Carta etc. (comme au n"* précédent
Annodni mill. ducent. VIII indic. XI die jovis XII exeunte junio (même préambule qu'au n« précédeht).
Quod de cetero nullus soivere présumât precium alicujus vene ad montem, neque in montem arzentarie aliquis présumai bareitare, sed tantum in civitate teneantur bareitare omnes; nisi forte ad laborerium, ubi trahitur aqua, que non potest dimitti pre multitudine sque trahende vel alicujus xenkelochi; ibi si bareitavcrint, non teneantur, eJt hoc sine fraude, et qui contra suprascripla fecerit, venditor vene, amittat venamillam venditam et precium illius amittatur, et emptor bannum X librarum solvat.
Insuper jubemus quod nullus portet venam aliquam ad villas, et quicumque illam portaverit, ei vena auferatur; et qui acciperit, illam habeat, et domus in qua fuerit inventa, III libras per bannum solvat; sed, solito more, vena in monte vendatur.
98 APPBNDIGBS.
Item si aliqois supra diem domiaicum vel aliter venam frau^ dulenter io nocte vendiderit, emtor venam amittat et X libras pro baDDo Dostro, venditor C solidos, quos si solvere nequierit, per ipsum moDtetn excorietur.
Item si aliquis partem habet in monte arzentarie et major pars sociorum suoriim voluerit ibi laborare, precipimns quod omnes socii ilIiuslaboreriiteDeanturbareitare, et si quiseorum per XV dies non bareitaverit et raitungum tenuerit laboratoribus, ipso jure cadat ilte a sua parle laborerii illius, et pars illa totaad alios socios illius laborerii omnes deveniat, et exinde quiète ipsi illam possideant.
Insuper volumus quod si aliquod dorslagum apparuerit a modo in antea in puteis vel laboreriis aiiquorum, et occasione illius aliquod inde apparet discidium, quod laborerium illad relinquatur ab utraque partç, donec ils illa sedabitur per gastaldiones nostros ; et si quis contra fecerit, penam XXV librarum incurral.
Insuper ibidem omnes werchi de consensu prememorati dni episcopi electi inter se statuerunt quod si aliquis wachum ali* cujus laborerii dévasta verit, in amissionem pêne manus incurrat.
Decernimus eciam, quod de cetero nullus tabernarius nec ferrarius ad montem commorancium in pignore accipiat, nec alio modo, ferros, funes, segas uec aliquid aliud quod pertineat ad puteam vel laborerium aliquod nisi a scafiatore putee vel laborerii illius illa pignora accipiat ; quod si contra fecerit^ rem sine precio restituât et III libras de pena emendet.
Si vero aliquis rotam vel aliud aliquid de laborerio alicujus dolo vel fraude devastarerit seu furtive abstulerit X libras nomine pêne solvere leneatur.
Item censemus quod nullus homo in monte habeat proprium manualem, nec ad rotam, nisi solus wercus qui X libras solvit pro ficto ; et tantum unum manualem concedimus ad procurandum ejus négocia.
Si vero aliquis fictum episcopi aufugerit, vel per fraudem denegaverit, teneatur injuplare, et qui pro illo ficto se degera verit, verberetur per civitatem.
Ego Ercetus, etc.
239. Carta laudamentorum et postarum facta in monte ar%entarie.
Anno dni mill. ducent. VIII, indic. XI, diejovisXIIexeunle mense junii. In reffittorio, etc.
Presentibus : dno Musone de Dosso, Jacobo de Calavena causidicis ; Zanello de Villazzano, Wicomario Rambaldi, Peregrino Adhunii, Enrico de Porta, Rudolfo rubeo, Wiloldo
dni Milonis, Wicardo juvene et Ambrosino gaslaldionibus ; Geboldo Amiki, Federico de Albiano, Enrico de Bolzano, Vas-
APPENDICES. 9è
tencrfo, Wielando, Mamelioo de Bargo dovo, Zanelo de Vilîazzano, Conrado de Platis, Rodegerio Ati, Margaardi de Burgo Dovo, Walterio, ferrarii, Anzo Crotenbachi, Concio Trullarii, Johanne Aldigerii, Wiganlo de Bargo novo, Trintino de Soitenxac, Adelprelo Plaxaro, Enrico de acto Genesio, Milo Moce, Goalo Spicevot, Dielemaro de Burgo novo, Gozalc.ho Wiebaro et aliis multis.
Ibique dns Fridericus, etc.
. Quod nullus de cetero deneget alicui vel aliquibus laboratoribus raituûgum auum quando fictum episcopi colligitur, iD fraudem; vel solvat, vel curu gastaldionibus se coDCordare debeat; et qui coatra fecerit, bannutn XXVlibrarum solvat et mhilominus bareitare teneatur.
Item statuimus quod de cetero aliquis dod sit ausus capere aliquam presam, niai fuerit x passus una separata ab alla; et si quis contra fecerit, L iibras nomine pêne dno dare teneatur.
Item si quis partem vel puteam ceperit et illam per unum passum vel minus duxerit et postea per XV dies dimiserit, quod eam non laboret, exinde quicumque illam inlromiserit et laboraverit sua sit et sine placito et molestatione aliqua.
Item si quis ignem in aliqua putea posuerit, vel laborerio vel aquam fraudulenter intus vergerit, contra statuta montis, L Iibras fisco nostro emendare teneatur.
Inhibemus etiam omnibus ta m laboratoribus quam aliis déferre ensam, lanceam, cultellum cum puncta et omnia alla fraudulenta arma in aliquo dorslago, quod 8at in aliqua putea, vel laborerio, in bannis X librarum.
Diclmus insuper quod si xencatores alicujus xenkelochi vel iaborerii pervenissent ad montem vacuum et appareret eorum xafetum fore detruncatum, quod debeant laborare in Falumberg, nec alicui alii concedimus aliter laborare in Falumberg, nisi utsuperius diclumest, nec eciam xafetum alicujus detruncare. Quicunque contra fecerit L Iibras fisco nostro emendare téheatur et totidem nostris gastaldionibus et XXV Werchis et alias XXV cui passus fuerit damnum.
Insuper, si xencatores alicujus laborerii invenerint parietem suum itadurum, c^uod intus transire non valeanl, trahant se ab una parte; quod si nequierint, laborent in Falumberg, donec persenserint se esse zosum (1) ab illa pariele, et postea xenkent zosum ; et hoc omnia faciant de concilie wercorum montis, et si in his suprascriptis fraudem adhibuerint, in suprascriptam penam incidant.
Insuper illam eamdemque polestatem damus his qui pre multitudineaqua laborare vel xencarenon possunl; et si fraudulenter egerint, illam eamdemque penam solvant.
(1) Kiak : mis pour ingiù.
fOO APPENDICES.
insaper volurnus, quod si aliqai laboratores ventum ioveaeriot, cuQd eorum ferris quiète et paciQce illud apertum dimittaDt; et quicumque illud claudere presumpserit, in çuprascriptam penam incurrat, et pena prestita nihilomious veatus aperiatur et apertum pjBrmaneat nisi de coasensu partiutn et utrorumque laboreriorum et socioruai remaoeret.
Ego Ercetus, etc.
