‹ Leglise et L'EtatChapitre 50 sur 67 · GRÉGOIRE, PAPE, XVI' DU NOM · texte numérisé non relu

GRÉGOIRE, PAPE, XVI' DU NOM

Vénérables frères, salut et bénédiction apostolique.

Nous arrivons maintenant à une autre cause des maux dont nous gémissons de voir l’Église affligée en ce moment, savoir, à cet indifférentisme ou cette opinion perverse qui s’est répandue de tout côté par les artifices des méchants, et d’après laquelle on pourrait acquérir le salut éternel par quelque profession de foi que ce soit, pourvu que les mœurs soient droites et honnêtes. Il ne vous sera pas difllcile, dans une matière si claire et si évidente, de repousser une erreur aussi fatale du milieu des peuples confiés à vos soins. Puisque l’apôtre nous- avertit qu'il n’y a qu’un Dieu, une foi, un baptême, ceux-là doivent craindre qui s’imaginent que toute religion offre les moyens d’arriver au bonheur éternel, et ils doivent comprendre que, d'après le témoignage du Sauveur même, ils sont contre le Christ, puisqu’ils ne sont point avec lui, et qu’ils dissipent malheureusement, puisqu’ils ne recueillent point avec lui; et par conséquent qu’iï est hors de doute qu'ils périront éternellement, s’ils ne tiennent la foi catholique, et s’ils ne la gardent entière et inviolable. Qu’ils écoutent saint Jérôme, qui, dans un temps où l'Église était partagée en trois par un schisme, raconte que, fidèle à scs principes, il avoil constamment répondu à ceux qui cherchaient à l'attirer à leur parti : Si quelqu'un est uni à la chaire de

rapere ipsum ad se nitebatur, constanter clamitassc : Si quis cathedra; Pétri jungitur , meus est ('). Falso autem sibi quis blandiretur, quod et ipse in aquà sil regéneratus. Opportune enim responderct Augustinus (’) : Ipsam formant habet etiam samnenlum quod prœcistim est de vite; sed quid illi prodest forma , si non vivit de radicel

Atque ex hoc putidissiino indifferentismi fonte absurda ilia fiuit ac erronea sententia, seu polius dcliramenlum , asserendam esse ac vindicandam cuilibet libertatem conscientiœ. Cui quidem pestilenlissimo errori viam slcrnil plena ilia, atque iramoderala libertas opinionum, quæ in sacræ et civilis rei labem laie grassatur , dictantibus per sununam impudentiam nonnullis, aliquid ex eà commodi in religionein promanarc. At quæ pejor mors animœ quam libertas erroris? inquiebat Augustinus (s). Freno quippe omni adempto quo homines contineantur in semilis vcritalis, proruente jam in præceps ipsorum natura ad inaluin inciinata, vere aperlum diciinus puleum abijssi ('), e quo vidit Johannes ascendere fumum, quo obscuratus est sol, locutis ex eo prodeuntibus. in vaslilatem terræ. Inde enim aniinorum immutatioues, inde adolescentium in détériora corruptio, inde in populo sacrorum, rcrumque, ac legum sanctissimarum contemptus, inde uno verbo peslis rei publicæ præ qualibet capilalior, cum cxperienlià teste vel a prima antiquate notum sit, civitates, quæ opibus, imperio, glorià floruére, hoc uno malo concidissc, libertate immodcralâ opinionum, liccnlià conciouum, rerum novandarum cupiditatc.

Hue spectat delcrrima ilia, ac uunquam salis exccranda et dctcstabilis libertas arlis librariæ ad scripta quælibet edenda in vulgus, quam tanto convicio audent nonnulli cfllagilare ac promovere. Perhorrescimus, venerabiles Praires, intuenles quibus monslris doctrinarura, seu polius quibus errorum porlenlis obruamur, quæ longe ac laie ubique dissemhiantur ingenti iibrorum mullitudine, libeliisque, et scriptis mole quidem exiguis , rnalitiû lamcn permagnis, e quibus maicdictioncm egressam illacrymamur super faciem

(1) S. Hier , Ep. LVIII.

(2) S. Aug., in psal. contra part. Douai.

(3) S. Aug., Ep. CLXV1.

(i) Apoc., IX, 3.

LETTRE ENCYCLIQUE DE GRÉGOIRE XVI

Page 1