CINQUIEME DIPLÔME DE LA REINE YOLANDE

Contenant la donation du bourdigue de Berre, sur lequel elle avait déjà assigné des fonds, pour l'entretien de cinq religieux

à la Sainte-Baume. — 9 février 1423.

YorLaws, Dei gratia, regina Jerusalhem et Sicilie.. , ac domina baronie de Berra , vicario , bajulo , clavario , ac etiam officialibus ville ac baronie nostre de Berra, ad quos spectat, cuilibetque, ac ipsorum loca tenentibus , fidelibus nostris dilectis, gratiam et

—— ne — — ne Re — nr —— —À

bonam voluntatem. LiCFT, PRO SUSTENTATIONE quinque sacerdotum qui in eelobri loco de Bala, ordinis Predicatorum , ad ordinationem. nostram tenentur cclobrare assidue, ac ibidem assiduis orationibus apud Deum intercedere pro felici statu et votiva. directions agendoruin nostrorum , et incliti primogeniti nostri predicti Ludovici tertii, ac pro salute animarum tam domini mel regis Ludovici secundi et viri reverendi, bone memorie, quam successorum nostrorum , dederimus et assignacerimus decotis nostris priori concentus cille nostre de Sancto Macimino, el cicario dicti sacri loci de [alma . florenos auri ducentos, habendos et percipiendos per manus nostri clavarii, videlicet , centum super cursortissire pastergaqus certis territorii castri nostri de Ystrio , et alios florenos centum super burdigolo de Ándrico, dicte nostre crile de Berra , confrontato ab una parte cum dicta villa, et a parte alia eum salinis, et cum stagno Martici, parte ex alias, sub certis modis et formis latius expressis , contentis et declaratis in patentibus litteris nostris inde confectis , concessis priori et vicario supradictis ; attamen , quia prefati prior et vicarius, ut sumus veridice informati, a clavario dicte nostre baronie dictas suminas pecuniarum habere, singulis annis, nequeunt sine difficul!ate dainpnosa. Nos igilur, considerantes quod parum valet alicujus operis inzeplio , nisi suum finem debitum subsequatur, et volentes providere propterea taliter quod fratres ipsi, ob detfeetuin solutionis dietorum centuin florenorum assignatorum super dicto burdigulo , venire ad nostre magestatis presentiain de cetero non cogantur; dictum burdigulum prout supertus confrontatum , cum omnibus juribus et pertinentiis suis, dictis priori et vicario , ac eorum in eisdem prioratus et vicariatus beneficiis successoribus quibuscumque , pro media portione substentationis dictorum quinque sacerdotum, de certa nostra scientia, et proprii inotus instinctu, tmperpetuum damus, donamus et concedimus per presentes , habendum, tenendum et possidendum per prefatos donalarios et concessionarios , prout habebatur et tenebatur per nostram iiagestatei, libere et sine onere aliquali. De quo quideni burdigulo , juribusque et pertinentiis illius , prefatos

priorem et vicarium , pro se et suis predictis successoribus , per traditionem presentium investimus, nosque pro nobis, heredibus et successoribus nostris, ac nostram curiam, de eodem burdigullo spoliantes omnino. Et ut ipsi prior et vicarius , presentes et futuri , juxta intentionis nostre propositum , ipsius burdigoli , jurium ac pertinentiarum , ac emolumentorum illius, per nos ut preinittitur donatorum, de cetero fru-tum debitum consequantur, fidelitatibus vestris, serie presentium , de dicta scientia certa nostra , sub obtentu nostre gratie , mandamus, districte injungentes quathinus, forma presentium dilligenter attenta , et in singulis suis partibus efficaciter observata , prefatos priorem et vicarium , seu eoruin procuratores, in possessioneni dicti burdigoli, juriumque et pertinentiarum illius, statim habitis presentibus , immittatis et inducatis, immissosque et inductos inanuteneatis et deffendatis, ac tractetis favorabiliter, sicut decet...... Datum Aquis, per egregium inillitem et legum doctorem Jordanum Bricii, magne nostre curie inagistrum rationalem , consiliarium et fidelem nostrum dilectum , majorem et secundarum appellationum judicem comitatuuii predictorum , anno incarnationis domini MeUCCC°X XIE, die nona mensis februarii , prima indictione.

Arch. des B. cu Rh. B. 37. Reg. Stella, fol. 43. Arch. du couv de S. Maz. Reg. A. fol. 95 ve.

PREMIER DIPLOME DU ROI LOUIS Ill,

Pour le paiement des 250 livres annuelles assignées au couvent de Saint-Maximin, avec ordre d'y affecter méme les revenus des droits royaux qui auraient pu étre aliénés.

— 26 janvier 1424.

Luoovicus TERTIUS, Dei gratia , rex Jerusalem et Sicilie, dux Andegavie, ac Provincie, Forealquerii, Cenomanie ac Pedemon-

tis comes, nobilibus et egregiis viris magistris rationalibus magne nostre regie curie, ac rationalibus camere nostre rationum Aquis residentibus, tam presentibus quam futuris, gratiam et bonam volunjatem. ACCEDENS AD PRESENTIAM NOSTRAM , religiosus ac venerabilis frater Garcias de Falcibus, prior conventus monasterii beate Maydalenes de castro nostro Sancti Mazimini, ordinis Predicatorum, nobis quasdam executorias litteras quondam magnifici viri Georgii, militis, olim comitatuum nostrorum Provincie et Forcalquerii senescalli , presentavit... ; devote postmodum, pro parte ipsius ac conventus supradicti, humiliter supplicando, ut ad honorem, laudem et gloriam omnipotentis Dei, omniumque civium supernorum, ac specialiter gloriosissime Marie Magdalene, cujus sacratissimum corpus in eodem monasterio requiescit, nos reginales litteras quarum tenor in prefatis executoriis continetur (.Mon. inéd.to. IT. num. 159), confirmantes, illam secundum formam, continentiam eorumdem et tenorem, executioni inandari facere dignaremur. Et insuper, cum nonnulla bona, res et jura ad curiam nostram regiam spectantia, et sub districtu clavariarum supradictarum , tam generaliter quam specialiter, pro hujusmodi ducentarum quinquaginta librarum coronatorun provisione, singulis annis per eosdem religiosos suscipienda, ex dispositione et ordinatione clare memorie predecessorum nostrorum obligata fuerint, et sint ab eadem nostra curia alienata et distracta, sive ad manus pervenerint alienas, ob quoruin distractionem, exitus, jura, redditus, proventus et emolumenta clavariarum predictarum, ad annuam solutionem dictaruin librarum ducentarum quinquaginta coronatorum eisdem priori et conventui exhibendam, minime sufficere seu suppetere reperiuntur, super hiis eidem 1nonasterio de congruo remedio benigne providere dignaremur. Nos igitur nostrorum divorum predecessorum vestigiis inherentes, in hiis permaxime que divini cultus suspiciunt incrementum ; considerantes attente quod ex. dispositione clare memorie quondam domini Caroli secundi, dictorum regnorum rezis, ducentarum quinquaginta librarum coronatoruni provisio de qua in prescriptis reginalibus

litteris fit mentio, eidem monasterio data fuerit et concessa pro sustentatione fratrum et conventus predictorum, ac consequenter recolende memorie domina Johanna prima, dictorum regnorum regina, dicti quondam domini Caroli secundi dispositionem insequendo, in exonerationem sue conseientie, provisionem predictam singulis annis, prout in supradictis litteris continetur, eidem monasterio solvi et assignari, modis contentis in litteris ipsis, disposuit, precepit, ordinavit et mandavit, exitus , redditus , juraque et proventus clavariarum predictarum expresse ad solutionem dicte pensionis, tan in genere quam in specie, subinittendo. Volentes propterea ipsorum nostrorum predecessorum ordina- Gioni et voluntati nos eonformare, vobi-, de certa nostra scientia, ac cum nostri nobis assistentis consilii deliberatione prehabita, precipiendo inandamus quatenus prefatam ducentarum quinquaginta librarum coronatorum provisionem, singulis annis, prefatis priori et conventui integraliter, ac modo et forma, et de illis pecuniis, ac de et super juribus, redditibus, proventibus, pasqueriis, bannis et emolumentis, de quibus in litteris. premissis reginalibus fil mentio, ae. seeunduin formam et tenorem ipsarum litterarum, exolvi. faeintis, vos presentes et successive futuri magistri rationales, et rationales prenominati, et absque diimninutionc quaeunique, sie et tablier quod, ob. defeetnm solutionis hujnsimodi, fratres ipsi a divino eultu eessare aut mendicare non cogantur. Et quia forsan, ut superins exponitur, introitus. elavariaranm predictarum, propter. alienationes jurium et reddituum eurie nostre sub elavartis ipsts sistentiuin, ad solutionein hujusmodi pennis. minii * suppetere possunt; attento quod ea que divino cultui s nel dediesta. fierunt nai debent in alios usus applicari, 4 10d que alienationes ipse fiers non potuerunt aut debuerunt, euin prejudicio. menasterii supradiet... ; vobis etiam precipiendo, et, quantum opus est, eommittendo inandamus quateaus, prefatis i1nteottibus dictarum clavariirum ad solutionem Spies ponspenrs non j"ppetentiseis, vos de fructibus jurium et rsdhituum, aut alise reri a, eut prefertur, alitenatoruim et alicnatarum, usque ad. coaiplimentum: pensionts ipsius, sup-

pleri faciatis, sic et taliter quod eidem monasterio de ipsa pensione, tam de introitibus dictarum clavariarum quam de fructibus hujusmodi jurium, reddituu n et rerum, integre satisfiat, et sine diminutione quacumque... Datum Averse, per manus nostri Ludovici regis predicti, sub nostro majori sigillo pendenti, die XXVI? mensis januarii, secunde indictionis, anno domini M9?CCCC?XXIIII?, regnorum nostrorum anno septimo. — Per Regem, in suo consilio. Perigaut.

Arch. des B. du Rh. B. 10. Reg. Crucis. f: 1. 161 ve.

DEUXIÈME DIPLÔME DU ROI LOUIS ill,

Accordant de nouveau au prieur de Saint-Maximin le droit d'assister au conseil de la ville, et imposant aux syndics le serment de respecter les droits du couvent. — 26 janvier 1424.

Lubovicus TERTIUS, Dei gratia, rex Jerusalem et Sicilie, dux Andegavie, comitatuum Provincie et Forcalquerii, Cenomanie ac Pedemontis comes, officialibus curie nostre, necnon sindicis et consiliariis ville nostre Sancti Maximini, presentibus et futuris, et cuilibet, vel loca tenentibus ipsorum, fidelibus nostris dilectis, gratiam et bonam voluntatem. ÉKHIBITE CORAM NoBis per religiosum el cenerabilem virum fratrem Garsiam de Falcihus, priorem monasterii beate Marie Magdalenes , ville nostre Sancti Mazimini, ordinia Predicatorum , littere. seriem. et. tenorem subsequentem continebant : — Ludovi^us secundus... Sicut habuit... (Won. inéd. to. IT. nuin. 174) — Prefatus autem prior, tam suo quam predicti conventus nomine, nobis humiliter supplicavit ut, cum regie et paterae suprascripte littere nondum fuerint in totum executioni. demandate, nos, juxta mentem et seriem e»rumdein, mandata sinilia prefatis officialibus, sindicis et consilio, iterare benigne dignaremur. Vos «utem. paternis cestigtis

DE SAINT-MAXIMISN. 39"

inherentes, ad ipsius conventus monasterium, a nostris antecessoribus constructum et fundatum, gerentes, marime ob reverentiam gloriosissime Magdalene, cujus. reliquie in tpso monasterio requiescunt, decotionem sinqularem, volumus, ac vestrum cuilibet, prout ad eum pertinuerit, presentium tenore, deliberatione nostri consilii prehabita, precipimus et inandainus quatenus, tam vos presentes quam vos alii. successive futuri. offisiales, sindici et consiliarii. prefati, teiiporibus vestris, servata forma ipsorum privilegiorum et litterarum ipsoruim predecessorum nostrorum , et nostrarum, ipsius conventus priorein, aut ejus locum tenentem, in consilio seu consiliis dicte ville, quotiens tenebitur, interesse sinalis et. peruittatis, nichilque sine sui seu ejus locum tenentis presentia concludatis, disponatis seu ordinetis, dictumque juramentum, ut supra predicitur, prestelis ; et nullathenus eosdem priorem , seu conventum Sancti Maximini , ejusque singula membra, in geuere vel in specie, per vos vel alium seu alios, directe vel indirecte, ad solvendum et contribuenduin in | talhiis, subsidiis, necnon revis, gabellis et impositionibus, inpositis seu inponendis de cetero, ut preiittitur, compellatis. Quin ymo, vos Ipsi sindiet et eonsilarii, (1 qiiod ab eis, per vos aut a vobia deputatos, de predictis revis et hapositionibus, a tempore introytus mo lerni prioris usque nine, exozerilis, restituatis integraliter et perfect? ; un presument:s de estero ipsos prioreu et convontuii Saneti Maxiimiirgd, ejusque singula. meinbra, in. premissis fati care vel perturbare, aut. fatigari vel perturbari perinitlere ab aliis, directe vel indirecto ; yino eosdein uti el gaudere ipsis privilezis, EFosatibuss franquesis et iaumnunititibus perinilalis, pacitise et quiete, quantuii penam nostro vobis i51zndlam arbi- Unio c ipitis non ubire, Pres intbus, posLoporbinia inspeetionem et examinatieneni dpsais o, reimanentibus presentanti. Datum in Clvibale Aveorse, per tuaters nest Japloviet vezi predict, die AXVI* unis januarn, seeunde itelieti mis, anno. doniuni M C BPTÍDNNIHHE, recrues a vero nostrordia auto Sepe. —

Per Recon, au ste ali Perizaut.

Arch. des B. du Hh. U. 40. les. Crucis. fol. 166.