‹ Le Révérend Père A. de Ponlevoy de la Compagnie de Jésus, sa vieChapitre 239 sur 250 · CHAPITRE VI. — DERNIERS JOURS. 5 M · texte numérisé non relu

CHAPITRE VI. — DERNIERS JOURS. 5 M

force qui visiblement venait d'en haut et devant kquelle l'àme demeurait convaincue et muette.

ce Le souvenir du R. P. de Ponlevoy, inséparable de celui du P. de Ravignan, se mêle aux anciens combats pour la liberté religieuse et la liberté d'enseignement; son action ne s'exerçait ni par la parole publique ni par la plume, mais il restait debout à côté du Père de Ravignan avec son cœur dévoué, sa foi profonde, sa raison supérieure. »

Dans le cercle plus restreint de la Compagnie, le T. R. P. Général, le R. P. Assistant de France, plusieurs provinciaux étrangers, écrivirent des lettres touchantes, et pleines d'éloges. Nous en avons cité plusieurs passages.

Le P. de Ponlevoy n'entendit pas sur la terre ce murmure approbateur. Mais qu'il est heureux d'avoir si bien travaillé sans le savoir à la gloire de Dieu et au salut des âmes! Quelle joie immense pour son cœur de voir pour toujours son Chef et son Roi qu'il avait tant aimé et servi, et autour de son trône, cette légion d'anges et de bienheureux, cjue nous représente saint Ignace, dans les Exercices, occupés de nos plus chers intérêts! Quel bonheur de retrouver avec Marie, la mère de sa vocation, le Fondateur et les saints de la Compagnie de Jésus, et avec eux, nous l'espérons, le P. de Ravignan et les cinq martj^^^ de la Commune, qu'il avait si bien loués, sans

Jjy. LIViŒ III. — LE GOUVERNEMENT RELIGIEUX.

compter ses nombreux pénitents et presque toute sa vertueuse famille! Qu'il a dû remercier Dieu d'avoir été constamment l'homme des Exercices de saint Ignace !

Aliî que la vue de sa propre perfection ne nous décourage pas! Le P. de Ponlevoy n'abandonnera pas les âmes auxciuelles il s'est dévoué. Du haut du ciel où nos espérances le suivent, il sera toujours pour ses enfants, comme il Ta promis à quelques-uns de ses Frères, un ange, un apôtre et un père.

MEMORIALE

Benefîciorum Domini Nostin et Dominée nostrœ. (Auctore R. P. de Ponlevoy.)

Anno i855, mense januario, in Exercitiis annuis, decrevi facere deinceps quod eo usque ex sola negligentia omiseram,notare scilicet, in gratiam memoriœ, aliqiia bénéficia ex. iis quee Dominus mihi per Dominam dédit. Prius autem quam de faturis, visum est de prceteritis loqui, sicut occurrit nunc.

Die 25à Sept. 1812, natus sum; et baptizatus sub unico nomine Armandi, in ecclesia Dominée Nostrœ. Dominus Noster prœvenit me ex utero gratia fere omnium maxima. committens me parentlbus vere optimis, patri, matri et avœ non catholicis modo, sed etiam sanctis.

Aliud beneficium contulit mihi Dominus quod familia, licet ingenua, mediocris extiterit. securior inter duo extrema paupertatis et divitiarum. Quœ mea vanitas, certo certius periissem, nisi Dominus ita me et prcievenisset et prœservasset.

Inter bénéficia Domini recensere debco quod numerosae

familiœ me addiderit : très ante me, post me sex, decem proinde, ex quibus duo, Eduardus et Cœcilia, statim cum angelis avolaruat. Cseteri omnes, frater unus et sex sorores, boni, multo meliores quam ego, et inter se valde amantes et uniti. Unde parentum domus plena eratlœtitia innocentiœ et pulchritudine pacis; et dulcis ex omni parte foret meœ infantiœ memoria, nisi obstarentignorantia et delicta juventutis meœ.

Eorum quœ fecerim aut quœ passus sim fere nil recordor ab anno 1812 ad annum 1820, nisi quod omnibus puerorum defectibus indulserim; Dominus autem non semel me coercebat per varias infirmitales penè usque ad mortem, pleuresiam gravissimam primum immittens, deinde ulcus pessimum.

Circa septimum annum confessus sum primo bono sacerdoti D. Guillois, vicario tune, dein parocho Dae. Nîe.

Anno 1821, qui hue usque scholas cum puerulis apud bonam mulierem nomine Gandon frequentabam, prima linguse latinœ rudimenta apud parentes, docente bono laïco nomine Bailly, discere cœpi. Eodem anno in novam domum transmigrarunt parentes in parochia Sancti Martini.

Anno 1822, scliolas collegii adiré cœpi ut semiconvictor, a 7a classe exorsus. Hoc eodem anno, primam communionem peregi,indie festo Ascensionis Domini, non maie, ut spero, siquidem non malus tune eram, licetievis, petulans, vanus et piger. Recordor pridie communionis, post absolutionem acceptam, maximo terrore et angore fuisse correptum, post communionem vero intimam sensisse pacem. Hsec omnia bene peregi, sed utparvulus. Ipso communionis die sancto scapulari indutus sum, nescius quid tacerem.

Non recordor quo anno nec quo die coniîrmationem acceperim, adeo tune levis et petulans eram. Non tamen conscius sum quod maie eam exceperim, nec quod maie unquam communicaverim. Caeterum secundum malam regionis consuetudinem, a prima Sj^naxi anno 1822 ad secundam anno 1823, non semel communicavi, sicut ante primam communionem nunquam absolutionem excepi.

Dominus mihi dédit per quatuor annos in collegio bonum angelum, Dnum Jausions, optimum sacerdotem, familiœ amicissinum, qui me amanter et patienter sufferebat et corrigebat.

Per très annos sequentes 1828, 1824 et i825, setatis meœ ir, 12, i3, per scholas 6"", 5™ et 4", omnes pueritiœ defectus mecum adolevere, novo vitio omnium maximo tune superaddito ; pessimos quosque et pessima quœque secutus sum, non omnino malignus, sed vanus, imprudens, prœceps et ignarus. Sapiebam, loquebar, agebam ut parvulus, et nesciebam quia malum et amarum est et erit non portare jugum suave ab adolescentia.

Dominus vero id temporis mei, misertus pauperculi prodigi, me continebat, et retinebat, et revocabat bonis exemplis, bonis consiliis. patris timoré, nec non nescio quo pudore seu saltem rubore ad quodvis verbulum ne apparerem foris qualis eram intus; non erat in me amor "irtutis, sed timor infamiœ; adeo miser eram, adeo misericors Dominus, ut a vitio retraherer per aliud vitium !

Anno iS2G,minoriseminario loco collegii superveniente, scholam 4am iterare debui, in pigritiœ pœnam, sed ut externus in posterum.

Anno 1827 et 1828, scholas tertiam et secundam absolvi, sed perpetuo œgrotans. Dominus enim, ut me compesceret et corrigeret, diuturno morbo me domuit et fregit, febri quartana scilicet per 18 menses et ophthalmia.

De facto fracta indoles et mansuefacta : bonos amicos frequentare cœpi, bonum istum Maignen prœsertim et Renatum de Montbourrher, magisque fovere laborem et pietatem.

Anno 1829, jam convalescens, rheloricœ studui, nec sine œmulatione, gustu et successu.

Anno i83o, licet nullum adhucinesset futurœ vocationis indicium, ut tamen nos, fratrem et me, a periculis civitatis teneret incolumes, ex consilio, sapientissimus pater nos in seminarium Rhedonense misit, philosophiœ daturos operam.

Hoc anno mediocriter, imo pessime me habui. Etsi stu-

dia sat bene successerint, vixi in magna vanitate et irregularitate implicitus, unde aferiis Paschalibus ad vacationes majores usque, in pœnam justissimam humiliatus sum nimis et spiritui hujus mu idi traditus. Nihil jam somniabam nisi mundum et ea quce de mundo sunt. Cum vero sancto superiori et confessario D» Salmon somnJa meae vanitatis enarrarem, ad hœc ille placide respondit : « Fili. audisti sonitum nostrae campanœ, ad eumdem volens nolens redibis. »

Enimvero Dominus optimus istas dissipavit cogitationes quoniam vanee erant. Mense Julio hujusce anni i83o repente perturbatio politica intervenit quœ me iterum in prœceps euntem reduxit. Insuper in vacationibus ipsis Dominus Amant, confessarius et tune amicus, adeo me amanter hortatus est ut ex abj^sso culpcC me retraxerit.

Nec tamen ad seminarium redire uila ratione volebam, cum nullum prorsus vocationis desidenum senti rem et aliunde abhorrerem taie domicilium. Multa excogitavi et dixi ut mihi domi manere liceret, donec tempora fuennt meliora : tenerrimam matrem, jam prœ angustia cordis œgram, in meas adduxi partes. Heu! si actum esset secundum me, actum fuisset de me ' Ego semper volui perire, quce meœ perversitas voluntatis! et Dominus fecit pro me contra me, et me salvavit invitum. Erravi vere sicut ovis quœ periit; bonus autem Pastor me quserebat fugientem et ducebat calcitrantem que et quo non volebam.

Pater quippe saniora consulens et propositi semper tenacibsimus restitit et petitionibus et fucatis rationibus, et cum nollet ex una parte me mittere Rhedones, ad scholam juris civilis, metuens politicas turbas, nec ex alia, me servare domi tempus in otiO ducturum, mediam iniit viam et expectando meliora, fratrem et me iterum seminario commendavit, qui theologiae studio, non sane inutili, queeque postea vocatio foret, operam navaremus.

Anno igitur i83i, œgre redii in locum ubi me Dominus expectabat. Duo eventus fuere mihi ictus gratiœ et salutis, imo et vocationis occasiones

Page 1