V. ap

Quebeci, idib. oct. an. 1666.

Le G^^ Oliva a Mgr de Laval

Quebecum, 111™° Ep. Petrœensi...

Novum istud operariorum subsidium a me summissum in novam Franciam, quod tam insignicomitate 111* D'° V» gratulatur, litteris 15 oct. ad nos datis, ego féliciter destinatum intelligo, cum illud tanto praesuli accipio satis probari. Perrexerunt isli ex Europa, ubi societas numéro capitum longe auctior D"^™ V**" lllmam uuivcrsa observât ; eoque appulere, ubi pauciores additi, jam pluribus linguis et manibus hue romam usque perferunt D"i^ ejusdem V"® 111™® voluntatem ad novum ordinem ornandum complectendumque pronissimam. Atque unA gratitudinem nostram mirum quantum inflammant.

Ad negotium qiiod atlinet de quo agere raecum l\\"^^ D*° Y'' dignatur, oro quaesoque ne arnbigat, quin raaximœ curse mihi sit futurum. Illud eniin tiim ad divinam gloriam facere plurimum, ipse inlelligo, tum ex ill"^"- D"'^ V* sententiâ, certus omnino et indubitatus affirme. Undè nec pra^termitlam quidquid industriai in me fuerit, totum illud in eam D"'^ V* curam apud summum pontificem opportune ac diligenter impendere; ubi primùm rescire potero quod tractatum reipsâ negotium istud in curiâ romanâ, •operam nostram posse admittere ; Illi enim quorum versatur in manibus, renunciaverunt non prius a nobis verbum de eo esse faciendum, quam diserte fuerimus ab ipsis admoniti. Sic habeat igitur D'° V» 111'* velim etiam atque etiam, ipsius causa fore me semper in omnem ejusmodi occasionem intentum. Atque intereà •enixissimis precibus meis omnia benignissimo Deo ac Dno nostro per quam studiosè commendabo.

Roma;, 25 Januarii 16G7.

Le g*»* Oliva a Mgr de Laval, a Québec

Ita felicitati mese tribuo quod ill® D"'^ V-'^ rébus prodesse ambiverim, ut studium etiam non excludam propensissimum quo fateor moveri me semper, adomnia ipsius negotia votaque, quantum in me facultatis fuerit promovenda... Inimensas vero gratias divina; majestati reddo, quod homines nostros suo sancto obsequio non inutiles dignetur effîcere : quem admodum locuples nobis esse et assertor et testis ill'"'» D'° V'' pergit, humanissimis litteris quas ab ipsâ cum consuetà animi mei demissione recepi, 28 aug. superioris anni datas. SupreuKB Dei Optimi benegnitati €x animo supplico ut ill-"" 13. V'"" diutissimè servet incolumen tum suae gloriœ lum ob^equiis quoque nostris.

Roma% 7 febv. 10(38.

Le G'"1 Oliva a M(;i{ de Laval

Non est mihi facile verbis exprimere, honorisve plus an gaudii nobis attulerit Amant, ac Rev-"" V"' Mg"'** epistola data quebeci 26 oct., cum in eà urbanitate me cumulet sua, et nostrorum, qui istic degunt, zelum ac labores testimonio commendet sane lucu-

lento. Nihil nobis omnibus evenire optatius foret, quam ut eâ pietate atque prudentia praeditus antistes, quam in M""^ V'"» 111» ac Rev^ suspiciunt omnes , toti huic ecclesia? titulari ■episcopi nomine prœsideret, hoc non Romaî sapientissime cogitatum ac [)œnè decretum, ipsa, ut opinor, crescentis in dies colonise nécessitas exiget. Nostri intérim a Deo flagitare non desinent ut servet incolumem...

Romae 19 fev. 1669.

Le G^' Oliva a Mgr de Laval

Gum erit novi Pontificis electio confecta, quam plus quam

â tribus mensibus expectamus, nihil prœtermittam commendationis atque diligentiae sive per me sive per amicos, ut in fixum stabilitumque titulum erigatur episcopatus Quebecensis, cum potissimum impedimentum illud, quod opponebatur unicum, archiepiscopi Rothomagensis novam illam ecclesiam sibi suffraganeam esse cupientis, tandem aliquando sublatum esse dicatur.

Romœ, 8 aprilis 1670.

Le p. Oliva a Mgr de Laval

15 mars 1672.

Fortunatiorem me esse censerem, si laboribus adhibitis neffotium ill* D"'^ V'* ad exitum plané perducerem ; arbitrarer enim eo pacto me populorum multorum saluti fructuosius desudasse.

N. S. P. LE Pape Innocent XI à Mgr de Laval, à Québec.

De Rome, le 30 mars 1678.

Innocentius papa XI

Venerabilis fraler, salutem et apostolicam benedictionem. Pro sollicitudine quam de catholicaî religionis propagatione gerere debemus, longé gralissimœ acciderunt nobis littera^ Fraternitatis

tuae de prosperis ejusdem in islis oris successibus certiores nos facientes. Qui sane cum singularem vigilanliam strenuumque tuum in excolendâ recenti istâ vineâ Doniini zelum luculenter ostendant, voluntatem tibi nostram majorem inmodum conciliant, atque ad te meritis laudibus prosequendum valdè nos provocant. Pro explorato tibi esse volumus religiosis conatibus tuis omni ope ac studio seinper nos adfuturos, nihilque ab hujus sanctae sedis auctoritate desiderari passuros, quod ad lucrifaciendas animas conducere posse existimabimus. Quod autem iisdem in litteris scribis Patres societatis Jesu uti sedulos ac industrios operarios in obeundis muneris tui partibus magno tibi adjumento esse, in eâ nos opinione confirmât quara de religiossima societate jam pridem habebamus, quos proptereâ omni pastoralis offîcio charitatis a te foveri vehementer cupimus, atque ad pergendum tecum in prœclaro opère excitari. Reliquum est ut tibi persuadeas labores omnes tuos semper nos prae oculis habituros, nullamque, quae se nobis offerat, occasionem demissuros, benevolentiam nostram reipsâ testandi Fraternitati tuae, cui intérim apostolicam bénedictionem peramanter impertimur.

Datum Romae apud stum Petrum sub annulo piscatoris die XXX martii MDGLXXVIII ponlifîcatûs nostri anno secundo.

Innocentius XI.