LETTRE DE PIE H AU CARDINAL DE BORGU
(Ex lib. Brevium, p. 161, ap. RayDald., ann. 1460, n» 31.)
Plus Papa II yicGH^anccllario. Dilecte fili, 8alutem,etc.
« Nudiusquartus, cum in hortis dilccti fllii Joannis de Bichiis convenissent feminœ complures Senenses ad sœcularem Tanitatem compositse, audivimus circumspectioncm tuam parùm dignitatis quam BustiDes memorem inter illas ab horâ feré decimA sepUmÂusqueadyigesimam secundam Ihisse, et ex collegio tuo socium se habuisse eum quem, si non honor apostolicœ Sedis, œtas tamen admonere satis offlcii sui debebat. Saltatum ibi est, ut accepimas,cum omni licentia : nullis illecebris amatoriis parsum, tuque etiam inter hœc omnia non secùs versatos quam si anus esseSex ssecularium juvenum turbâ. Referre sigillatim omnia pudet quse in eo loco facta asseruntur : ista non modo re sed appellatione quoque indigna sunt gradu quem tenes. Mariti, patres, fhitres et consangninei puellarum qu» aderant, ut liberior vobis esset voluptandi facultas, ab ingressu probibebantur : vos soli cum paucis domesticis auctores hortato-
580 PIÈCES JOSTIFICATIVES.
resque chorearum eratis. Dicitur nulla nunc de re alla es8c in civitate Senensi sermonem, prœtcrquam vanitatem tuam ab omnibus irrideri. Hic certè in balneis ubi ecclesiasticorum et sœcularium non parvus est numerus vulgi es fabula. Si dicercmus ista nobis non displicere, erraremus vehementer : displicent certe' super quam dici possit. Vituperalur enim ecciesiasticus ordo, yitupcratur ministerium nostrum, neque advitSB honestatem, sed ad occasionemlasciviœ ditari et magnifieri yidemur. Hinc principum et potestatum in nos surgit contemptus : hinc quotidianse laicorum irrisiones ; hinc etiam reprehensiones vit» nostrae, cùm reprehendere alios volumus. Vicarius quoque Gbrisli qui indulgerc talia creditur in eumdem cadit contemptum. Valentinœ Ecclesiaepraees, dilectiflli,qu8B inter Hispanorum ecclcsias praecipua est : apostolicse etiam cancellariaB régimen tenes, quodque factum tuum reprehensibilius facit, ad consilium Romanse Sedis inter cardinales cum Pontiûce sedes. »
« Si puellis blandiri, fructus missitare, hinc inde vinimi prœgustatum illi quam diligas mittere , effuso studio omne genus voluptatis per totam diem spectare, denique ut fieri omnia licentius possent, maritos illarum excludere, gradibus tuis convenire videntur, tibi judicandum relinquimus. »
« Reprehendimur nos propter te, reprehenditur Galixli avunculi tui felix recordatio, qui cumulandis in te honoribus judicio plurium errasse videtur.Quod siexcusationem allèges setatis, non est ea tibi jam setas, ut non intelligas quantum onus dignitas tua sustineat. Esse irreprehensibilem cardinalem oportet, vitœ morum salutare exemplum, cujas persona omnium non solum animis sed oculis débet inservire. Indignamur postmodum atque irascimur si a principibus saeculi parum honoriiicis titulis appellamur, si in possessionibus beneflciorum turbamur, subjicere colla nostra illorum mandate compellimur : nos ipsi haec vulncra nobis inferimus et malorum nostrorum materiam damus, id agentes, ut Ecclesias quoque authoritas in dies evilescat, cujus rei in hoc sseculo vituperium ferimus et in alio supplicium dignum luimus. Gircumspectioigitur tua in vanitalibus modum imponat, dignitatem suam recogitet, nec velit inter
PIÈCES JUSTIFICATI^^S. 581
juvenes et mulierculas amatoris nomen ienere : si enim hsBC rursus aceiderent, cogeremur ostendere, nobis invilis et dolentibus ea accidisse, neque sine rubore tuo esse nos -. tra animadversio posset. »
« Te semper dileximus et tanquam eum in quo gravitas et modestiœ spécimen vidimus dignum nostra protectione putavimtis. Velis ut opinionem banc et mentem retinere diù possimus, quod nil prsBStare melius poterit quam vitse gravions assumptio. Anni tui qui correctionem adhuc pollicentur, faciunt, ut paterne te moneamus. »
« Datum Petrioli, XI Junii MGDLX. »
