Matth.. XXVII

PASSXO SECUND1 M LEGEM

tertio qupd dixil se esse regem, et omnis qui dicil se esse regem contradicit Gaesari ' ». Deprimo* uoncuravit Pylatus quod sciebat 13 r°. quod mentiebantur. De secundo sciebal oppositum. De tertio interrogavit eum, dicens ad partem3 : « Es tu rex Judaeorum? » — Dixit Jésus « .4 temetipso dicis '. an scis ab alio? » quasi dicerel <( si hoc dicis de te, vindica sententia rebellionem meam : si au. tem ab aliis habuisti, fac ordinariam informationem ». — Respondit Pylatus: « Numquid[ego] Judaeus swn? Gens tuaet pontifices fui traddiderunt te mibi: Quidfecisti? ». quasi diceret « videtur quod sis in aliquo culpabilis ». — Dixit ei Jésus « Regnum meum ii< m est de hoc etc. » Tune Pylatus fecit quaestionem unam : «Ergo rex es tu? », sed eam maie intellexit, et Christus respondit : « Tu dicis quod rex suin ego : ego enim natus sum in hoc mundo ut testimonium perhibeam veritati. » — Respondit Pylatus : « Qaid est veritas! » et cumhoc dixisset, exivit ad Judaeos et dixit eis : «Ego in eo nullam eausani mortis invenio.Est autem corisuetudo in Pascha vobis dare vinctum ad voluntatem vestram : est unus homicida in carceribus nostris qui dicitur Barrabas : quem dimittam vobis de duobus istis, Barraban an Jesuni qui vocatur Christus ? » Glamaverunt omnes contra eum : « Non hune, sed Barraban. » — Videns autem Pylatus quod non poterat eum libêrare, petiil al» eis : « Quid igitur faciam de Jesu qui dicitur Christus, eum nullam causam mortis in eo invenio ? » — Tune inceperunt aggravare primam accusationem, dicentes : « Convertit populum a Galilaea usque hue ». — Ut autem audivit Pylatus quod Galilaeus esset, misit eum ad Herodem, qui erat lune temporis Hierusalem, qui multum cupiebal illum videre quod de eo multa audierat, sed in praesentia Herodis nihil respondit. nec aliquod signum fecit. Videns autem quod nihil faciebat, née loquebatur, reputavit eum fatuum, et fecit eum indui veste alba, sicut fatuum, et remisit illum ad Pylatum, ei die illa facti sunt amici. Herodes et Pylatus . Pylatus autem convocatis principibus sacerdotum, dixit ad

i Luc . Wlll. a.

■j. <'.(■> explications viennent >1<> Postules deN. de Lire. Cf. p ■■■■;. note (4 de ce ii^ re.

>. (. .Iuxnn.. Wlll. }.->. 36, >:■ 38.

.">. Item. Peut-être faut-il corriger : n /unir.

G. Luc, XXIII, îa.

i!'6 PASSIO SECUNDUM I.EGEM

illos : « Vos obtulistis mihi hominem hune quasi subvfertentem legem. Interrogavi eum, sed nullam causam mortis invenio, neque Herodes ». — Et volens eum liberare de manibus eorum : « Einendatuin illum dimittam ' ». Tradidit militibus qui propter hoc recipiebant pecuniam, et exeuntes eum ligaverunt ad colonnam, et funieulis nodosis usque ad sanguinis effusionem flagellaverunt, 13 v°. et postea veste purpurea eum circumdederunt, et plectentes coronam spineam imposuerunt capiti ejus, et in manu baculum arundineum. pro sceptro derisorie, ante eum flexis genibus veniebant dicentes : « Ave rex Judaeorum2 », et dabant ei alapas, expuentes in eum. Cum autem sic verberassent crudehter, Pylatus fecit eum adducere foras, et dixit : Ecce homo \ credo quod regem vestrum non se praesumet lacère, sicut volebat». — Quaerebat autem Pylatus eum liberare. Tune omnes clamaverunt cum impetu : « Toile, crucifige*». — Dixit eis Pylatus : « Regem vestrum crucijigam ? » O natio prava et perversa es, quae non habes compassionem de rege tuo ! Unde dixit Augustinus quod coram [sententia] Pylati non poterat evelli, quia Ghristus essetrex Judaeorum. Tune dixerunt : « Non habemus regem, nisi Caesarem*'. Si hune dimittis, non es amicus Caesaris », id est : si tu non condemnes eum ad mortem, mandal)imus Caesari ». — Timens autem Pylatus perdere oflicium suum, videns quod eum liberare non poterat. feeit apportare aquam. et la vit manus suas, dicens : « Innocens ego sum a sanguine hujus jasti'' ». — Tune dixerunt : « Sanguis super nos et super l'.iios nostros s ». et sedit pro tribunali, et dixit : « Ego Pylatus. praepositus in Hierusalem. judieo te Jesum Xazarenum quod regem te fecisti, iilium Dei te nominasti,seditionem in populo praedieasti, ideo juxta décréta et principium Romanorum te praeeipio cruci affigi et elevari ut moriaris ». — Et data sententia a Pylato, bajulans sibi crueem, non dicitur bajulantes, c[uod erux erat XV peduni'1, recepit, et vexatus non poterat pedem pedi praeponere, quod non comederat, nec biberat. sed die ac nocte innumerabilia tormenta sustinuerat, quod videns glo[rio]sa Virgo cum lachrymis

i, a, 3. Lie, XXIII, 16.

4, 5, 6. Joanx., XIX, 5. [5.

;,8. Matth., XXVII, j4, 25.

9. Ce chiffre vient du dialogue apocryphe de S. Anselme sur la Passion.

rt gemitibus venit ad eum ut ipsum juvaret, el quidam guartio contra pectus gloriosissimae Virginis Mariae i la fortiter percussil (|iii)d eam ad terrain projecit, et subito ille, ut dicunl aliqui. non amplius visus est ab illa hora : quia vero non cito ibat, fecerunl portare crucem usque ad lociun Galvariae, ti multae secutae mulieres eum sequebantur fientes, quibus Ghristus dixit : n Filiae Hierusàlem nolite flere super me. sed super vos ipsas il de '. quod (lies veniet, scilieet tempore Vespasiani et Tyti in destruetione 2 Hierusàlem, et tune dabunt triginta Judaeos pro uno denario ».

Ouum venerunt ad loeuin Galvariae, spoliaverunt eum nudurnet 14 r« extenderunt eum super crucem et affixerunt unani manum ex una parte, pro majori dolore ejus fregerunt euspides clavorum el. quum Christus fuit extensus supra crucem, in terra crucifigitur. Virgo Maria, eum audivit ietus martelli, dixit : « () misera, nunc gladius intrat cor meuin de quo prophetavit Symeon, Luc u : « Et tuam ipsius animam per Irnnsibit gladius > . et Jesum sic denudatum extenderunt super crueem, et clavum in profundo palmae unius fixerunt. et aliud brachium tantum fortiter traxerunt ut os et venae rumperentur et omnia apparerenl ossa juxta illud Psalm. (XXI, 18) Dinurneraoerunt omnia ossa etc. Et ita eum clavo perfora verunt. Postea cancellati cruribus utrumque pedem sub uno clavo perforaverunt, et crucem levaverunt interduos latrones quasi principis latronum, el cérte congrue est quod pro peccatoribus moritur. \ i»lot<^ latitudinem magnae fiduciae ! nisi vellet nos pecipere, [non] tantum extendisset brachia sua: et, quum crux fuitelevata, tunebcata Virgo vidit filium suum, el venit ad pedes crucis el cecidit in terram, dicens : « O dies doloris, <» (lies tristitiae ! » et guttae sanguinis filii sui cadebant super caput ejus. et Ghristus videns matrem suam, plus dolebat de ea quam de passione sua. Et ut mors illius melius apparerel. eum eo crucifîxerunt duos latrones, unum ad dexteram et alium ad sinistram. Notandiim quod, quum quis ita confusibiliter moriebatur, erat consueludo. Judaeorum ut causam mortis suae scriberent ita ut omnibus

i . Lut . XXIII, a8, ag

••. Celte ail<liiii)n sur l.i destruction de Jérusalem etc. el loùs les détails <l>- lu crucifixion • i » ■ i suivent viennent du Dialogue apocryphe de SI Anselme que nou cite, p. aSl .

498 PASSIO SECI7NDUM LEGEM

transeuntibus legeretur et ideo Pylatus ad se excusandum, et Christuni deridendum, ailixit tabulam de oliva, in qua scriptum erat: Jésus Nazarenus rex Judaeorum. Ut multi diversarum linquarum possent intelligere scriptum, erat hebraice, graece et latine, et licet Pylatus posuerit istam tabulam in derisionem, et causae mortis Christi ostensionem, tamen monstrabat quod maie judicaverat euni propter haec quattuor quae scripsit. Prinium, quod Jésus idem est quod Salvator. Secundum verbum Nazarenus idem est quod floridus. Tertium verbum est rex. Aliquis liberatur propter nobilitatem, sed Christus erat nobilissimus etc. Quartum verbum est Judaeorum. Nam aliquis [causa] liberatur affînitatis, 14 v°. sed Christus fuit Judaeus et de génère regali : igitur [liberandus esset]. Hune titulum multi legerunt. quod prope civitatem erat locus ubi crucifixus est Christus. Videntes autem Pontifices dixerunt Pylato : « Xoli scribere, rex Judaeorum. sed quod ipse dixit « Rex sum Judaeorum. » — Respondit Pylatus « Quod scripsi scT'ipsi ! ». Milites crucifixerunt eum et aeeeperunt vestimenta sua et fecerunt quattuor partes, unam propter militem. et tunica erat inconsutilis desuder contexta per totum. Et dicunt aliqui quod beata Yirgo Maria ei fecerat, dum erat puer et. cum cresceret. crescebat indumentum ad quantitatem corporis. Et de bac veste dixerunt. « Non scindamus sed etc.. ut adimplerentur Scripturae dicentes : « Partiti sunt vestimenta et super vestem meam miserunt sorteni *».Et nota quodluserunt ad taxillos. Alii praetereuntes, blasphemabant enm. dicentes. « Yak! qui destruis iemplum Dei etc. et in triduo etc. Si tu es etc.. »J sed noluit descendere de cruce quod sciebat hoc esse ex instinctu dyaboli, quod secundum Glossam4, erat super brachia crucis ut [arriperet] si esset defectus in eo :... Heu ! quomodo debemus timere in morte ! Dyabolus fuit in morte Christi qui sine peccato erat. Tertio a laicis dicitur : « Alios salvos facit, seipsum autem non potest salvare 5. Quarto a latrone nequissimo pendente in cruce dicitur : « Si tu es Christus,