‹ Le pontifical romainChapitre 211 sur 240 · II. — LA FORMULE DE CONSÉCRATION · texte numérisé non relu

II. — LA FORMULE DE CONSÉCRATION

Les trois prières qui forment le centre de la cérémonie sont déjà dans les documents les plus anciens des liturgies latines et sans grandes différences textuelles %. Elles sont

1. Nec ordinare clericos in sacris ordinibus possunt (presbyteri) quod episcopis propter unitatem et concordiam reservatur. (De cleric. INSIDE RO RP EL ICI 202)

2. Summis sacerdotibus (clericorum ordinatio et consecratio) idcirco reservata sunt, ne eadem potestatis auctoritas ab omnibus vindicata, insolentes redderet et soluto obedientiæ vinculo, scandalum generaret. (Sermo de excell. ordinum, P. L., CLXII, 518, où il reproduit du reste saint Isidore cité plus haut.)

3. Les voici d’après le sacramentaire grégorien d’Hadrien (WILSON, The gregorian Sacramentary, p. 6-7) :

Oratio ad ordinandum presbyterum.

Oremus dilectissimi Deum Patrem omnipotentem ut super hunc famulum suum quem ad presbyterii munus elegit cælestia dona multiplicet, auxiliante Domino nostro Jesu Christo, qui cum eo uiuit et regnat Deus.

Alia : Exaudi nos quæsumus Domine Deus noster et super hunc famulum tuum benedictionem sancti Spiritus et gratie sacerdotalis effunde uirtutem, ut quem tuæ pietatis aspectibus offerimus consecrandum, perpetua muneris tui largitate consequaris. Per Dominum.

Consecratio. — Domine sancte Pater omnipotens æterne Deus, honorum auctor et distributor omnium dignitatum, per quem proficiunt uniuersa, per quem cuncta firmantur, amplificatis semper in melius nature rationalis incrementis per ordinem congrua ratione dispositum, unde et sacerdotales gradus atque officia leuitarum sacramentism ysticis instituta creuerunt. Ut cum pontifices summos regendis populis prefecisses, ad eorum societatis et operis adjumentum,

nettement romaines, et elles s’accordent pour le fond avec les données des autres liturgies : tout d’abord sur le caractère gratuit de ce don de la grâce sacerdotale. Ce n’est pas fortuit. La liturgie en offre des exemples nombreux, il est vrai, ce n’est donc pas absolument particulier : mais il est aisé de reconnaître que plus le don est magnifique, plus l’Église insiste sur l’action de grâces en accentuant la confession de la gratuité du don. C’est déjà ce qui paraît dans l’invitation adressée à tous afin qu’ils prient le Seigneur de continuer à se montrer bienfaisant pour ses élus :

Oremus fratres carissimi Deum Patrem.… ut super hos. cælestia dona multiplicet et quod ejus dignatione suscipiunt 1psius consequantur auxilio.

« Que le Seigneur comble de nouvelles grâces ceux qu’il a choisis ! De sa munificence ils vont recevoir le sacerdoce : qu’il leur en assure lui-même tous les effets ! »

Gratuité absolue de l’appel à l’ordination, effusion de la grâce par pure bonté divine, richesse des dons que l’on attend uniquement de la miséricorde du Seigneur, tout est exprimé dans ce vœu de tous.

sequentis ordinis uiros et secunde dignitatis eligeres. Sic in heremo per septuaginta uirorum prudentium mentem, Moysi spiritum propagasti, quibus ille adjutoribus usus, in populo innumeras multitudines facile gubernavit ; sic in Eleazaro et Ithamar paterne plenitudinis abundantiam transfudisti, ut ad hostias salutares et frequentioris officii sacramenta ministerium sufficeret sacerdotum. Hac providentia Domine apostolis filii tui doctores fidei comites addidisti, quibus illi orbem totum secundis predicatoribus impleverunt ; quapropter infirmitati quoque nostre Domine hec adjumenta largire, qui quanto magis fragiliores sumus tanto his pluribus indigemus. Da quæsumus Pater in hunc famulum tuum presbyterii dignitatem, innova in visceribus eius spiritum sanctitatis ; acceptum a te, Deus, secundi meriti munus obtineat, censuramque morum exemplo sue conuersationis insinuet, sit probus cooperator ordinis nostri, eluceat in eo totius forma justitie, ut bonam rationem dispensationis sibi credite redditurus, æterne beatitudinis premia consequatur. Per.

Page 1