CHRONIQUE DES GESTES DES NORMANDS EN FRANCE

(Cette chroniqae Ta de 833 à 895).

Addo Domini dccclix Eo anno Northonanni,

inter Hispaniam et Africain navigantes , ingrediuntur Rodanum, depopulatisque civitatibus ac monasteriis, in insula, quae Gamarias dicitur, venerunt.

Anno DcccLx Illi vero (Northmanni) qui mora-

bantur in Rodano, usque ad Yalentinam civitatem, devastando omnia, perveniunt Qua depredata, ad insulam, in qua sedes posuerant, redeunt. Deinde Italiam petunt.

LIUTPRAND

ANTAPODOSIS, id est RETRIBVTIO

(Liutprand fut d'abord diacre de Payie, puis éYéqod do Crémone.

Il acheya son Histoire Ters 958).

(Liber I)

1 Ut autem evidens ex innumeris subdator exem-

plum, me tacente loquetur oppidum vocabuloFraxinetum, quod in Italicorum Provincialiumque confinio stare manifestum est.

2. ,Cujus ut cunctis liquido pateat situs, quemadmodum temet latere minime reor, immo melius scire, sicut ab ipsis qui vestri sunt tributarii régis, Abderahamem scili-

cet, potestis conjicere, mari uno ex latere cingitur, caeteris densissima spinarum silva munitur. Quam si ingressus quispiam fuerit , ita sentium curvitate tenetur, acutissima rectitudine perforatur, ut neque progressionis neque reditûs, nisi magno cum labore, habeat facuUatem.

3. Sed occulto, et, quoniam secus esse non potest, justo Dei juditio, viginti tantum Sarraceni lintre parvula ex Hispania egressi, nolentes istuc venlo delali sunt. Qui pirate noctu egressi, villamque clam ingressi, christicolas, pro doior ! jugulant, locumque sibi proprium vendicant, montemque Maurum villulsB coherentem contra vicinas gentes refugium parant; spineam silvam hoc pacto majoremet spissiorem sua pro tuitione fatientes, ut si quis ex ea vel ramum incideret, mucronis percussione hominem exiret : sicque factum est, ut omnis prêter unius angustissimsB vide aditus demeretur. Loci igitur asperitate confisi, vicinas gentes clam circumquaque perlustrant. Accersitum quam plures in Hispaniam nuntios dirigunt, locum laudant, vicinasque gentes nichili se habere promittunt. Gentum denique tantummodo secum mox Sarracenos reducunt, qui veram rei hujus capcrent assertionem.

4. Interea Provincial iu m, qudD iliis gens erat vicinior, invidia cœpit inter sese dissidere, alius alium jugulare, substantiam rapere, et quicquid mali excogitnri polerat fâcere. Sed quia pars partem, ut invidia et dolor postutarant, salis sibi facere non poterant, hos quos praediximus Sarracenos, non minus callidos quam perfides, in auxiiium rogat ; cumque bis una proximum conterit. Nec juvat solummodo proximum trucidare, verum terram fructiferam in solitudinem reddere. Sed videamus quid justa, secundum quemdam, profuerit invidia, quam ita describens ait :

Justius invidia nichil est, quae protinus Ipsum Âuctorem rodit excruciatque animum.

Quae dum decipere conatur, decipitur ; dum extînguere molitur, extinguitur. Quid igitur? Sarraceni, cùmsuîs hoc viribus minime possent, alteram alterias auxilio parlis debellantes, suasque copias ex Hispania semper augentes, quos primo defendere videbantur modis omnibus insecuntur. Saeviunt itaque, exterminant» nil reliqui facîant. Trepidare jam vicinsB cdBteraB gentes, quoniam, secundum Prophetam, horum unus persequebatur mille, et duo fuga* runt decem millia (Deut. xxxii) Et quare? Quia Deas suus vendidit eos, et Dominus conclusit illos.

5. Hac tempestate Léo Porphyrogenitus. . . . Gonstan* tinopolitanae civitatis regebat imperium. SimeOn... Bul-

gariis praeerat Ungariorum gens. . nobis omnibus

tune temporis habebatur ignota.

... Per idem tempus Ârnulfus rex,. . defuncto Karolo praenomine Galvo, Bagoariis, Suevis, Francis Teutonids,

Lotharingis, audacibusque principabatur Saxonibus

Berengarius et Wido imperatores ob regnum Italîcumconflictabantur . Formosus. . . papa habebatur.

{Liber II)