‹ Le soulèvement des travaileurs d'Angleterre en 1381Chapitre 278 sur 318 · I. Le 2b avril i38o · texte numérisé non relu

I. Le 2b avril i38o

et mispressiones in comitatu Eboraci audiendum et terminandum nuper assignatis, contribucre tcnealur, se poenis ' volentes et concedentes quod idem Johannès de Erghum, pro dictis decem marcis tantum, per ipsum aobis in dicto hanaperio noslro sicsolutis, ut predietum est, de toto fine predielo tolaliter sit quietus, et quod dicte decem ttiarce de dicto fine in exoneraeionem dictarum gentium deducautur. Et si aliquid de bonis dicti Johaimis de Erghom, pretextu liais predicti. arestetur seu levetur, plena restitutio atque liberacio eidem Johanni, sine deficultate vel dilatione inde fiât. In cujus rei teslimonium lias litteras nostras tieri fecimus patentes. Teste me ipso apud Westmonasterium, quinta décima die novembris, anno regni nostri sexto2.

Proferl eciam quoddam brève domini régis clausum, justiciariis hic di rectum, de non molestando prefatum Johannem de Erghum contra tenorem litterarum domini régis predictarum, cujus datum est : Apud Westmonasterium, xva die aprilis, anno regni régis nuncoctavo3. Quarum pretextu idem Johannès de Erghum petit ipsum a prisona domini régis deliberari, etc. Et inspectis litteris domini régis predictis. consideratum est quod predictus Johannès de Erghum eat inde sine die, etc. » Coram rege, East. 8 Rie. II, ni. 4 de h 2e série.

Le 30 juin 1381, Thomas de Beverley et Richard son fils ont extorqué { 000 livres à la « communitas » de Beverley. Thomas de Beverley obtient des lettres de pardon du 17 mars 1382. Son fils bénéficie de l'amnistie accordée dans le parlement réuni le 6 octobre 1382.

Coram rege, Hilar. Qliic. II, m. 21,

« Hex. universis et singulis ballivis tara archiepiscopi Eboracensis de Beverlaco quam aliorum quorumeumque infra eandem villam, ac aliis officiariis et ministris ibidem, salutem.

t. Ces deux mots inintelligibles proviennent peut-être d'une erreur de

copie. Le mouvement général de la phrase exigerait : sed contra volentes...

2. I.e t:> novembre \'i*2. Ces lettres sont aussi dans Pat, 6 Rie, II, part,

:{. I.e i:; .-.Mil 13*

i per minas et rigorem (jiias eidem eoinunitali tune iniposuerunt

et fecerunt.

LA RÉVOLTE DANS LE COMTÉ d'ïORK 267

Ad nostrum jam noviter pervenit auditum, quod quidam malefactores ville predicte, et pacis nostre perturba tores, invicem confederati et conspirantes, probiores et magis suffîcientes burgenses ejusdem ville absque causa opprimera et voluntarie pregpravare contra pacem nostram surrexerunt ', et, ut alii facinorum suorum fiant participes, médiocres et minus suffîcientes hommes de comunitate ville illius adversus probiores [et] magis sufîicientes burgenses predictos manu forti insurgera excitarunt, et quosdam dictorum probiorum et magis sufîiciencium burgensium per m in arum asperitatem, alios vero per corporum suorum incarceracionem et alios (sic) vias et modos irracionabiles et inauditos, ad se in quammagnis pecuniarum summis divisim certis personis de stando arbitrio sine judicio earumdem personarum obligandum, et literas obligatorias inde faciendum compulerunt, assumenles tabler super ipsos regiam potestatem ; unde ex parte probiorum burgensium pre-

dictorum, et in speciali pro parte Ade Coppandale 2, burgensium

ville predicte, nobis est h u militer supplicatum ut, cum ipsi verisimiliter timeant, durante malicia predictorum malefactorum et aliorum mediocrium virorum ville predicte sibi adherencium, summas predictas ab ipsis per processum legis mercatorie et aliis quesitis coloribus, exigi, et ipsos taliter dispendium et jacturam intolerabilia incurrere posse, in depressionem finalem status sui, velimus, premissis consideratis, pro ipsorum indempnitate, de benignitate regia generosius providere; nos, premissa, si sic fiant, nimis horribilia reputantes, volentesque provide eorum supplicacioni annuere, ut est justum, vobis et cuilibet vestrum, districcius quo possimus, precipimus... quod cuicumque processui versus burgenses ville supradicte, seu eorum aliquem, pretextu obligacionum predictarum, seu aliorum contractuum per ipsos a festo Pentecostes ultimo preterito factorum, exnunc faciendo, ac execucioni inde faciende supersedeatis, quousque, de assensu etavisamento parliamenti nostri in proximum tenendi, ordinatum et adjudicatum existât quid de jure faciendum fuerit in materia supradicta, et districcionem, si quam eis in corporibus vel rébus suis ea occasione feceritis intérim, relaxari faciatis

Teste rege, apud Westmonasterium, xxvia die septembris. Per peticionem de consilio. »

Chus. 5 Rie. II, m. 34 d.

1. Il faudrait : ad probiores... opprimendum et voluntarie pregravandum... surrexerunt.

2. Suit une liste de noms d'une vingtaine de bourgeois, marchands, orfèvres, bouchers, etc., qu'André Réville n'a pas copiée.

1381, 12 octobre, Westminster. — Le roi nomme le duc de Lancastrd et d'autres personnages Keepers of the peace dans la ville de Beyerley

et la liberté de Saint-John de Beverley. Il leur donne pour mission de juger ceux qui ont troublé ou troubleront la paix et la sécurité des habitants et qui ont pris des livrées pour se liguer et s'aider mutuellement, en violation des statuts contre la livrée et la maintenance; les hôteliers, les ouvriers, les artisans, les serviteurs et autres qui violent les statuts réglementant leur travail ' .

Pat. 5 Me. II, part. 1, m. 17 (/.

J381, 20 décembre, Westminster. — Les insurgés de Beverley ayant fait tort à Thomas de Beverley et à d'autres habitants de la ville, et le parlement n'ayant pu statuer sur l'affaire, le roi accorde sa protection, jusqu'à Pâques, audit Thomas, sur sa demande. Lettres semblables pour Adam Coppendale, John Erghom, John Welling, Nicholas Byse, William Dudhill et John Gerveis.

Pat. o Rie. II, part. 1, m. 3.

1382, 12 lévrier, Westminster. — Une plainte a été récemment laite en parlement contre des gens de Beverley, qui sont allés trouver dans

1. « Assignavimus vos. ...ad inquirendum....de omnibus illis qui, in conventiculis contra pacem nostram, et in perturbacionem populi nos tri, sou vi armata i v erint vol equitaverint, seu exnunc ire vel equitare presumpserint: et eeiam de hiis qui in insidiis ad gentem nostram mahemiandum vel interficiendum jacuerint et exnunc jacere presumpseriat ; et eciam de hiis qui capiciis et alia liberata de iinica secta, per confederacionem et pro manutenencia, contra defensionem ac Formant ordiuacionum et statutorum indeante hec tempora tactorum, usi fuerint, et aliis hujusmodi Liberata in posterum utentibus; ac eciam de bostelariis ci ;iliis qui in abusu menaurarum ci ponderum ac in rendicione rictualium, et eciam de quibuscumque operariis, arttficibus, servitoribus et aliis, qui, contra formani et ordinacionum statutorum pro comuni utilitate regni nostri Anglie de hujusmodi operariis, arttficibus, servitoribus, bostellariis et aliis inde factorum, deliquerinl vel attemptaverint.., ■•

Page 1