Voir plus haut, p
suis extraxisset, improvisus hostis adfuit pagosque duos in finibus Regionis illius positos invadit, expugnat, incendit, solitœ crudelilatis ubique fœda relinquens vestigia.
Horum oppidorum alteri a sancto Josepho nomen fuit, quœ erat una ex missionibus nostris prœcipua : familias supra quadringenlas coinplectitur, hic excultac ad Dei cultum adeo sacrœ, ubi Ghristianis ritibus gens inslituta fidem suam morum innocentia et sanctitate commendabat, nova in dies infidelium accessione facta.
Praeerat huic ecclesiœ P. Antonius Daniel yir ingentis animi in aggrediendis pro dilatanda fide laboribus, invictae in sustinendis patientiai, niagnarum omnino virtutum sed eximiae aute omnia mansuetudinis, lali grege dignus Pastor. Sacrum de more vixdum absolverat post orientis solis primos radios, neque adhuc a sacello discesserant satis fréquentes qui convenerant Christiani, cum audito hoslium clamore horribili ad arma est subito trepidatum, ad pugnam alii sese proripiunt, fugam alii praecipitant, ubique terror, ubique luctus, ubique cœdes. Unus intereaprœstat intrepidus Pater Antonius, pavidis reddens animum et Dei fideique bellum certare admonens, qua parte infestum urgere magis hostem sentit illuc advolat Deo plenus quera suo adhuc gestabat in pectore, et inter sacrificandum receperat, non Ghristianis modo Ghristianum robur, sed fidem etiam multis inspirât infidelium, tantoque visus est ardore loqui de mortis instantis contemptu deque gaudiis Paradisi, ut jam beatitudine sua frui videretur.
In hoc ultimo vitae discrimine Baptismum petiere multi, fidei christinœ mysteriis prius imbuti, tanto numéro ut cum singulis sufTicere non posset uti coactus. sit intincto in aquam sudario, et effusam circum se plebem per aspersionem abluere sacro ritu. Neque interea tamen hostilis remittebat furor, tormentario pulvere fumabant omnia, stridebant ad aures emissœ catapultis glandes ferreae, ingens fragor auras implebat, multi ad Patris pedes prostrati cadebant, quos simul vitalis unda Baptismalis simul lethalis ictus excepere. Fugam ut reliquos cepisse videt, ipse in lucro animarum intentus aliena3 salutis non immemor oblitus suae ad aegrotos et invalides senes Baptisandos currit, casas pénétrât
zeloque suo implet, matribus etiam infidelibus infantes suos certatim obtrudentibus ut aqua salutari purgatos cœlo praepararet. Tandem in œdem sacram se recipit velut in arcem suam et fidei propugnaculum quo plerosque Ghristianorum spes œternae glorise et cathecumenorum multos perpulerat metus infernorum ignium ; nusquam ibi oratum ardentius, nusquam verae fidei et sinceri doloris certiora argumenta; hos Baptismo munit, illos peccatorum vinculis exsolvit, omnes divinaî Cbaritatis ardore inflammat, et spei roborat munimine. Hœc tum illius ferè yox unica : fratres mei hodie erimus in Paradiso, hoc crédite, hoc sperate ut vos Deus aeternum amore suo beatos efficiat. Jam Hostis vallum conscenderat totoque oppido subjectis ignibus ardebant casae, cum monentur victores Barbari ingentem esse praedam, et facilem si templum versus properent, illic senum passim ac mulierum cum pueris magnam esse turbam. Accurrit illico Barbarorum multitude furibunda, inconditisque clamoribus et horrendis circumfremit, vicinum hostem censere omnes qui templo claudebantur, quos fugam capere jubet bonus Pastor qua parte liber adhuc patet exitus. Ipse ut hostem moretur et fugienti gregi consulat obvium se dat Barbaro militi, ejusque furentem impetum frangit vir unicus quidem sed infidelibus terribilis ut castrorum acies ordinata; nec mirum cum divino plenus esset robore, apparuitque moriens fortis ut leo, qui Iota vita sua mansuetudinem agni ostenderat, densis tandem confossus sagittis et lethali ictu emissae in médium pectus catapultée transverberatus, felicem animam, quam pro suis ovibus posuerat, bonus Pastor Deo suo reddidit, amabile nomen Jesu identidem inclamitans.
Saevitum Barbare in corpus exanimum, vix ullus hostium ut fuerit, qui mortuo novum vulnus non adderet, et morientis generositate ad rabiem concitati tôt illum confecerunt plagis, quod capere corpus ejus potuit. Cum enim iram in eum suam expromere quisque omnem cuperet, nemo sufficere ad ultionem putabat imposila jam aliorum telis vulnera, nisi crudelem in innoxio sanguine tingeret manum, et indignationem suam hoc mulceret solatio : itaque cum alii nemo committeret, omnes se magnanimi Martiris imbuere colore voluerunt, pluresque adeo jam defunctum vulneravere ; incensa demum œde sacra médias
in flammas nudum cadaver injectum. Ita est concrematum ut ne minima quidem ossis ullius restaret particula, nec sanè poterat nobiliori rogo cumburi.
Dum sic hostes moratur, etiam post mortemfugienti et disperse gregi fidelium salutaris, multi in tutum se recepere, alios victor miles est assecutus, maires prœcipue quas pendens ab ubere infantium sarcina retardabat, aut quarum latebras prodere puerilis aetas, sapienter adhuc timere nescia.
Decimum quintum Annum ponebat in bac missione Huronensi excolenda P. Antonius, unus ex primis Patribus nostris, qui, anno 1633, eo pervenerunt ad verae fideifundamenta jacienda; qua quidem in expeditione jam ab eo tempore pati cœpit quidquid homo citra mortem sustinere potest.
Non est omittendum Divinam bonitatem circa eum in hoc vitae exlremo fuisse singularem, nam ocliduum solidum in exercitiis spiritualibus peragendis juxta morem societalis absolverat Kalendis ipsis Julii, qui quarto die necatus est, ipseque postridie sine ulla mora in missionem suam convolarat eo spirilu plenus quo fidèles curae ejus commisses inflammabat.
Patria Deppensis erat, quas civitas est Normanniae in Galliae Regno, mari oceanico exposita, portuque celeberrimo nobilis. Ingressus fuerat societalem Anno 1621 tum viginti et unum annos natus, vir sane egregius, vereque dignus societatis Jesu fdius, humilis, obediens, per orationis usum cum Deo summè familiaris, invictœ semper patientiae, infractique in rébus arduis animi, adeo ut nobis virtutum omnium exemplum illustre, christianis Barbaris fidei ac pietatis sensum eximium, omnibus desiderium sui grave reliquerit, ipsis etiam infidelibus ; daturus demum ut speramus toti huic Nationi patronum in cœlis potentissimum.
Etvero uni è nostris (homini sanctitatis prœcipuœ, et probatissimse humilitatis) semel atque iterum post mortem adesse visus est : ac primum quidem nostris Patribus in concilium coactis, agentibusque ut soient de re christiana promovenda, quos omnes hortabalur ad salutem infidelium pro Dei gloria procurandam : postea se de novo conspiciendum obtulit augustiore vultu, et eo sane qui nihil humanum et mortale spiraret, annorum ut
ex ore conjici poterat plus minus triginta, cum moriens octo et quadraginla numeraret, et in illo rogatus est confidenter ab eo oui se videndum dabat ecquid vohiisset divina bonitas servi sui corpus tam indigne post mortem haberi, tamque inhonesto fœdatum vulnere flammis consurnij nihil ut hujus restaret nobis, ne cinis quidem exiguus, ad qux verba tum ille : Magnus Dominus et laudabilis nimis, qui in hœc servi sui opprobria et contumelias respiciens, mihi multas animas ex ignibus Purgatoriis erutas dédit quac meum in cœlum triumphum ornarent. JArch. gen. S. J.)
Epistola p. Pauli Ragueneau ad R. P. Yincentium Caraffa,
