‹ Les écoles et collèges en provence depuis les temps les plus reculés jusqu'en 1789Chapitre 10 sur 49 · INTRODUCTION XIX · texte numérisé non relu

INTRODUCTION XIX

salaires, des rétributions considérables (1), afin de se sentir encouragés à répandre le plus possible l'instruction, et d'en avoir tous les moyens. Sur ce dernier point même, les empereurs Valentinien et Valens trouvant que les municipalités ne se montraient point assez généreuses à leur égard, fixèrent d'office, par un règlement particulier aux Gaules, le traitement des rhéteurs et des grammairiens grecs ou latins dans les métropoles et principalement à Trêves, et enlevèrent ainsi à ces municipalités le droit de déterminer elles-mêmes ce traitement dans l'avenir (2). Théodose le Jeune conféra, en outre, aux professeurs émérites qui avaient enseigné pendant vingt années, les hon-

(1) Medicos et maxime archiatros, vel ex archiatrfs, grammaticos et profeisores aliarum litterarum^ et doctores legum, una cum uxoribus et fiiiiSf ridcnon et rébus ^ quas in civitalibus suis postident, ab omni functione et ab omnibus muneribus vel civitibus vel publicis immunes esse prœcipimus ; et neque in provinciis hospites recipere^nel ullo fimyi munere, nec ad Judicium deduci (née) eximi, vel exhiberi, vel injuriam pati ; ui si quis eos vexaverit, pœnd arbitrio j'udicis plectatur, Mercedes etiam eis et salaria reddi jubemus^ quo facilius liberalibus studiis et m«moratis artibus niultos instituant, (Cod. Justin., lib. X^ Ut. LU, § VI. Imp. Constaotinus ad Yolusiaaum.) — Grammaticos^ oratores atque philosophiœ prœceptores, prœter koec, quœ rétro latarum sanciionum autoritate consecuti sunt privilégia immunitatesque, frui hac puerogativâ prcecipimus, ut universi, qui in sacro palatio inter archtatros militarunt, cum comitivam primi' ordinis, vel secundi adepti fuerint. aut majoris gradum dignitatis ascenderint. nulla municipali, nulla curiarum conventione vexeniur, seu adempta administratione seu accepta testimonialem même- )Hnt missionem, Sint ab omni functione, omnibusque muneribus publicis immunesy nec eorum domus ubicumque positœ, mititem seu judicem susci' piant hospitandum, Quœ omnia filiis etiam eorum et conjugibw ilUbata prœcipimus custodiri, Hœc outem et professoribu/t memoratis, eorumque liberis deferenda mandamus, (Cod. Jastin. lib. X, tit. LU, § XI. Impp. HoQ. etThéod. AA. Monachio P. P.)

(%) Cod. Théodos. Ub. XIII, tit. III, 1. S.

Page 1