‹ Le tribunal d'inquisition de Pamiers [microform]Chapitre 29 sur 32 · IX-X · texte numérisé non relu

IX-X

Jean XXII demande aux évéques de Pamiers et de Mirepoix un rapport sur les progrès et les résultats de l'Inquisition dans leurs diocèses respectifs. — Avignon, 24 octobre 1331.

(Beg. Vat, t. 116, n. 1071, 1072).

Dominico (2), episcopo Appamiarum. De statu negotiorum fidei tuarum civitatis et diocesis volentes eflSci certiores, frater-

(1) Dominique Grima, de l'ordre des Frères Prêcheurs; étudiant en théologie dans les couvents de Toulouse et de Carcassonne (1291-1292); sous-lecteur du couvent de Toulouse, en 1301 ; licencié en théologie, à Paris; lieutenant de l'inquisiteur de Toulouse, Bernard Gui, en 1320; docteur et lecteur du Palais Apostolique à Avignon (1321-1326); nonce du pape auprès du roi de France, en 1322 et 1323 ; promu à l'évêché de Pamiers, le 3 mars 1326 ; mort en 1348. {Gall Chr.j XIII, col. 161 ; Percin, Mrnium. conv, Tolos, ord. Praed., p. 75-76 ; Quétif et Echard, Script, ord. Praed. (1719), I, p. 612-613; Limborch, Liber senientiarum, p. 274; Douais, Acta capit. provinc. ord. Praed., p. 351, 362, 459; Denifle, Chartul.yU, n. 834, note l;Denifle, Archiv fur Litteratur, II, p. 219, n. 79; Eubel, Hier., I, p. 94).

(2) Dominique Grima.

Jean XXII reproche vivement à Dominique Grima, évêque de Pamiers, sa néglicence coupable en ce qui concerne la répression de Vhérésie dans son diocèse. Il V engage à secouer sa torpeur et à remplir son devoir. — Avignon, 6 octobre 1332.

(Beg. Vaty t. 117, n. 402).

Dominico, episcopo Appamiarum. Ad nostri apostolatus displicibih ad modum insinuatione pervenit quod pestis heresis in tua diocesi crebrius solito, cuius occasio esse pro magna parte prelati neghgentia dicitur, invaJescit. Cum autem ad pestem huiusmodi de tuis civitate et diocesi extirpandam adeo ex debito tui pastoralis officii sis astrictus quod si notabiliter circa bec te ne-

(1) Pierre de Lapeyraréde, dominicain, maître en théologie; succède a Jacques Fournier sur le siège de Mirepoix, le 19 décembre 1327

; ^^\^''^'\^''''^ J» P- B60; E. Albe, Autour de Jean XXII dans Annales de Saint- Louis^des- Français, janvier 1903, p. 188-789

'"^"^-ri^'îfeiî^yiii.;-

glîgentem redderes ab eodem esses officio repellendus; traternitatem tnam attendus exhortamur qtiatinns premissa neenon laudabilem diligenciam quara tni predecessores circa extirpationem adhibuenint huinsmodi consideranter attendens, te a pigricie sompno nocivo plnrimum excitans adversiis bereticos, credentes, fautores et receptatores eornm solerti adbibita diligencia, iiixta sanxiones canonicas et privilégia officio Inqnisitionis beretice pravitatis concessa procedere, serraonesqiie innovare, ac facere sicut alii pastores vigiles non postponas: ita quod bac extirpata peste mortifera, fides ibidem catbolica fulgeat curaqne tna circa cnstodiam comissi tibi gregis dominici appareat, quamvis excnssa negligentia, merito fructuosa. Ad creandos enim plures prelatos in illis partibus (1) principaliter boc nos movit, ut per eorum vigilationem crednlam (sic) bec pestis Deo odibilis nimium et infectiva catbolici populi de partium ipsarum finibus fiigaretnr. Datum Avinioni, II nonas octobris, anno XVir.

BenoU XII ratifie la concession faite par V évoque, approuvée par le chapitre de Pamiers, de Voftice de notaire des causes civiles de V officiante diocésaine en faveur d'Arnaud Raymond Folcou, familier du pape, en raison des services par lui rendus à BenoU XII tandis qu'il était évéque de Pamiers et à la tête du tribunal de l'Inquisition. — Avignon, 23 février 1335.

(Beg. Vat., 120, n. 819; cf. novara confirm. postulatam ab Arnaldo Raymundo, SuppUcat Clem. VI, t. 2, f. 170).

Dilecto filio Arnaldo Ramundi Falconis (2), clerico Appamiarum, familiari nostro, salutem, etc. Affectus benivolentie specialis quera ad personam tuam intuitu tue placide familiaritatis ge-

(1) Allusion à la création de nouveanx évêchés dans la province de Tonlouse, faite en 1317-1318. L'évêché de Pamiers avait été fondé par Boniface VIII, en 1295. (Vidal, Les origines de la province eccUsxas- Hqiu de Taidome, extrait des Annales du Midi, 1903. Toulouse, Privât).

(2) Cf. chap. II, parag. 2, (c).

Timns et habemus, et obsequiorum gratitudo continua que nobis ab ohm fidehter impendisti et exhibere sedulis et devotis studiis non aesistis | ], nos excitant et inducunt ut personam

tuam favore bemvolo prosequentes votis tuis liberaliter annuamus Sane oblata nobis tua petitio continebat quod nuper venerabihs frater noster Dominicus (1), episcopus Appamiarum, attendens et considerans gratum servitium per te ecclesie Appamiarum in officio Inqnisitionis heretice pravitatis tempore quo dudum, antequam ad Cardinalatus honorem et deinde ad Apostolicam dignitatem et regimen universalis ecclesie, licet inmeriti essemus assumpti, prefate ecclesie Appamiarum prefuimus fide iter impensum ; tam ob boc quam ex aliis justis et rationabihbus causis in aliquo remunerare te volens, tabularium causarum civilunn curie sue officialatus Appamiarum cum medietato totius emolumenti ratione omnium scripturarum ad idem tabularium pertinentinm exinde proventuri, tibique tanquam benemerito per suas litteras ad vitam tuam dédit et concessit pro se suisque successoribns ac etiam assignavit; volens et concedens nihilominus quod tu tabularium ipsum regere ac ei deservire valeres communibus expensis totius prefati emolumenti eiusdem tabularii per te vel per sufficientem et ydoneum sustitutum: qnodque postmodum dilecti filii Capitulum prefate ecclesie Appamiarum donationem seu concessionem huiusmodi tabularii predicti per dictum episcopum tibi nt premictitur factam gratam et acceptam habentes confessi fuerunt eandem de ipsorum assensu et consiho esse factam, ipsamque donationem et concessionem laudaverunt, ratificaverunt et etiam approbaverunt ; neenon et ad maiorem roboris firmitatem in premissis omnibus et singulis ipsorum consensum et assensum dederunt expresse, prout in quibusdam super hoc confectis patentibns litteris ipsius episcopi et pubhco instrumento dictorum Capituli sigillis munitis, quorum tenores de verbo ad verbum presentibus inseri fecimus, plenius contmetur. Quare nobis humiliter supplicasti ut donationem, concessionem et assignationem huiusmodi ipsius episcopi ad vitam tuam, ut premictitur, factas, neenon laudationem, ratificationem

(1) Dominique Grima.

4';?'Tfr??'!'J^T^

et approbationem predictas eornmdem Capituli confirmationis nostre fulcire rannimine dignarenmr. Nos itaque, premissorum premeritorum tuonim obtentu, tnis in bac parte supplicationibufr inclinati, preraissa omnia et singula in litteris et instrnraento predictis contenta rata babentes et grata, illa auetoritate apostoliea ex certa scientia confirmamns et presentis scripti patrocinio commnnimns.

Tenores vero dictornm litterarum et instrumenti taies snnt: Frater Dominicns, Dei et apostolice sedis gratia Appamiarum episcopns, dilecto nobis in Christo Magistro Arnaldo Ramundi Falconis, clerico ac notario Appamiarum, salutem in Domino Ihesn Christo. Qnoniam dignum est et rationi eonsonum ut illi qni Ecclesie fideliter deservierunt ab ea reportent commodnm et honorem et qnod propter eoruni suffieientiam ac fidelitatem ad regimen officiorum ecclesiasticorum gratiose assumantur, igitur attendentes et considérantes gratum servitium ecclesie Appamiarum in officio Inquisitionis beretice pravitatis et alias, prout ex fidedignorum testimonio percepimns, dudum per te fideliter impensnm tempore quo Sanctissimns in Christo Pater et Doniinns, dominus Benedictus papa XII preerat ecclesie Appamiarum predicte, de quibus (!) erga nos landabiliter commendaris; ideoqne consideratione servitii antedicti, obque reverentiam dicti domini nostri Pape, et ex aliis iustis causis et rationibus, te volentes in aliquo remunerare de presenti, tabularium causarum civilium curie nostre officialatus Appamiarum tibi tanqnam benemerito tenore presentium pro nobis et successoribus nostris damus ad vitam tuam et concedimus ac etiam assignamns cum medietate totins emolumenti ratione omnium scriptnrarum ad idem tabularium pertinentium exinde proventuri; quod regere et deservire valeas communibus ex pensis totins emolumenti dicti tabularii per te vel per suflficientem et idonenm sustitutum. In cuius rei testimonium sigillum nostrum dnximus presentibus appendendnm. Datum et actum Avinioni, in hospieio habitatiouis nostre, die vicesima raensis Januarii, anno Nativitatis Domini millesimo trecentesimo tricesimo quinto.

LE TRIBUNAL d'inQUISITION DE PAMIEBS 261

In nomine Domini. Amen. NoTerint universi quod nos Jacobus Albenonis, sacrista et prior claustralis, Germanus de Castronovo, arehidiaconus, Hugo Artaudi, operarins, Bertrandus de Marcafabba (1), precentor, Guillermus de Sancto Michaele (2) infimarius, Petrns Durbanni. prior prioratus Sanctorum Bandiln (3 et Victoris (4), Arnaldns de Liphiaco, prior prioratus de Valhbus (5), et Bernardus de Combatorta, canonici ecclesie Appamiarum, ex certa scientia omnes unanimiter eongregati in capitulo ecclesie memorate ad sonum campane, ut moris est capitnlum ibidem facientes et représentantes, attententes et considérantes qnam plurima grata servieia que Magister Arnaldus Eamundi Falconis, clericus ac notarius curie officialatus Appamiarum, tempore quo Sanctissimus in Christo Pater et Dominus, dominus Benedictus Papa XII preerat ecclesie Appamiarum predicte, fideliter eidem ecclesie impendit adhucque impendere non cessât, pro ea ac in officio Inquisitionis heretiee pravitatis dihgenter laborando, que cedunt ad honorem et utilitatem ecclesie Appamiarum predicte; ob quorum servitiornm remunerationem ac honorem dicti Domini Pape Reverendus in Christo Pater Dominus Dominicns, Dei gratia Appamiarum episcopus, eidem Magistro Arnaldo Eamundi, tanquam snffieienti et ydoneo, tabularium causarum civilium curie officialatus Appamiarum dédit perpetuo et concessit gratiose, prout in patentibus litteris ipsius domini episcopi suo sigillo impendenti nobis obstensis, presentatis, ac per notarinm infrascriptum periectis sigillatis, plenius et latius continetur;idcirco nos Capitnlnm 'ecclesie predicte donationem seu concessionem dicti tabularii eidem Magistro Arnaldo Eamundi tanquam benemerito débite ac luste factam, gratam et acceptam habentes, confitemus eandem donationem de nostro consilio et assensu factam esse, et eaidem donationem et concessionem laudamus, ratificamus et approbamus, et nostrum consensum et assensum premissis om-

(1) Marquefave (Haute-Garonne), cant. de Carbonne, arr. de Muret. (^) Satnt-Michel (Ariége), cant. et arr. de Pamiers (3) Saint-Bauzea (Ariége), cant. de Varilhes, arr. de Pamiers. (4 Satnt-Vicfor.Bouzaud (Ariége), arr. et cant. de Pamiers. (&} VaU (Ariége), corn, et cant. de Varilhes, arr. de Pamiers

<^Âi *^^- V— ".-.a^V».! ■■-..■•>:. -^j.a:^-

,>»ifÉuiyukr.

JiJÊ-

rî355PçpE5^^-Ç2;^:ï.'?»:?^j6'^r-5^:p.';

-^^JSP'-^im^

262 liE TRIBUNAL d'iNQUISITION DE PAMIERS

nibiis et singulis impertimur ad maiorem roboris firmitatem, et ad premissorum omnium testimoninm; et ad maiorem ac perpetuam roboris firmitatem de premissis habendam nos Capitulum predictum bnic presenti publico instrumento sigillum nostrum apponi inssimus et appendi. ^ Acta fiierunt hec in dicto Capitulo prefate ecclesie Appamiariim, vicesima nona die mensis Jannarii, anno a Nativitate Domini millesimo trecentesimo tricesimo quinto, Pontificatus Sanctissimi in Christo Patris et Domini nostri, dicti domini Benedieti pape XII, anno primo; Domino Pbilippo, Dei gratia Francie rege régnante, et dicto domino Dominico, Appamiariim episcopo présidente; presentibus discretis viris dominis Arnaldo de Kivobuxa (1), Bemardo Galliri, Bemardo Gnillerrai, presbiteris prebendariis seu beneficiatis in dicta Appamiarnm ecclesia, Petro de Beciaco, clerico de Appamiis, et Arnaldo Orfaudi, serviente curie terre Pariagii inhiti inter dominum nostrum Francie regem et dictam ecclesiam Appamiarnm testibus ad premissa vocatis specialiter et rogatis. Et ego Bertrandus de Pulcbro Stramine (?), de Appamiis, tabellio seu notarius auctoritate apostolica et regia publicus, qui ostensioni et presentationi dictarum litterarum, laudationi, ratificationi, approbationi donationis et concessionis predictarum tabularii memorati et aliis premissis omnibus una cum prenominatis testibus interfui, et easdem litteras coram dicto Capitulo in latino de verbo ad verbum et coram eisdem testibus perlegi et cartam istam recepi, scripsi et mea manu propria in hanc publicam formam redegi, et signo meo consueto quo in aliis predicta auctoritate apostolica publicis utor instrumentis signavi, vocatus, rogatus et requisitus ».

Nulli ergo, etc., nostre confirmationis . . . etc. Datum Avinioni, VII Kalendas Martii, anno primo.

(1) Eib&uisse (Aude), cant. de Fanjeaux, arr. de Castelnaudary.

Page 1