I.KTTRE DE FERDINAND l'^', ROI DES ROMAINS, A SAINT IGNACE
Ferdinandus divinâ favente clementiàRomanorum, Hungarine. Bohemiœ, etc. Rex semper augiistus, etc.
Venerabilis, dévote, nobis dilecte. Gùm videamus hoc nostro saeculo, in quo diversa prava dogmata et magnée undique hsereses consurrexerunt, summam, si unquam anteà, necessitatem expostulare, ut opportunas de intertenendis, alendis et educandis doctis, piis et catholicis viris rationes ineantur, qui non solùm sanà praesertiDi sacrarum Litterarum doctrine, sed etiam bono vitae et morum probitatis exemplo juventutis instituendse curam gérant. (Eiistimamus enim hâc via et ratione tùm veteris orthodoxse et catholicie fidei et religionis nostrœ cliristiance pro salute hominura tuendœ et conservandrc tùm rébus publicis, pro illarum felici incremento benè rectèque regendis et gubemandis magnoperè eonsultum iri] :
Perspiciamus autem coUegia illa, qua3 Societati Jesu noviter «rigi cœpta sunt ; magnum eà in i-e fructum afterre posse in locis et provinciis illis in quibus erecta fuerint : Nosque ob id statuerimus in civitate Viennâ, archiducatùs nostri Austriœ metropoli, collegium primo quoque tempore erigere instituereque, in quo unà cum Societatis Fratribus etiam juvenes et adolescentes, qui ad litterarum studia aptiores videbuntur, alantui* et in sacris litteris erudiantur, ut illincdeindè, tamquamex quodam virtutum seminario, aliqui in niimerura fratrum ipsius Socittatis, aliqui
470 LE p. CL\UUE LE J.VÏ
vero ad concionanJi miinus, item ad parochias aliaque ecclesiastica bénéficia piè laudabiliterqiie ad gediûcationem scilicet rcgenda, necnon ad alia mania in rébus publicis obeunda, pro unius cujusque ingenii captu, habilitate et animi inclinatione suscipi et eligi possint ;
Censearaus autem curaprimis utile fore, quo hujiismodi coUegii institutio eo rectiùs majorique cum friictu fiât atque procédât, si duos in hoc principio ejusdem Societatis fi-atres adhibuerimus, qui intereà temporis, dùm ea quœ ad hujusmodi coUegii erectionem et constructionem pertinent, curabuntur, in Universitate illà nostrà Viennensi sacrarum Litterarum lectione et doctrinâ, studiosorum animos préparent, incitent et alliciant ad hujusmodi studia amplectenda ; et prîctereà iis quoque quibus construendi hujus collegii curam demandabimus, consilio suo prsesto sint, atque erectionem ipsam diiigenter juvent et pronioveant ;
Idcirco devotioncm tuam perquàm impensè hortamur et requirimus velit, pro sua quam in hac Societate Jesu obtinet authoritate, curare atque efficerc ut honorabilis Claudius Jaïus, ejusdem Societatis profcssor, quiob ipsius pnestantem in sacris Litteris doctrinam vitaeque probitatem et modestiam,nobis jampridem notus ac gratus et charus est, ac cum eo alius quispiam etiam ejusdem ordinis, qui sanctissimo D. N., oui etiam hac de re scripsimus, atque devotioni tua? probabitur, sese eam ob causam Viennam conférant, à nobis honestam et necessariam intertentionem, donec collegium erigatur, habituri, ibique legendo et docendo firmioris hujus collegii structurœ et institutionis vcluti fundamenta quœdam jaciant atque constituant, sicut in devotionemtuam pii hujus institutinostrijuvandi et provehendi causa perlibenter omnique studio facturam esse plané speramus ; id quod ergà eamdem devotionem tuam, data occasione, benigniter recognoscemus.
Datura in nostra et imperiali civitate Augusta VindelicMum.
die XI mensis decembris anno Domini MDL regnorura nostronim Romani XX, alionim yero XXIV,
Ferdinandus.
Ad mandatum sacriie regiœ Majestatis proprium.
JoRDANus. J. JoxAsD., viceca/ice//arias.
Inscriptio est. Venerabili, devoto, nobis dilecto Ignatio de Lo3'ola, Societatis Jesu prœposito.
(Apud Bolland. De S. Ignatio, § XLiv,tom. III jul., pag. 496.
Page 570.
LETTRE DE SAINT IGNACE A FERDINAND l" .
Serenissime Rex.
Summa gratia et œternus amor D, N. J. C. Tuam Excellentiam spiritualium donorum continuis promoveat augmentis.
Cùm nullam ad rem majoris momenti magisve praeclaram ac se dignam cura et sollicitudo principum christianorum quàm ad tuendum promovendumqiie christianac religionis statu m conferri possit, merito Majestas Tua, serenissime Rex, de instaurandà eâdem religione, ubi collapsa est, et fulcienda ubi nutat, sollicite cogitât, et quoad ejus fieri potest, remédia adhibere nititur. Quà de re omnes gratias agimus bonorum omnium auctori Deo, et eumdem obnixè precamur ut optimam istam mentem, quam Majestati Tuae dédit, semper conservet, et ardentibus desideriis gloriœ suae et salutis animarum magis atque magis accendens, vires ad idipsum perficiendum tribuat.
Quod autem inter cœtera remédia, quae latissimè patenti Germanise morbo adhibenda sunt, illud quaeratur ut sint in Universitatibus, qui vitae religiosae exemple ac doctrinae catholicae integritate alios juvare et ad meliora pr^^moverc curent, non consulté
472 LK p. CLAUDE LE JAY
tantùm et utiliter, sed omnino necessario id excogitatum, vel potius à Deo inspiratum videtur. Utinam id ex parte prsestari possit, favente Dei clementia, per collegium illud quod Socielati nostrœ Majestas Tua Viennae se scribit erecturum. Speramus certè de divinâ bonitate id fore, et devotioni Majestatis Tuae, ut deberaus. pro tenuitate virium nostrarum non déesse curabimus.
Duos tbeologos et alios scholasticos, qui litteris suis et exemplo hoc opus juvare possint, prout oratori Majestatis Tuae visum est, Viennam primo quoque tempore mittemus. Intérim si magister Claudius Jaius pra?cedere debere videbitur, ad obsequendum Majestati Tudc paratus erit, sicut et nos omnes sumus ad idipsum paratissimi in Domino Jesu Christo, cujus immensa pietas praestet Majestati Tuae in omnibus suam beneplacentem et perfectam voluntatem cognoscere et eamdem ad gloriam suam et Reipublicœ christianœ universalem utilitatem implere. Amen.
Romà, initio anni 1551.
(Genelli, Pièces justifie., n. LI. pag. 499-500.)
Pa^e Ô7.Ï.
LETTRK DE SALNT IGNACE A MAURICE DE HUTTEN, EVKQUE d'eYCHSTADT.
* « Redditœ mihi fuerunt litterae Dominationis tuœ reverendis- .simœ huraanitatis et benevolentiae christianœ ergà minimam Societatem nostram plenissimae, et qua^ nos, aiioquin deditissimos et amoris et obsequii valdè debitores, in Domino Jesu Christo arctiori vinculo cliaritatis et observantiœ obstringerent.
« Quap autem Dom. T. R. scribit curandum esse ut qui ex nostris Ingolstadii sunt alio non fransferantur, hoc sanè missionum
munus sumiuo Pontifici ut Ghristi in terris Vieario et quidem peculiari voto jam àprimordiis nostrse Societatis commisimus. Hoc tamen affirmo mihi optatissimum fore, quàvis oblatà occasione, Dom. T. R. rem gratam facere, et quod in me erit, dùm conscientiae securitas et divini obsequii universalioris ratio id ferat, perlibenter offero.
« In iis tamen quae fratri nostro magistro Claudio fusiùs scribimus, quod bâc in parte sentiam in D. N. J. C. Dominatio T. R. intelliget. Dignetur summa bonitas et sapientia Dei omnibus tribuere, ut summum ejus beneplacitum semper et sentire in nobis et explere valeamus. Amen.
a Româ, 23 februar. 1551. »
Apud Genelli, Das Leben. etc.. Pièces justificatives, n. \LIX, pag. /i06.i
