PIECES JUSTIFICATIVES
l304 (N. St.), 22 JANVIER, PeRNES.
Lettres de Guillaume de Mandagout, archevêque d'Embrun et recteur du comté Venaissin convoquant les évêques, les possesseurs de fiefs> el les délégués des communautés pour assister à un parlement général dans lequel ils seront admis à renouveler leurs serments de foi et d'hommage.
(Archives du Vatican, Collectoria 494 (i), fol. 109-110.)
Guillelmus, miseratione divina Ebredunensis archiepiscopus, rector Comitatus Venaysini a sede apostolica deputatus, nobilibus et discretis vins vicariis Mornacii et Ponlis Sorgie vel eorum loca tenentibus, salutem et sinceram dilectionem.
Volentes in principio commissi nobis regriminis, cum prelatis, baronibus, castellanis, communitatibus et universitatibus Comitatus Venaysini, générale, Juxta morem predecessorum nostrorum ipsius comitatus rectorum, facere parlamentum, ut, in eo, commissionis nostre litteras apostolicas publicemus et ordinemus, acstatuamus quç, gratia favente divina, cédant ad domini nostri Summi Pontificis et Ecclesie Romane honorem, ac dicti Comitatus et incolarum ejusdem statum prosperum et salubrem, discretioni vestre mandamus quatinus, dominica proxima mane Paternis, personaliter cum duobus vestre universitatis,
(i) Je dois la communication d'une copie de ce registre à mon excellent confrère M. Georges de Manteyer, auquel je tiens à exprimer ici toute ma reconnaissance.
fc^^
quorum unus sit nobîlis et alius popularis, venire curetis, vestram în parlamento eodem exhibituri. presentiam et prefatas litteras ac nostrum super premissis beneplacitum audituri ; et hoc idem per bajulos vicarie vestrede ipsorum subditis fîeri faciatis. Volumus insuper quod mandeiis omnibus et singulis feudatariis vobis subditis ut die, loco et hora predictis, veniant recognitionem facturi de hiis que abipsa tenentEcclesia, prout est hactenus consuetum. Datum Paternis, anno ab Incarnatione* Domini millesimo CCCIII, scilicet die mercurii XXII januarii (i).
ÎI.
l338 (N. St.), l3 FÉVRIER.
Assemblées des trois ordres du Comtat réunis par le recteur pour rédiger des statuts.
(Archives de Vaison, AAI.)
In Christi nominé, Àirién. Anno àB Incarnàtione èjusdemi' millesimo trecentcsimo tricesimo septimo, scilicet die décima tercia mensis febroarii, pontificatus sanctissîmi patris et domini nostri domini Benedicti, divina providente clementia pape xii, anno quarlo, cum nos Petrus, miseracione divina Aurasicetlsîs epiôcopus, Coniitatus Venayssini réctor a sede apostalîca specialiter d<eputatus, ii^stanciùs l'equisiti fùerimus super statutis et ordinacionibus faciendis pro commun! utilitate gencium hujusmodi Comitatus, pridem vero propterea convocatis duobus, uno videlicet nobili et alio populari* de ydonioribus universitatum quorumlibet locorum Comitatus predicti pro majori parte eorum, cum sufficienti mandata, in civitate Garpentoracte in parlamento publico, coram nobis venientibus et comparentibus ac requirentibus instancius per nos dicta fieri statuta, de eisdem plurima exprimendo ut tucius et salubrius super hîis ageretur, ad certam diem post requestas hujusmodi tamen janc lapsam convocatis reverendis in Christo patribus, dominis divina gratia Hugone Carpent., Philippo Cavallicen. et Raterio Vasionen. episcopis, ac viris magnifîeis baronibus, dominis Agouto de Baucio, de Brantolis et de Plaisano, Giraudo Amici de Thoro, Guillelmo de Baucio Gamerati et Serinhani, Bertrando Guillelmi Carumbi et Aurioli, necnon viro religioso domino priore Sancti Saturnini de i^ortu de Sariano dominis, et generaliter viris nobilibuscastellanis et aliis jurisdictionem in Comitatu predicto habentibus, et assignata parle dictarum universitatum ad eandem diem tune comparere et demum, post multos tràctatus habitos, ad presentem diem tam etiam assignatam super ipsis statutis et ordinationibus faciendis, venientibus et comparentibus coram nobis dicto rectore domino Carpent. episcopo prefato et viro honorabili domino Hugone Rogerii, iegum doctore, pro se ipsis et ut deputali a parte dominorum aliorum predicto-
[i] iA itteme Jour, une lettré semblable fut adressée aux vîguiers de L'tsle, Câvaillon et Bonnieux.
rum prelatorura et nobilium vassallorum in parlamento alias &cto comm nolûs, ac vins venerabilihus dominis Petro de Arcisid, canonico Mimatensî, thesaurario [curie Venaissini] et Raimundo Guillelmi, in legîbus licenciato, procuratore et advocato, Riperto de Podio, appeilacionum iudice comitatus predicti ac Ricardo de Multis Denariis, >udice et vicario Carpen.,pro jure et interesse dicte curie, et vins nobilibus, dominis Bertiando de Colla, milite, condomino Valriad, ^ostagno de Sabrano^ domino de Bastida $abranorum, Philippo Âstouadi, condomjno de Mazano, et viro venerabili domino Rostangno de Venasca, priore ecclesie de Malamone et condomino dicti loci de Venasca pro se ipsis, ac viris nobilibus Vassadello Vassadelli loci de Vacayracio, Isnardo de Murmurione loci de Maudena dominis et Raybaudo de Pod^o^ condomino dicti loci de Podio^ tam suis nominib'us propriis quam vice et nomine procuratorio vassallori^m et aliorum dicti comitatus, ac viris nobilibus et plebeis, videlicet Desiderio Chanoiù et Poncio Âlbrioni, burgensibus de Garpent., domino Rostangno Malissanguinis, milite, et Quillelmo Rostangni de Paternts, domino Bertrando Gauterii, jurisperito, et Gauterio Aybeline de Cavellione, Bertrando Qiraudi, domicello de Bonilis» Mondono de Mornacio, domicello, et Raymundi Audiberti dicti loci de Mornacio, Giraudo Daniel, domicello, et Petro Bocherii de Abolena, Riboto Montant, domicello de Murmurione, Petro Arnaudi et domicello et condomino ac Petro Catalani de Valriaco, Guillelmo Camerii (?), domicello de Montiliis, et Petro Ortholani de Malaucena, tam suis propriis nominibus quam vice et nomine procuratorio hominum et încolarum dictarum universilatum et pro ipsis, ac magistro Raymundo David, jurisperito de Bonilis pro se ipso. Nos, dictus rector, prenominato domino Carpentoract. episcopo suum assensum prebente in hac parte quantum tangi^t tempolitaten;! sui episcopii, ac de assensu et consilio intervenientibus ceterorum prenominatorum presentium prebencium, quibus supra nominibus, quia gentium Comitatus predicti etipsorum condicione perspecta expedire conspeximus, tam dicte curie quam dictis genlibus statuta servanda que sequuntur ad perpeluum in dicto Comitatu duximus ordinanda.
(Suit le texte des statuts,)
l3o6, l3 SEPTEMBRE, CaRPENTRAS.
Convocation des États à Carpentras par Philippe de Cabassole, recteur du Comtat.
(Archives municipales de Vaison, BB33 : extrait du procès-verbal original de rélection des députés de la ville de Vaison, le i6 septembre i366.)
Philippus, miseracione divina patriarcha lerosolimitanus, rector Comitatus Venayssini, universis et singulis judicibus, castellanis, vicariis, bajulisque, ceterisque in iocis infrascriptis jurisdictionem excercentibus et eorum cuilibel seu loca lenentibus eorum, salutem.
À^ obviandum tôt et lanta quibus comitatus Venayssini in ^bsencia dominl
nostri pape posset subire pericula, aliqua statum prosperum Comitatus ejusdem concernencia, ipsius clero, nobilibus ac populo providimus exponenda, ut eorum consilio, auxilio, absente ipso domino nostro papa, Comitatus ipse, autore Domino, perseveretur tucius, et pacis ubertate letetur, et ideo vobis et cuilibet vestrum precipimus et mandamus, et sub pena centum florenorum auri per vestrum quemlibet si secus fecerilis committenda et majori curie Venayssini aplicanda, quatinus statim receptis presendbus precipiatis, ordînetis, et siccum e£fectu disponatis quod omnes barones et nobiles infrascripti per se vel per procuratores ydoneos, necnon et duo probi viri pro qualibet universitate popularium infrascripta,plenam ad hoc potestatem habentes, die dominica proxima que erit dies vicessima hujus mensis, sub eadem pena, predictos nobiles et electos de popularibus, committenda, Carpentoracte in domo Rectoriatus précise et perrhemptorie compa. reant coram nobis, proponenda eis circa hec audîturi et super hiis et aliîs que honori et utilitati eorum expedire cognoverint salubriter provisuri, cum comminacione quod, si vos in precipiendo et disponendo ipsique in comparendo exiiteritis négligentes, ad exactionem dicte pêne contra vos et eos rigide procedemus. Reddite litteras superscriptas et débite exécutas. Datum Carpentoracte die XIII. mensis septembris millesimo m'^Lx. sexto. Subscriptio erat : universitatibus universis, nobilibus universis.