legemDei obsistat, présente sub'ragamine divino, diligenter expedire satagam. Dominus enim supra fainiliam suam, ut ei pro tempore pabula modesto sapore condila ministretis, vos dispensatores conslituit. BeaLiaulem eritis, si fidèles tandem dispensationis exactor vos invenerit. I^astores eliam nuncupamini : videte autem ne mercenarii more fungamini. Veri ergo pastores, et baculos semper
in manibus habenles, estote ; nec dormitantes, gregem vôbïs com* missum undique conservate: Nam si per incuriam vestram aul^ negligenliam overn quamvis lupus abripuerit, mercedem nimirum vobîs paralam apud Dominum nostrum amittelis : et delictorum flagris primitus asperrhne cœsi, postniodum vero in custodiam fùneslae conversaLionis truculenter subruemini. Vos vero justa sermonem evangelicum, sal est'S terrœ; quod si defeceritis, ambigitur quomodo saliatur. quanla salilio ! vere necesse est vos plebena îdiotam, et mundrlasciviae supra modum inhiantem, sapienliae sale corrigendo satire, ne delictis pulrefacta, dum eam -alloqui quandoque voluerit, Domino insalsa puteat. Nam si venues, hoc est peccata, causa desidiae procurationis vestrae, in ea repererit, illico vilîpensam in praeeipitium spurcitiarum eam subigi prœcipiet. Et quia tantum perditum ei reslaurare nequiveritis, vos judicio damnatos a familiaritate dileclionis suse prorsus exlerminabit. Sed hujusmodi salilorem oportet esse prudentem, provisorem, modeslum, edoctum, paciflcum, scrulatorem, pium, justum, aequum, mundum. Nam quomodo, indoctus doctos, immodestus modestos, immundus mundos efficere valebit ? Quod si pacem oderit, quomodo paciflcabit? Aul si quis habuerit manus suas sordiJas, quomodo sordes allerius. coinquinaLionis tergere poterit ? Lectum est eliam quod si caecus caecum duxerit, ambobus cavea patebit. Caelerumvos ipsospriuscorrigite'ul irreprehenaibiliter subditos queatis emandere. Siquidem amici Dei vultis esse, quae sentilis ei placita libenter exercete. Res ecclesiaslicas praecipue in suo jure conslare facile, et ut Simoniaca haeresis nullatenus apud vos radicet, cavete ne vendentes aut ementes pariter flagris flagella ti Dominicis, per angiportus ad exterminium confusîonis miserabiliter propellantur. Ecclesiam suis ordinibus omnimode liberam ab omni sœculari potestate sustentate, decimasque Deo proprias de omnibus terrae cultibus fideliter dari facile ; nec vendantur, aut relineantur. Quod qui episcopum ceperit, omnino exlex habealur. Quod qui monachos vel clericos, vel sanctimoniales, et eorum famulos ceperit aut exspoliaverit, vel peregrinos vel mercatores anathema sit. Raplores et domorum combuslores, et eorum consentientes, ab Ecclesia exlorres, anathemate feriantur. Summopere igitur considerandum est qua mullandus sit pœna qui aliéna diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Sic enim diviti in Evangelio memorato contigil : qui non idcirco punitus est quod aliéna abstulisset, sed quia rébus acceplis seipsum maie dereliquit. His vero, ut dictum est, iniquilatibus, charissimi, mundum vidistis gravissime diu confusum fuisse, adeo ut nullus in aliquibus provinciarum
vestrarum, sicut nobis a referentibus patefactum est, per imbecillitatem forsitan justificationis vestrae virtute per viam gradi audeat, quin vel die a praedonibus, vel nocte a lalronibus, aut vi, aut ingenio maligno, in domo vel extra subripiatur. Quapropter treviam, sic vulgariter dictam, jamdudum a sanctis Palribus noslris delerminatam, reformari oportet : quam flrmissime unusquisquc vestrum in episcopatu suo teneri faciat, monendo flagito. Quod si aliquis siveaviditate, sîve superbia seductus, eam sponte infregerit, Dei auctoritate et hujus concilii decretorum sanctione analhematizetur,
Quoniam, o filiî Dei, si pacem apud vos tenendam et Ecclesiœ jura fideliter conservanda sustentare, virilius solito Deo polliciti estis, exstat operae pretium ut insuper ad quoddam aliud negotium Dei et vestrum emendationa Dominica nuper vegetati, probitalis vestrœ valiludinem versetis. Necesse enim est quatenus cura fra- Lribus vestris in orientali parte habitantibus, auxilio vestio jam sœpe proclamato indigis, accelerato itinere succurratis, Invaserunt enim eos, sicuti plerisque vestrum jam dictum est, usque mare Mediterraneum, ad illud scilicet quod Brachium Sancti Georyii vocant, Turci et Arabes, apud Romanis fines : et terras illorum Christianorum magis magisque oceupando, lite bellica jam vice septuplicala victos superaverunt, multos occidendo vel captivando, ecclesiasque subvertendo, regnum quoque vastando. Quos quidem si sic aliquandiu quiète permiseritis, multos Iatius fidèles Dei supergredientur. Qua de re supplici prece hortor, non ego, sed Dominus, ut cunctis cujuslibet ordinis tam peditibus quam equitibus, tam pauperibus quam divitibus, edicto frequenti vos, Christi praecones, suadeatis, ut ad id genus nequam e regionibus nostratibus exterminandum tempestive Christicolis opitulari satagant. Prsesentibus dico, absentibus mando : Chrislus autem imperat. Cunclis autem illuc eunlibus, si aut gradiendo, ant transfretando, sive contra paganos dimicando, vitamnnierint, peccaminum remissio praesens aderit : quod iluris annuo, dono tanto investilus a Deo. O quantum dedecus, si gens tam sprela, degener, et daemouibus ancilla, gentem cunctipotentis Dei fide praeditam, et Christi nomine splendidam, sic superaveril ! O quanta improperia nobis ab ipso Domino imputabuntur, si eos non juveritis qui professione Christiana censentur, sicut et nos! Procédant contra infidèles ad pugnam jam incipi dignam, tropœo explendam, qui abusive privatum certamen contra fidèles consuescebant distendere quondam. Nunc fiant milites, qui dudum exstiterunt raptores. Nunc rite contra barbaros pugnent, qui olim contra fratres et consanguineos dimi-
— zo/ —
cabant. Nunc œterna prsemia nanciscantur, qui dudum pro solidis paucis mercenarii fuerunl. Pro honore duplici laborent, qui pro detrimento corporis et animae se fatigabant. Quinimo hic trisles et pauperes, illic locupletes : hic inimici Dornini, illic amici ejus erunt Ituris autem mora non différât iter : sed propriis locatis, sumptibusque collectis, cessante bruma, verno subséquente, Domino praevio tramileni alacriLer intrent.
Guibert de Nogent
Si inter Ecclesias toto orbe diffusas alise prae aliis reverentiam pro personis locisque merentur : pro personis, inquam, dum apostolicis sedibus privilégia majora traduntur; pro locis vero, dum regiis urbibus eadem quae personis dignitas, uti est civilas Constantinopolitana, prœbetur : illi potissimum Ecclesiae deberemus, ex qua gratiam redemptionis et totius originem Christianitatis accepimus. Si enim verum constat quod a Domino dicitur, quia videlicet Salas ex Jadœis est (Joan.j rv, 22) et Dominum Sabaoth semen nobis reliquisse constat, ne sicut Sodoma simus et Gomorrhae similes fiamus (Rom. rv, 29), et semen nostrum Ghristus est, in quo salus et omnium gentium benedictio est, ipsa terra et civilas in qua habitavit et passus est, Scripluarum testinaonio sancta vocatur. Si enim haec terra, Dei haereditas et templum sanctum, antequam ibi obambularet ac pateretur Dominus, in sacris et propheticis paginis legitur, quid sanctitatis, quid reverentiae obtinuisse tune creditur, cum Deus majestatis ibidem incorporatur, nutritur, adolescit, et corporali vegelatione hac illacque perambulat aut gestatur ? et, ut cuncta qua3 longo verborum gyro narrari possunt, digna brevitate constringam, ubi Filii Dei sanguis, cœlo terraque sanclior, effusus est ; ubi corpus, paventibus elementis mortuum, in sepulcro quievit, quid putamus venerationis emeruit ? Si, ipso Domino nostro recens interfecto, et a Judaeis adhuc civitale possessa, sancta civitas ab evangelista vocatur, cum dicitur : Multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt, et venerunl in sanctam civitatem, et apparuerunt multis (Matth. xxvu, 53) ; et a propheta Isaia dicitur : Erit sepulcrum ejus gloriosum (Isa. xi, 10), cum ipsa sanctitas, civitali semel Deo ipso sanctificatore per seipsum indita, nullo malo superveniente exinaniri valeat, et eodem modo indivisibiliter sepulcri gloria constet, summis studîis, fratres charissimi, vobis elaborandum est, ut sanctitas civitatis, ac sepulcri gloria, quae gentilium frequentatione quantum in ipsis est crebro polluitur, si ad Auctorem illius sanctitatis et gloriae
àspiratis, si ea qusô in terra surit vestigiorum ejus signa dilîgitis, si expetitis, Deo vos prseeunte, Deo pro vobis praeliante, munetur.
Si Machabaeis olim ad maximam profuit pïetatis laudem, quia pro Ccerernoniis et templo pugnarunl, el vobis, o milites Christiani, légitime conceditur ut armorum sLudio libertatem patriae defendatis, si limina eliam apostolorum, vel sanctorum quorumlibet, tanto sudore petenda putatis, quid crucem, quid sanguinem, quid monumenlum eruere,quid visiLare, quid pro bis eruendis animarum pretia impendere, detrectatis? Indebita hactenus betla gessistis, in mutuas caedes, vesana aliquoties lela solius cupiditalis aut superbiae causa torsistîs ; ex quo perpetuos inleritus, et certa damnationis exitia meruistis. Nunc vobis bella proponimus quee in se habent gloriosum martyrii manus, quibus restai praesentis et aelernœ laudis titulus, Ponamus modo in Jérusalem Christum neque mortuum, nec sepultum, nec ibidem vixisse aliquando. Certe, si haec deessent omnia, solum illud, ad subveniendum terrae et civitati vos excitare debuerat, quia de Sion exîerit lex, el verbum Domini de Jérusalem (Isa. ii, 3) ; si enim ex Jerosolymitano, quidquid Christianse prœdicationis est fonte manavit, rivuli, quaquaversum toto terrarum orbe dispersi, catholicae multitudinis corda retorqueant, ut solerter nltendant quid fonti tam irriguo debeant. Si ad locum unde exeunL flumina rêver tuntur, ut iterum fluant, juxta dictum Salomonis (Eccle. }, 7), gloriosum vobis videri débet, si ei loco repurgium possitis impendere, unde baptismatis purgamentum, et fidei documentum vos constitit accepisse.
Et est vobis praHerea summa deliberatione pensandum, si ipsam matrem Ecclesiarum Ecclesiam, vobis eleborantibus, ad Christianitatis cullum reflorere, Deo per vos agente, conligeril, ne forte contra propinqua Antichristi tempora ad fidem partes Orientis aliquas restitui velit. Perspicuum namque est Antichrislum non contra Judaeos, non contra gentiles bella facturum, sed, juxta etymologiam sui nominis, Christianos pervasurum. Et, si Antichristus ibidem Chrislianum neminem secuti hodie vix aliquis habetur inveniat, non erit qui sibi refragetur, aut quem jure pervadat. Juxta enim DanLlem, el Hieronymum Danielis interpréterai, fixurus est in Oliveli monte tenloiïa, et Jerolotfymïs, in Del templo, tanquam sit Deits, certum esl, Apostolo dicente, ç\\xo^sedeat (il Thess. ïi, 4), et juxta eumdem prophetam, 1res reges (Dan. vu, 24), yEgypti videlicel, Africa) ac /Elhiopiœ, aud dubium quin pro Christiana fidc primos inlerfïeiat. Quod quidem nullatenus fîeri poterit, nisi, ubi nunc piiganismus est, Christianitas fiât. Si ergo piorum prselioruoi exercitio studeatis, ut sicut ab Jerosolymis Dei notitiae seminariun*
aecepîslis, ïta illic mutuate redhibitiohem gratiàe reslîLuatis, u'fcper vos nomen catholicum propagetur, quod Àntichristi Àntichrisliano- ■rumque perfidiae refragelur. Quis non conjicere potest quod Deus, qui universorum spem exuberantia virtutîs exsuperat, per scintillamveslram tanlœ paganitalis arundineta consumai, ut JEgyptuin, Africain .^Ethiopiamque, quae a noâlrab crcdulilatis communione deseiscunt inLra hujus rudimenta legis includat, et homo peccator, filius perditionis aliquos rebelles inveniat ?
Et ecce Evangelium»clamat Jérusalem calcandam a gentibus, donec impteanlur nationum tempora (Lac, xxi, 24). Bifariam intelligi possunt tempora nationum, out quia'Christianis dominataesunt ad placitum, et pro suis libîdinibus turpitudinum omnium volutabra sectalae sunt, et in cuncLis his nullum obicem habuerunt, teiiipus enim suum habsre dicuntur quibus ad votum cuncla suppetunt, ut est illud : Tempus meum nondum advenit; tempus autem vestrum semper paratum est (Joan. vn, 6), unde et voluptuosis Bolet dici : Vos habetis tempus vestrum: aut rursus, tempora nationum sunt plenitudines gentium, quae antequam Israël salvus fiât, subintraturae sunt ; ha^c tempora, fratres charissimi, modo forsitan implebunlur, dum per vos, Deo coopérante, paganorum pû~ tentiae repellentur, et fine sa j culi jam propinquo, et si génies desinent converti ad Dominum, quia, juxla Apostolum, oportvt fieri a fîde discessionem (II Tkess. n, 3). Primum tamen necesse est, juxta prophetas, ante adventum Antichrisli,*in illis partibus, aut per vos, aut per quos Deo placuerit, renovari Chrislianitatis imperium, ut omnium malorum caput , qui ibidem regni thronum habiturus est, fîdei aliquid contra quod pugnet reperiat nulrimentum.
Cogilate itaque apud vos quod vos Omnipotens ad hoc fortasse provideat, quatenus Jérusalem per vos a tanta conculcatione restituai. Rogo, perpendite quibus cordibusgaudiailla poterunt concipi, cum sanctam cMtalem vestro adminiculo viderimus suscitari, et prophetica nostris lemporibus,imooracula divina, compleri.Moveat memoriam vestram quod voceîpsius Domini ad Ecclesiam dicilur : Ab Oriente adducam semen tuum, et ab Occidente congregabo te (Isa.xLiu, 5). Semen nostrum Deus adduxit ab Oriente, quia duplici modo orientalis illa provincia edidit primitiva incrementa nobis Ecclesise.'Sed ac Occidente eam congregat, dum per eos qui ultimi, fîdei documenta cœperunt, Occidentales scilicet (quod* per vos, praestanle Deo. fleri posse putamus), Jerosolymitana damna" restaurât.
Si Scripturarum vos non excitant dicta, nec noslra vestros afii-
mos pénétrant rçionila, excitet saltem vos, eorum qui sancta loca adiré desiderant magna miseria. Perpendite eos qui peregrinantur, et per Mediterranea illuc vadunt, siquidem opulentiores sunt, quantis redhibitionibus, quantis violentiissubjacent, dum pêne per singula milliaria pensiones coguntur, et tributa dependere, per qua^que civitatis portas, per ecclesiarum et templorum ingressus redemptiones exsolvere ; ad quasque de locisad loca demîgrationes, inflicta qualibet accusatione, ad redemptionem compellere? dare vcromuneradeirictantes, quomodo gentiliumpraefecti consueverint, verberibus truculenter urgere? Quid de his dicturi sumus, qui nihil prorsus habentes nudae fiducia pauperlatis, dum nil praeter corpora videntur haberequod perdant, iler illudarripiunt? Dum ab eis pecunia, quœ non est, suppliciis intolerandis exigilur, dum callos talorum ne forte quidpiam ibi insuerint, dissecando ac revellendo rimantur, crudelilas nefandorum ad hoc usque perducitur ut aurum vel argentum miseros absorbuisse putantes, aut data in potum scamonia, usque ad vomitum, vel etiam eruplionem eos vitalium urgent, vel ferro, quod dici nefas est, discissis ventribus, intestinorum querumcunque involucra dislendentes, quidquid habet natura secreti, horribili concisione aperiunt. Recolite, precor, eorum millia qui detestabiliter perierunt, et pro sanclis locis agite, unde vobis pietatis rudimenta venerunt ; ante vos, in sua bella mittendos, Christum fore signiferum indubitanter crédite, et praecursorcm individuum.
Pierre Tudebode
Fratres, oportet nos mulla pâli pro nomine Christi, videlicet misérias paupertatum, perseculionum, egestatum, infîrmitatum, nuditatis, famis et silis, et alias hujusmodi, sicut idem dominus suis ait» dicens : Oportet vos pati pro nornine rneo ; et : Nolite erubescere loqui ante faciès hominum ; ego vero dabo vobis os et sapientiam, ad deinceps subsequetur vos larga retributio,
Anonyme
Existimaslis forte, qui hic loci ad nos acciti convenistis, veri Chrisliani, solam fuisse rei ecclesiasticae ad normam fideireligionis componendae causam, quse me ab Urbe venire compulerit ; fuit equfdem in eo aliquid causae. sed alia urgentior, et qua major ulla dici non possit, nec excogitari, nos traxit. Paucos ante annos, gens
a Perside Agarena, quam corrupte Sarracenam dicitïs, sanctam civitatem Hierusalem, sanctamque lerram invadens, cepit, diripuit, incendit, sacrosanctum Domini sepulerum (quod sine lacrymis dicere nequimus) profanatum, fœdata etiam ecclesiae sacella, tempîaque rîtus noslri aut solo aequaLa sunt, aut in profanos usus commuta ta. Abacli inde Christiani, pars fragilis, et crucialuum impatiens saluti abrenuntiavit > circumciso praepuLio facta est Sarracena, pars, in fide constans, per varios mortis modos lacerali laniatique, ut felix fuerit, quem carnifex petitum gladio obtruncavit. Mulieres Christianae, in urbibus oppidisque frequentissimae, quas ex vestris quorumdam, qui aslatis, urbibus et oppidis devolio ad sancta inspicienda et adoranda loca per lot terras traxerat, omnia passae sunt quse dictu obscœna crudelis Christi hoslis, non ad suam magis explendam libidinem, quod ad Christianorum dedecus excogitare potuit. Et, si Christiani, imo si veri estis, nec œquo audire animo potestis, nec patienter tolerare. In quae omnia, ut illis pro dignitate nominis Christiani providere velitis, majorum exempla, maximum, quod imminet negligentibus, periculum, et praemiorum spes, vos non ducere magis quam trahere debebunt. Etenim subjectas quondam Romanorum imperio civitates, et terrain sanctam a Turcis Sarracenisque noslris hostibus possideri, neminem esse vestrum qui ignoret certum habemus. Quas vero Europae provincias, quas urbes iidem premant, occupent, lacerentque infidèles ; si omnes simul ignoratis, unusquisque in sua provincia novit, nisi forte vos Galliremoliores, hœcnonsentitis, quiHispanorumÀquitanorumque, ab ea gente oppressorum, dum et servitutem rapiuntur, in Àfricam abducuntur, clamores ejulatusque singulos per dies audire debetis. Sed nunquid vos, Germani, Saxones, Poloni, Bohemi, Hungari, etsi Turcas et Sarracenos intra viscera ssevire vestra nondum sentilis, quam a vobis distent, vel fretis vel fluminibus ignoratis? Italiam nunc alloquor, quam multos ante annos Sarraceni dimidiam pêne occuparunt, in eamque adeo penetrarunt ut Christianorum caput, Pétri sedem Romam, martyrum sanguine adhuc madentem, invasam obsederint, captasque apostolorum Pétri et Pauli basilicas inquinaverint. Venetos hic video, Dalmatas, el alios sinus Adriatici accolas, qui, dum perpétua cum Sarracenis preelia, ut se tueantur, exercent, quod est Italiae reliquum defensant Quid multis? fuis hactenus in extremis ad septentrionem partibus Europse Constantinopolitanum imperium obex et tanquam murus, qui Turcas atque Sarracenos continuit et prohibuit, ne Hungaros, Polonos, Bohemos, ipsosque Alemannos primo, deinde caeteros obruerent Christianos. Pulsus vero antepaucos annos Asia imperator, de retinendis Cons-
-tahtinopolitanis Europae religionibus laborat. Si nunc ea respicitis
* consideratisque sola quro ante oculos surit, si irruituro brevi Turca^ et Sarraeeno obsisterenon pergitis, qui sacrum Domini sepulcrum,
- sanam Jesu Christi terram pedibus conculeatam a spurcissima gente tôt annos inquinari neglexistis, eamdem in vestrum caput irruere brevi sentielis, matrones a complexu vestro, vestras virgines, ab earuni sinu, pueros et adolescentes vestros in servitutem vobiseum rapi dolentes mœstique vidcbilis. Melius et majori cum gloria nostri progeni tores inchoatam Roma> et in Italia et per Europe m dignilatem, ad loti us orbis monarchiam cxtulerunt, pcr cujus omnesprovincias et regiones nomen flofuit Christîanum quod nostris temporibus ad parvum orbis angulum coangustari, et quotidie de excidio periclitari videmus. Sed propinquiora altingamus, Garolus iste, cognomento magnus vester, Germani, pêne avita origine: Vester, F ranci, rex vestrum ingens decus, Hispania?, AquitanicO et ipsis Francia? (inibus incumbentes Sarracenos infinila mortalium examina deturbaviL Carolus Sarracenos Italia [ut fama vos vulgatis) terra sancta Hierosolimisque expulit. Et quo audebilis paclo post hEocdicero, solam esse vel primarium genlem Franciam, quam vere Christianam appellare liceal, si in ea qua^ vobis adest, opulentia, Sarracenos et Turcas, post captum inquinatumque Domini sacrum sepulcrum, populi etiam Christiani reliquias capi oppi'ïmiqùe per ignaviam permiseritis? Expergiscimini, obtesta-
f mur, et per viscera misericordiac Dei nostri oramus, viri fortes orbi Christiano exemplum incilamentumquefuturi, armacupile, turmas, cohortes, legiones educite, tam multos habituri sequaces, quam id
- ardenti animo facere ostendetis. Aderit vobis omnipotens Deus,
* angelos suos ante faciem vestram, qui dirigant gressus vestros, cœlo dimittet.Capite igitur et arripite arma, Christiani, Dominicum sepulcrum liberaturi, in quo omnes a?lernam vobis comparabitis gloriam, tum etiam rerum sœculi incomparabiles divitias parabilis. Nos denique de misericordia Dei, bealorum Pétri et Pauli aucto-
■ ritate confisi. fîdelibus Christianis, qui contra paganos venerabilia loca hujusmodî detinentes arma susceperint, cunctas sibi pro delictis suis pœnitentias relaxamus. Intérim vero, eos qui ardore
: fi dei laborem :istum assumpserint, sub Ecdesiae Romanae protcctione, lanquam veraj obedienliao filios suscipimus, et ab uuiversis
- inquielationibus tam in persona quam in rébus statuimus manere securos.
