N« II

BULLE d'institution DE l'oratoire *. (Chapitre ii, p, 48.)

Institutio Cong^egationis piorum sacerdotum Oratorii Jesii Ghristi Domini nostri nuncupatae, in reçno Franciae, ab Ilcnrico Episcopo Pari^iiensi et Maria Francoruin Re^jina ad restituendain augendamque fidem catholicand promotae.

Pau LUS Episcopus , Servos servorum Dei, ad perpetuam rei memoriam.

Sacrosanctx Romanx Ecclesia?, quam Dei uni{;enilu8 Jésus Christus Dominus noster auctor ipsc piorum operum fundavit, rcg^imini supremâ dispositione praesidentes , pro nobis commissi g^re^s doDdinici prospero statu et animarum salute solliciti esse compellimur,.et ea sincère tenemur amplecti qux ad increinentum religionis pertinent, et ad virtutum spectant ornamentum, ac ut pia> Christifidelium Congregationes instituantur, et exinde uberiores fructus bonorum operuin, in illis locis praesertim ubi id magis expcdire dignoscitur, in dies per pia et spiritualia exercitia accrescant, et iis exercitiis devotac ac Domino famulantes personae, animarum suarum salutem, eodem Domino miserante, facilius conscqui, caeterisque Christifidelibus vitae ac morum exemplo proficere valeant ad salutem.

g i. Sane exhibita nobis nuper pro parte venerabilis fî^atris nostri Henrici, episcopi Parisiensis, ac charissimœ in Christo filiac Mariae, Francorum Reginae, petitio continebat, quod aliàs cîim ipsa Maria Regina pio devotionis zelo ducta, ut aliquo devolionis sus monumento immensarum gratiarum munera quibus eam bonorum omnium Iar(ptor optimus decoravit testari possit, disciplinam ecclesiasticam , undique fcre in regno Francis hœresum bellorumque prœteritorum injuria, tum in religione, tum etiam in moribus non parum depravatam ac corruptam, in primaevum et pristinum suum statum, devotionisque et pietatis splendorem salubri aliqua ratione restitui plurimum desideret, et id reipsà in consultatione cum vins gravibus et piis, ac praesertim cum D. Henrico episcopo pluries habita, mature discussà, utilius et fructuosius quam ex institutione alicujus congregationis piorum sacerdotum, quorum studium et officium ad munus

* On trouTe ceue bulle daos le Gallia ckristiana, t. VII, in Append., Instrum,, p. 163, mais la division par paragraphes a été négligée, et des fautes nombreuses rendent le texte très-difficile à comprendre. Je reproduis ici la coustiiatioD Seicrosanctœ d'après le Bullarium Romauum» Augustse Taurinorum, Vecco et tociis, edit. 1867, in-4s t. XU, p. 203.

sacerdotale , juxla sanctum atque pium illius institutum débite cxsequcndum et adimplendum sit omiiino directum , instituendx , cxsequi bosse non videatur; ipsaquc Maria Re^jinaunain devotam ac pioruni ac probatœ vitaesacerdotum, quorum principale institutum sing^ulas actio- . nés Ordini sacerdotali convenientes et cssentiales amplecti existât, congrcg[ationem in ipso Regno et praesertim in civitate Parisiensi, ubi illa non parum desiderari videtur, erigi et institui , curamque erectionis et institutionis hujusmodi dilecto filio Petro de Berulle presbytero Parisiensi , cujus minislerium felici progressui et directioni ipsius Conçregationis maxime profuturum esse in Domino confidit, per nos committi et demandari summopere desideret; pro parte eorumdem Henrici episcopi et Mariae Heg^inae nobis fuit humililer supplicatum quatenus Gongrcçationem piorum ac probatœ vitae sacerdotum perpetuo erigere et instituere , illiusque curam dicto Petro committcre et deniandare, ut praefcrtur, ac alias de Apostolica* potestatis providentia consulere dignaremur.

S 2. Nos i(jitur (quibus cura et sollicitudo cordi semper insidet fidem et religionem catholicam propagare, divinique cultus augmentum, et ut Ghristifidelcs sing^uli per viam salutîs in boc sxculo {jradientes, ad cœlestia Régna pervenire mereantur procurare, praesertim ubi catboliconim principum vota id exposcere, ac in Domino salubriter conspicimus expedire), considérantes hujusmodi institutionem sacerdotes, aut personas ad sacerdotalem statum aspirantes, vel saltem corum ministerio necessarias , ad Jesum Ghristum Dominum nostrum sacerdotalis dignitalis immediatum institutorcm tangere et respicere, xquum maxime et rationi consentaneum judicamus, ut qui hujusmodi institutum aggrediuntur ultra communem fidelium devotionem speciali et particulari devotioni Jesu Christi Domini nostn addicantur, qui est sacerdos in sternum secundum ordinem Melchiscdech , et fons sacerdotii in Ecclesia christiana. Hinc (pio et salubri dictas Mariae Rcginae desiderio j^vorabiliter annuere, ac ipsum opus pium muneris Sedis Apostolicae consolatione confovcre, necnon Christifideles ad pia, meritoria et salutaria opéra exercenda, ecclesias quoque et sacra Dei templa devotionis causa visitanda, aeternis praemiis ac spiritualibus muneribus et peccatorum remissione invitare volentes ; necnon Henricum episcopum et Petrum praedictos, ac eorum quemlibet, a quibusvis excommunicationis, suspensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis senientiis, censuris et pœnis, a jure vel ab homine, quavis occasione vel causa latis, si quibus quomodolibet innodati existunt, ad efFectum prxsentium dumtaxat consequendum , harum série absolventes, et absolutos fore consentientes), hujusmodi supplicationis inchnati (dicto

Petro , apud nos de religionis zelo, vite ac morum honestaie, aliisque probitatis et virtutum meritis multipliciter commendato, nostram et dicte Sedis bencdictionem impertientes), ad laudem et çloriam omnipotentis Dei Patris et animarum salutem unam sub noinine Oraratorii Jesu Christi Domini nostri congreçationem , in honorem orationum quas in diebus carnis suas fudit, ut ii qui congrégation cm istam ingredientur eumdem Jesum Chhstuni pro nobis in oratione positum et pernoctantem revereantur, atque etiani instituti ad quod vocati sunt moneantur, et praeseï tim sempcr banc praecipuam omnibus communem et omni tempore confjruentera officii eorum partem, qua; . in orationibus pro populo, ac in Dei laudibus celebrandis versatur, babeant, apostolica auctoritate, tenore prssentium perpetuo erigimus et instituimus.

§ 3. Dictumque Petrum in institutorem et prœpositum generalein hujus piorum sacerdotum , nuUi antea religionis voto solemni addictorum , necnon et aliorum ad presbyteratus ordinem promoveri cupientium , et reliquorum ad faniiliaria officia necessariorum congregationis Oratorii Jesu Christi Domini nostri nuncupandorum, qui simul et in societatc religiose vivcre, et in humilitatis spiritu et pia> vitae studiis Altissimo iàmulatum cxhibere et impenderc studeant, quorum principale ac prœcipuum institutum sit perfectioni status sacerdotalis totaliter incumbcre, singulasque actiones ordini sacerdotali proprie et essentialiter convenientes, sibi a locorum Ordinariis ubi stabilita fuerit prœscribendas , et non alias, amplecti ; sacerdotum insuper aliorum ad sacros ordines aspirantiuin instructioni, non circa scientiam, sed circa usum scientiae, ritus et mores proprie ecclesiasticos se addicerc.

$4. Cum plenâ et omnimodâfacultate, potestate et auctoritate eidem Petro (per nos ad id assumpto, et a dicta Maria reginà summopere commendato) praedictam Congregationem bujusmodi, tam in civitate Parisiensi , quam in omnibus aliis civitatibus , oppidis , terris et locis , ad quae a locorum episcopis vocatus fiierit , et non allas instituendi , ac demum, pro felici statu et directionc pcrsonarum ac bonorum spiritaalium et temporalium ejusdem Congregationis seu Congrégation uni sic erigendarum (tum circa rcceptionem et admissionem, numeium, xtatem et qualitates in ipsà Congregatione recipiendorum et admittendorum, eorumque instructionem et disciplinam quam ciixa exercitia, ac modum et fbrmam divinorum officiorum, precum et orationum, aliorumque sullragiorum recitandorum , et alla ipsis Gongregationibus utilia atque necessaria) quœcumque statuta, ordinationes et capitula (licita et honesta, sacrisque canonibus et constitutionibus apostolicis, necnon Concilii Tridentini decretis minime contraria, a

sancta Sede Apostolicà postmodum approbanda, confirmanda, ac per ipsarum Congrcçationiim praepositum, presbytères, officiales, ministros, et coadjutores, sub pœnis in eis apponendis, adimplenda et observanda) faciendi, edcndi et condendi; iactaque, édita et condita (quoties pro illorum, ac rerum et tcmporum qualitate et vicissitudine, scu alias, videbitur) corri{jendi, liinitandi, iininutandi , alternandi; ac etiarn alia (ut prxfertiir, exaiiiinanda et approbanda, ac etiam, ut pn^fertur, adimplenda et observanda) ex intègre faciendi et condendi; aliaque oinnia et singula (a similiuni Cong^reg^ationum, nccnon quoluincunique Ordinum approbatorum constitutoribus, aut aliis supenoribus etiam (j^cneralibus , de jure vel consuetudine , sive ex privile^io, aut aliàs quomodocumque fieri et cxequi solita) faciendi et exequendi dicta auctoritate deputamus et assumimus.

§ 5. Omnesque aliàs, ad instar supradictae per nos sic erectx, canonicc erig^cndas Cong^reg^ationcs (quas ab eâ Parisiensi, et a dicto praeposito g^enerali ubicumque locorum stabilitata; fuerint, in omnibus depcndere volumus et intelligimus), ex nunc, prout postquam auctoritate prxdicta crectae fuerint, eisdem auctoritate et tenoie, perpetuo approbamus et confirmamus.

§ 6. Ita taïuen quod Cong^egatio Parisiensis saltem duodecim prèsbyteris constare, et tôt redditus annuos habere debeat, ex quibus uriicuique prcsbytcro hujusmodi portio annua quadraginta quinque ducatornm auri de camcrà obvenire possit. Ceterae vero Conçreg^ationes dccem ad minus presbyteros, ac eosdcm redditus annuos (vel quos Scdis praedictx leg^atus, aut pro temporc existens nuacius apostolicus, et episcopus loci, ac dictœ Congregationis sic erectae prxpositus g^eneralis, pro loci qualitate sufficere judicaverit) habere debeant.

S 7. Et postremo eisdem Con^e^jationibus ex nunc, prout etiam postquam instituts et erectœ fuerint , ut praefertur pro illarum dote et dicti Pétri nccnon praepositi {jencralis, et presbyterorum eoramdem pro temporc existcntium sustentatione, onerumque illis incumbentium supportationc, omnia et sin^jula, res, bona, fructus, redditus et leg^ata ac eleemosynas, tam per dictam Mariam Reg^inam, quam alios (juoscumque Christifideles dictis Cong^reg^ationibus quomodolibet relinqucnda, donanda et elargicnda (ila quod liccat dicto Petro, vel alii praeposito (jcncrali, ctprcsbyteris dictarumCongreg^alionum pro tempore existentibus, illorum omnium corporalem, realem et actualem possessionem, per se, vel alium, seu alios, dictarum Congreg[ationuni nomine, libère apprehendere, et perpetuo retinere, fructus quoque, redditus et pro ventus, jura, obventiones et emolumenta quxcumque eorumdcm pcrcipere, exigere, levare, recuperare, ac in dictaniin Gongregationum usus et utilitatem convertere Diœcesani loci, vel

cujusvis alieiius liccntia desuper minime requi&ité) etiam perpétue applicamus.

§8. Non obstantibus apostolicis, ac in universalibus, provincialihus, et synodalibus conciliis editis, generalibus vel specialîbus, constitntionibus et ordinationibus , ac statutis et consuetudinibus , piivileçii^ quoque , indultis, ac litteris apostolicis, quibuscumquc supcrioribus et personis, sub quibuscumque tenoribus et fbrmis, ac cum quibusvis, etiam derogatoriarum derog^atoriis , aliisquc efBcacioribus et insolitis clausulis , necnon irritantibus et aliis decretis , in g^enere vel in specie , per quoscumque Romanos Pontifîces prxdecessores nostros, et Scdem praedictam, ejusque legatos, quavis causa et occasione, etiam niotu proprio, et ex certâ scientiâ ac de Apostolicae potestatis plenitudine, ac etiam consistoriaiiter, et âliàs quomodolibet , etiam iteratis vicibus , concessis, approbatis et innovatis : quibus omnibus, etiamsi de illis eorumque totis tenoribus specialis, speciBca, expressa et individua mentio habenda aut aliqua alia exquisita forma ad hoc servanda essct, tenores hujusmodi, ac si de verbo ad verbum, et forma in illis traditâ observatà, nihilque penitus omisso inserti forent, praesentibus pro expressis habentes, illis alias in suo robore permansuris, bac vice dumtaxat specialiter et expresse derog^amus, cxterisque contrariis quibuscumque.

§ 9. Ccterum ad aug^endam fidelium devotioncm, animarumque saluti consulendura , et ut Christifideles ad hujus instituti excrcitium animentur atque invitentur, de omnipotentis Dei misericordiâ , ac Beatorum Pétri et Pauli Apostolorum ejus auctoritate confisi , omnibus et sing^is presbyteris, qui perpetuis Aituris temporibus dictam Gong^regationem ing[redientur, et in eà recipientur, eorumque coadjutoribus et oblatis, aliisque ministris, die eorum et cujuslibet ipsorum ingressus, receptionis ac profossionis, ac in mortis articulo, si pœnitentes et confossi, ac sacra communione refocti flterint, plenariam indulgentiam, et omnium peccatorum suorum rcmissionem, eisdem auctoritate et tenore misericorditer in Domino concedimus et elargimur. Postremù eisdem praeposito, presbyteris, coadjutoribus, oblatis, et aliis ministris prsdictis, qui congregationibus publicis vel secretis pro quocumque opère pio exercendo interfiicrint, aut pium aliquod opus circa functiones suas exercuerint, tolies pro quolibet prsmissorum piorum operum , ut magis ad sui instituti opéra animentur et suavius ad ca invitentur, sexaginta dies de injunctis eis vel aliàs quomodolibet debitis pœnitentiis , etiam Apostolicà auctoritate et tenore hujusmodi misericorditer relaxamus; nenon tam ipsis, quam omnibus aliis Christifidelibus, qui etiam vere pœnitentes et confossi ac sacra communione refocti eorum dem presbyterorum ecclesias aut oratoria (in sanctissimi