BURLESQUE BUURWETTEN TE LEYDEN, VAN LOD. ELZEVIER
(Voir p. cxl.)
Le Règlement burlesque dont il est parlé dans la notice précédente, a été imprimé pour la première fois dans la MnemosyneW, et renferme une série de prescriptions relatives aux repas de la communauté. C’est peu de chose que ce document, mais en tant qu’il témoigne de la tournure d’esprit de l’auteur, il mérite d’être conservé.
La ville de Leyde était divisée en soixante-dix-sept quartiers, décorés pour la plupart de pompeuses dénominations. Le « Royaume de ’s Gravensteyn » dont Louis Elzevier était quartenier, correspond au dix-neuvième quartier de la liste de Orlers.
Sur cette curieuse institution des Buurten , on peut consulter, outre l’auteur que nous venons de citer : S. van Leewen, Korte besgryving van Leyden , Leyden, 1672, in-12, p. ni, Le Francq de Berkhey, Hist. van Holland, t. III, pp. 1043-45, Henry Havard, La Terre des gueux, Paris, 1879, in-18, pp. 360-368.
Louwys Elsevyr, bider gratie Godts Heer van ’t nieuwe Rijck van ’s Gravensteyn, Dominateur ende besitter van d’oostzijde van Rapenburch, de zuyt-zyde van de Houtstraet, ende de west-zyde van St. Pieters Kerchoff, met de Clocsteegh, Marcgrave van den Ackergraft, en Vrijheer van stadts timmerwerff, etc.
Doen condt ende kenlijck aile den genen die dese brieven sullen sien oft hooren lesen, hoe dat wij voor ons ende onse nacomelingen,
l1) Mnemosyne. Mengelingen voor wetenschappen en fraaije letteren, verzanteld door H. W. en B. F. Tydeman. Dordrecht, 1825, t. XV, p. 248.
LES BIOGRAPHIES
met onse Raden, ende onse gemeen ondersaten, een overdrach gemaeckt hebben, om onze voorsz. Landen van waerden ende in eeren te houden, willen hebben, ende ghebieden wel expresselicken, dat niemant wie hij zij hem en comme te misgrijpen, teghens den Heer, sijne landen en ordinantien, op pene van ghestraft te worden na den Heere ende sijne Raden sullen bevinden te behooren.
Eerst dat yegelick van de ghebuyren, soo wel man als vrou, hem des smiddachs voor twaalf uren zal laten vinden ter geordonneerde plaetse, om te gaen eeten, ende zoo wie voor ’t laeste slach van twaelfven opte camer niet en is deselve zal verbeuren vier stuivers.
Men zal des avonts scheyden ten zeven uren precys, ende indien yemant van de ghebuyren, ’t ware man ofte vrou, naar dat de clocke zeven geslagen-was op te camer mocht werden bevonden deselve sal verbeuren ses stuyvers.
Indien yemants kint ofte kinderen in de voorsz. vergaderinghe quamen, zullen d’ouders van dien te boete betalen van elck kint, drie stuyvers, soo dickmaels ’t selve sal mogen gebeuren, des hier van exemt sullen zijn de zuyghende kinderen.
Ghelijck oock elck eenen sijn hont sal moeten thuys houden, ende soo yemants hont op te camer in de vergaderinghe aldaar mocht werden gevonden, sal verbeuren telken drie stuyvers.
Soo yemant in deselve vergaderinghe onbehoorlick mocht storten ofte pleyngen, deselve sal daer van moeten boeten ter discretie van den Heer ende die van zijnen Raede.
Sal mede d’een d’ander tôt geen drinken moghen tergen ofte dringhen, op pene van daar over te zullen moeten boeten ter discretie als vooren, zulcx dat yegelick vrij sal staen niet meer te drincken dan ’t hem lust ende belieft.
Aile welcke voorsz. boeten sullen dadelicken moeten betaelt worden in handen van den trésorier tôt behoeff van den armen.
Ende dit ailes onvermindert ende sonder præiuditie van d’ordonnantie bij mijne E. Heeren van den Gerechte deser stede op te ghebuyrten ghemaect, die in haar geheel blijft.
Eyndelicken soo wie in de vergaderinghe questie maeckt met wercken, woorden, ofte den name Gods ydelicken ghebruyckt, sal telken verbeuren thien stuyvers.
