B. HAURÉAU
CooBcrvatear des maoascriU a la Ribliolhèqoe Xationale.
Stpph. Chauvinus, Lexicon Philosophicum. Leovardiœ, 1713, in-fol.
(Naigeon.) Philosophie ancienne et moderne. Paris, 1791, 3 vol. in-4. Fait partie de VEncyclop. mélfiod.
Dictionnaire des Sciences philosophiques, publ. par une société de professeurs et de savants, sous la direct, de Franck, de l’Institut. (Réd. par Cousin, Rarthélemy Saint- Hilaire, Hauréau, etc.) Paris, 1843-50, 4 vol. in-8.
Jac. Sadoleti, De laudibus Philosophiæ libri duo. Lugduni, Gryphius, 1538, in-4.
Marius Nizolujs. De veris principiis et vera ratione philosophandi. Franco/., 1670, in-4.
Bern. de Jenish. Philosophisch-kritische Vergleichung und Würdigung von vierzehn altern und neuern Sprachen Europens. Berlin, 1796, in-8.
Georgii Hornii, Historiæ Philosophicæ libri VII. Lugduni Batavorum, J. Elzevirim, 1655, in-4.
And. -Fr. Deslandes. Histoire critique de la Philosophie, sec. édit. Amsterdam (Paris), 1756, 4 vol. in-12.
La I*"* édit., 1737, 3 vol. in-8, est anonyme.
ïn. Stanley. Thehi-story of Philosophy. Lond., 1743, in-4.
Soovent réimpr. La l'® édit, est celle de 1659-GO, 4 part, en I vol. infol. Trad. en latin et augm. par G. Olearius. {Lipsiœ, 1712, 2 vol. io-4).
Jac. Bruckeri Historia critica Philosophiæ. Lipsiœ, 1742- 67, 6 vol. in-4.
W. Enfield en a fait on abrégé en aogl. {Lond., 1791, 2 vol. iD-4).
Dietr. Tiedmann. Geist der speculativen Philosophie. Marbourg, 1791-97, 6 vol. in-8.
W.-G. Tenne.uann. Geschichte der Philosophie. Lipsiœ, 1798-1819, 11 vol. in-8.
Le 8*^ vol. est consacré à la scolastiqne.
M. Victor Cousin a publ. une traduction du Manuel de Vkist. de la Phù losophie, par W.-G. 'lennemann (2® edit. Par., 18b9, 2 vol. iu-8).
J. -G. Blhle’s Lehrbuch der Geschichte der Philosophie und e. krit. Littcr. derselb. Gottingne, 1796-1804, 8 vol. in-8. — Geschichte der neuern Philosophie. Gottingue , 1800-1805, 6 vol. in-8.
Trad. par A.-J.-L. Joordan, sons ce titre : Hist. de la Philosophie wio* derne depuis la renaissance des lettres jusqu'à Kant, précéd. d’un abrégé de la Philosophie ancienne depuis Thaïes jusqu'au quatorcième siècle (Par., I8I6-I7, 7 vol. in-8).
Tn. Lapena. Ensayo sobre la historia de la Filosofia, desde el principio del mundo hasta nuestros dias. Burgos , 1806-7, 3 vol. in-4.
N. -S. Guillon. Histoire générale de la Philosophie ancienne et moderne jusqu’à nos jours. Paris, 1835, 2 vol. in-8.
H. Ritter. Geschichte der Philosophie; 2te Aufl. Oamburg, 1837-41, 6 vol. in-8.
J. Trnllard a trad. en 1841 les déni premiers vol. sons le litre à’Hist. de la Philosophie chrétienne ; les quatre premiers avaient été déjà trad. par J.-C. Tissot (1835-37, 4 vol.).
P.-M. Lvlrent. Résumé de l’histoire de la Philosophie. Paris, 1825, in-18.
J. Tissot. Histoire abrégée de la Philosophie. Dijon , 1840, in-8.
J.-L. Castillon. Histoire générale des dogmes et opinions philosophiques depuis les anciens temps jusqu’à nos jours. Londres (Genève), 1769, 3 vol. in-8.
Jos.-Mar. de Geuando. Histoire comparée des systèmes de Philosophie , considérés relativement aux principes des connaissances humaines; V édit. augm. Paris, 1822-23 ,
4 vol. in-8.
La édit., pub), en 1804, n’a que 3 volumes.
Vener.ab. Bed.î; Opéra omnia. Basileœ , J. Hervagius, 1563, 8 vol. in-fol.
Rêimpr. en 1612 el 1688, Son Liber de schemate et Iropo avait para an 1473 {Mediotaniy M. Ant. Zarotus, iu-4).
J.ScoTus Erigenv. De divisione Naturæ. 0;r/., 1681, in-fol. Rarani Maüri Opéra omnia, collecta primum industriâ Jac. Pamelii , nunc vero in lucem emissa curà Ant. de Henin ac stud. et opéra G. Colvenerii. Colon. - Agripp. , 1627 , 6 tom. en 3 vol. iii-fol.
Plusieurs de ses traités avaîeotété impr. au quiozième siècle.
s. Anselmi , ex Beccensi abbate Cantuariensis archiepiscopi. Opéra (édita a D. Gerberon). Parisüs, 1675, in-fol.
Hildeberti, Cenoman. episcopi, postea Turon. archiep.. Opéra, édita per Ant. Beaugendre. Parisüs, 1708, in-fol.
Guill. de Conchis Magna de naturis Philosophia. S. a. et s. n. (circa 1474), 2 vol. in-fol. — Ejusd. Dragmaticon Philosophiæ. Argmlorati, 1566, in-8.
Voy. aussi sa Philosophia minor, Bons le litre de itepl Stdâçewv, dans le recueil des œuvres de Ueda.
Hugonis a Santo Victore Opéra omnia. Rothomagi, 1648, 3 vol. in-fol.
Il y a 00 graod nombre d’éditions des traites séparés,
Petr. Abelardi et Heloisæ Opéra, ex ms. cod. Fr. Amboesii édita, cum ejusdem præfatione apologetica (curante .\ndr. Duchesne). Parisüs, 1616, petit in-4.
— Ouvrages inédits, pour servir à l’histoire de la Philosophie scolastique en France, avec une introd., par Victor Cousin. Paris, Impr. rog. 1836, in-4. Fait partie de la Coll, des docum. inéd. sur l’hist. de France.
Voy. la première édit, complète des œuvres d'Abélard , que publie M. C uusiu et dont le premier vol. a seul paru [Paris, 1849, iD-4).
,\i,BERTi Magni Opéra omnia, édita stud. et lafaore P. Jammy. Lugduni, 1651, 21 vol. in-fol.
La plupart des traités théolog. et pbilosoph. dont se compose ce recueil avaient été souvent rcimpr. dans tou>e l’Europe, au quinzième siècle.
s. Thomas de Aqüino Opéra omnia Romœ, ap. hœredes A. Bladi, 1570-71, 17 tom. en 18 vol. in-fol.
Sonvent réimpr. Les deux dernières édit., Venise, 1743-60 et 1765'88, se composent de 28 voi. in-S. La plupart des trailés que ce recueil contient avaient été publiés au quinziéme siècle, dans une foule d’éditions, avec de volumineux commentaires.
Alani Insulemsis Opéra (édita a Car. de Visch). Antuerplœ, 1653, in-fol.
Guillelmus Alvernus. De Universo. Norlmbergæ , circa 1480, in-fol. goth.
Raym. Lullii Opéra omnia, edid. Yvo Salzinger. Mogunlice, 1722-42, 10 vol. in-fol.
La plupart des ouvrages de Raymond Lulie avaient paru séparément aux quinziéme et seizième siècles ; ils furent souvent réimprimés en Espagne. On n'a traduit en français que ceux relatifs à l'alchimie.
JoH. Sarisberiensis Metalogicus. Amstelodami, 1 664, in-8. Alexandri Alensis Summa universæ Philosophiæ. Venetüs, 1475, in-fol. goth.
Ses différents traités sur la Philosophie d’Aristote ont été souvent réimpr. au quinzième siècle.
Roger Bacon. Opus majus ad Clementem IV, nunc priraurn edidit Sam. Jebb. Londini, 1733, in-fol.
Henrici a Gandwo Quodlibeta. Parisüs, Jodocus Badins 1518, 2 vol. in-fol.
S. Bon.aventeræ Opéra. Romœ, 1588-96, 7 vol. in-fol
Plusieurs fois réimpr.
Joii. Gualensis, libellus de Oculo inorali. Vilerbii, 1656, in-12.
JoAN. Dons Scoti Opéra omnia, collect., recogn., scholiis et cornmentariis illustrata a Patribus hibernis, collegii romani S. Isidori professoribus (curante Luc. AVadding). Lugduni, 1639, 12 tom. en 13 vol. in-fol.
La plupart des traités que renferme celle collection avaient été réimprimés souvent au quinzième siècle.
Ricardgs de Medi.a-Villa, Quæstiones super IV libres Sententiarum. Brixiœ, Sabius, 1591, 4 tom. in-fol.
Hervæi Bi'itonis, prædicatoriæ familiæ Antistitis, in IV Pétri Lombardi Sententiarum volumina, scripta subtilissima. Venetiis, Soardus, 1505, in-fol. goth. — Ejusdem Quodlibeta undecim. Ibid., 1513, in-fol. goth.
Petui Aureoli Verberii, archiep. Aquensis, Commentarii in IV libres Sententiarum. Romœ, 1595-1605, 2 vol. in-fol.
Gltll. Occam. Questiones in libres quatuor Sententiarum. Lugduni, 1495, in-fol. goth.
Thom.e AB Argentina , Commentarii in IV libres Sententiarum. Genuœ, 1585, in-fol.
Franc. Mayronis in Sententias. Basileœ, 1489, in-fol. goth.
Arm. de Bellovisu. Explicatio terminorum difliciliorum tam in Philosophia quam in theologia. Vittenb., 1623, in-8.
Rob. Holrot, super IV libres Sentent. Quæstiones ; quædam Conferentiæ; de imputabilitate peccati Quæstio, etc. Lugduni, 1497, in-fol. goth.
JoH. Büridanus, Compendium logicæ. Venetiis, 1489, in-fol. goth. — Ejusdem questiones in octo libres Physicorum. Parisüs, 1518, in-fol. goth.
JoAN. Gersonii Opéra, ex edit. Lud. Ellies du Pin. Antuerp., 1706, 5 vol. in-fol.
La |r<^ édit, des œuvres est du commeucemeot du seizième siècle; plusieurs des traités qui la composent avaieot paru séparément.
Le Cuer de Philozophie , translaté de latin en françoys à la requeste de Philippes le Bel , roy de France. Paris, Ant. Verard (vers 1504), gr. in-4 goth., lig. s. b.
Souvent réimpr.
(Georg. Reisch.) Margarita philosophica , totius Philosophiæ rationalis et moralis principia , duodecim libris dialogice complectens. Friburgi, J. Schotus, 1503, in-4, fig.
Espèce d’encyclopédie , souvent réimpr. au seizième siècle.
Marsilii Ficini, Theologia Platonica, de immortalilate animonim libri XVIII. Florentiœ-, 1482, in-fol.
La meilleure édit, de ses œuvres est celle de Parts, 1641, 2 vol. in-fol.
Bessarionis in Platonis calumniatorem Georgium Trapezuntium libri IV. Venetiis, Aldus, 1516, in-fol.
JoANN. Pici Mirandülæ Opéra. Basileœ , Henriepetrus , 1557, in-fol.
Agggst. Niphi Opuscula moralia et politica. Parisüs, Leduc, 1645, in-4. — Ejusdem in libres Priorum Analytic. commentaria. Neapoli, 1526, in-fol. — In libres Posteriorum. Parisüs, 1540, in-fol., etc., etc.
Ant. Govea. Pro Aristotele responsio adversus P. Rami calomnias. Parisüs, 1543, in-8.
Hermol-Ai Barbari, Scientiæ naturalis compendium. Venetiis, 1545, in-8.
Souvent réimpr.
Hieron. Cardani, de Subtilitate libri XXI. Lugduni, Rovillius, 1559, in-8.
Petr. Pompon.atii Tractatus de intentione et remissione formarum, de immortalitate animæ, apologiæ libri III et alia. Venetiis, hœredes Oct. Scotii, 1525, in-fol. goth.
Les traités de Pompooace, et sartoat ïe plus célèbre. De immortalitatet
ont été réimprimés jusqu’à dos jours daos tous les formats.
Rodolphus Acricola. De inventione dialectica. Parisiis , Chevallon, 1538, in-4.
Bern. Donati, de Platonicæ et Aristotelicæ Philosophiæ differentia libellus. Venetiis, Scotus, 1540, in-8.
P. Kami Institutioniim dialecticarum libri très. Parisiis, 1547, in-8. — Ejusdeni Animadversionum Aristotelicarum libri viginti. Ibid., David, 1550, in-8.
Kic. Taerf.li.i, Pbilosophia; triumpbus. Basil., 1573, in-8.
Jon. Carpentarii, Platonis cum Aristotele in universa Philüsopbia comparatio. Parisiis, dii Puys, 1573, in-4.
F. Sanchez, ïractatus philosophici. Roterod., 1649, in-12.
JusTi Lipsii Opéra. Antuerpiœ, 1637, 4 vol. in-fol.
SiMONis PoRTii , de Rerum naturaliurn principiis libri II. Neapoli, Scotus, 1561, in-8. — Ejusdein de Humana mente. Florentiœ, Torretinus, 1551, in-4.
Franc. Pvtp.icii, Discussionum peripateticarum tomi IV, quibus Philosophiæ aristotelicæ bistoria et dogniatà cum veterum placitis declarantur. Basileœ , Lycithus, 1581, in-fol. — Ejusdem A'ova de Universis Philosophia. Venetiis, Mejettus, 1.593 , in-fol.
Chrvsost. Javeli.1 Opéra omnia. Lugduni, 1580, 3 vol. in-fol
Franc. Muti, Disceptationum libri V contra calumnias Tbeod. Angelutii in maximum pliilos. Franc. Patritium. Ferrariœ, 1589, in-4.
Georg. Gemisti Plethonis, de Platonicæ et Aristotelicæ Philosophiæ differentia libellus. Basileœ, Perna, 1574, in-4.
Jac. Mazzonii, Cæsenatis, in Universam Platonis et Ari.stotelis Philosopbiam præludia. Venetiis, 1597, in-fol.
Petk. Tartaretcs. In triplicem Aristotelis Philosopbiam E.xplanatio. Venetiis, 1571, in-8. — Ejusdem in Summulas Pétri Hispani, in Isagogen Porphyrii, etc. Venetiis, 1592, in-8. — Eju.sdem Opéra omnia. Venetiis, 1613, in-8.
J. -B. Bernardi, patritii Veneti, Seminarium totins Philosophiæ Platonicæ et Aristotelicæ. Venetiis, 1582, in-fol.
Réimpr. plusieurs fois.
Severini Sciii'TERi Synclircsis controversiarum inter Ramæos et Peripateticos. Franco/urti, 1608, in-8.
Sim. Tomazetti, in Scoti Formalitates absolutissima syntaxis. Romæ, 1591, in-8.
JuL. Pacii, Doctrinæ peripateticæ libri très. Aureliœ Allobrogum, 1607, in-4.
Jean Huarte. Examen de ingenios para las ciencias. Pampelune, 1578, in-8.
Réimpr. sou veut , et , pour la dernière fois , à Amst. , en 1662, in-12. Trad. dans toutes les langues de l'Kurope : trois fois eo frauc., par Gabr. Cbappuis, Vion Dalibray et Savioieu d’Alquié ; eo allem., par Lessing, etc.
Giori). Bruno îSolano Opéré, ora per la prima volta racolte da Adol. Wagner. Lipsiœ, 1829-30, 2 vol. in-8.
Les éditions originales des traités recueillis par Wagner étaient presque introuvables. 11 faut ajouter aux œuvres italienoes de Giord. Bruno ses œuvres latiues, publ. par A. «Fr. Gfüier {Stutlgardice , l8dà-36, 2 vol. in-S).
Th. Campanellæ Philosophia sensibus demonslrata. Napo/i, 1591, in-4.
I^es nombreux ouvrages pbilosoph. de l'auteur n'ont jamais été réunis.
Voy encore les ouvrages des philosophes du Moyen Age et de la Renaissance, que le défant d'espace nous a empêché de citer, depuis Cassiüdore jusqu'à Michel de Montaigne et Pierre Gbarrou.
Xav. Roessei.ot. Études sur la Philosophie dans le Moyen Age. Paris, 1840-42, 3 vol. in-8.
Cn. Schmidt. Essai sur les mystiques du quatorzième siè-
cle, précédé d’une introd. sur l’origine et la nature du mysticisme. Strasbourg, 1836, in-4 de 76 p.
ViCT. Cousin. Fragments philosophiques. Philosophie scolastique; 2» édit. Paris, 1840, in-8.
Jac. Tiiomasiüs. De doctoribus scolasticis. Lipsiœ, 1676, in-4 . ,
Salabertus. Philosophia Nominalium vindicata. Parisiis, 1651, in-8.
Ch. Meiners. De Nominalium ac Realium initiis. Voy. cette dissert, dans le t. XII des Comment. Societatis Gotting.
Saint-René-Taill.andier. Jean Scot Érigène et la Philosophie scolastique. Strasbourg, 1843, in-8.
Franc. Sylvii Explicatio doctrinæ S. Thomæ de motione primi motoris. Duaci, 1609, in-4.
Pet. Zorn. De varia fortuna Philosophiæ Thomæ Aquinatis. Voy. cette dissert, dans le t. I de ses Opuscula sacra
J. -B. Bovvin. Philosophia Scoti. Parisiis, 1690, in-8.
Crisper. Philosophia Scolæ scotisticæ. Augustœ Vindelicorum, 1735, in-fol.
Ch. de Kémusat. Abélard. Paris. 1845, 2 vol. in-8.
Fr. Huet. Recherches historiques et crit. sur la vie, les ouvr. et la doctr. de Henri de Gand. Gand, 1838, in-8, poitr.
J. -G. Engeliurti Dissertationes de Gersonio mystico. Erl., 1822, in-4.
Voy. encore : Hist. littér de la France , par les religieux bénédictins . continuée par l’Académie des Inscript, et Belles-Lettres; Hist. Vniversitalis Parisiensis, par Ces. Kg. du Boulay (1665-75, 6 vol. in-fol. ), etc.
L. Vives. De causis corruplarum artiuin. Voy. ce traité dans ses œuvres {Basileœ., 1555, in-8).
J. Launoius. De varia Aristotelis in Academia Parisiensi fortuna. Parisiis, 1653, in-4.
Pétri Gassendi Exercitationes paradoxicæ adver.sus Aristoteleos. Hagœ-Comitum, 1656, in-i2.
Humphr. Hodius. De Græcis illustribus linguarum græcarum litterarumque humaniorum restauratoribus. Londini, 1742, in-8.
Dankegott Cramer. Di.ssertatio de causis instauratæ in Italia philosophiæ Platonicæ. Viteb., 1812, in-4.
.4PPIANO Buon.afede. Délia bistoria e délia indole di ogni Filosofia e délia ristaurazione di ogni Filo.solia nei secoli XV, X\T,XVn. Milano, 1837-38, 4 vol. in-8.
L. D. DE Caraman. Histoire des Révolutions de la Philosophie en France, pendant le Moyen Age, jusqu’au seizième siècle. Paris, 1847, 3 vol. in-8.
J. JoNsius. De scriptoribus historiæ Philo.sophicæ libri 14', denuo recogniti atque ad præsentem usque ætatem perducti, cura J. Casp. Dornii. lenœ, 1716, in-4.
Voy. aussi le grand ouvrage de Cas. Oudin : ( ommentarius de scriptoribus Ecclesiœ. Leipsick. 1722, 3 vol. in-fol.
Israël Spacchii Nomenclator scriptorum philosophicorum atque philologicorum. Argenlorati, 1598, in-8.
Ce catalogue a été augmenté et continué jusqu'en 1614, par Paul Bolduanus, sous le titre de DiblioOteca philosophica | ieuæ. 1614. in-4 I.
Mart. Lipenii Bibliotheca realis Philosophica omnium materiarum rerum et titulorum in universo totius Philosophiæ ambitu occurrentium, ordine alphabetico sic disposita... Franco/., 1682, 2 vol. in-8.
Burch. Gott. Struvii Bibliotheca Philo.sophica, in suas cla.sses distributa ; recensuit et instruxit J. -G. Lotterus. lenœ, 1728, in-8.
La seconde édit. augm. par L.-M. KabI , 17i0 . forme deux vol.
Chimie et Alchimie. PI. I.
Ferdinand Soré det.
Bisson et Gottard sc-