V. plus haut, p. 262, n. 12 et p. 264, n
4. « Magna est ad Historiam utilitas Necrologioruni in primariis Ecclesiis, seu fastorum propriorum, in quibus per singulis anni dies non communes tantum Sancti, sed et proprii loci et prœterea benefactores notantur, quorum in precibus fiebat commemoratio. Soient autem Sanctorum natales ut vocant, emortualesque caeterorum notari.» ^'-5'. BB. ,i.l, n» xlvii, fol. h v°.« Soient celebriores Ecclesiae Fastis inscribere suis nomina benefactorum vel amicorum, quorum commemorationem statis anni diebus faciebant, preces ad Deum fundentes Dies autem obituarios observare solebant, quanquam interdum non nisi depositionis seu tumulationis dies notâtes constet. Itaque Necrologia passim vocant, qusc veteres dipticha mortuorum, de quibus Du Cangius. Libri etiam rationem vel alii catalogi, polyptica aut poliptica interdum appellantur.... Gœterum majorum Ecclesiarum Necrologia ad Historiam prosunt; nam indicant multorum Principum aliorumque insignum virorum dies obituarios, seu, ut vulgo vocant, emortuales ». Id., t. II, n° xiv, p. 14 (Dutens, t. IV, part. 2, p. 43.)
5. SS. BB., t. IIL nos n et xxxvi. Cf. plus haut, p. 262, n. 12 et p. 267, notes 5 et 8.
6. Ann. Imp. 961, § 1^; 995, § 47, t. lïl, p. 76 et 628. Cf. lettre à la Croze, 31 mars 1713. Korth., t. I, p. 446 (Dutens, t. Y, p. 514).
7. « De politicis artibus jam diximus, quœ in occulto latent sub tractatuum schemata; sed plerumque in lucem protrahuntur, si Historiarum seriem scriptoresque prudentes adjungas. Ita fit, ut Historici et Actorum Tabulx sibi mutuo lucem fœnerentur et reddant. » Cod. dipl., préf., § v. Klopp, t. VI, p. 463 (Dutens, t. IV, part. 3, p. 291).
8. « Utrumque tamen genus utilitatc Scripturœ et Codicum vincitur, quibus
la véritable histoire. Ce sont les plus importantes pour Tantiquité; pour le moyen âge, Leibniz s'est surtout attaché dans ses Accesiones ou ses Scriptores aux annales (1)^ chroniques (2), biographies (3), actes de saints (4), translations de reliques (5), litanies ou hymnes (6), qu'il utilise également dans ses Annales Imperii. Pour Tépoque moderne ou contemporaine, il estime beaucoup les relations des contemporains sur les grands hommes et surtout les mémoires de ceux-ci auxquels il donne la même valeur qu'aux actes publics (7); malheureusement ces mémoires sont rares et souvent peu authentiques (8).
plena artium praecepta et Historianim amplissima spatia comprehendi possunt, dum saxis et metallis non nisi fragmenta aegrè coagmentanda neque coïpori componendo siifTectiira. continentur », dit Leibniz à propos des inscriptions et des médailles; il devait penser de môme des actes. De nummis Gratiani, § vi. Dutens, t. IV, part. 2, p. 255.