‹ Les Jésuites et la Nouvelle-France au XVIIe siècle d'après beaucoup de documents inédits par le P. Camille de Rochemonteix (volume 3)Chapitre 245 sur 263 · FojV plus haut, pp. 208 et · texte numérisé non relu

FojV plus haut, pp. 208 et

illarum communicare queat, sive per se sive per subordinatos quoscumque superiores, sed quam nemo nisi quantum et quamdiu ab eodem superiore sive médiate sive immédiate concessa fuerit, exercere per illas Americœ plagas possit. Declaramus insuper quancumque talem potestatem, cuicunque tandem sive per nos ipsos sive per prœdictum superiorera quomodocunque concessam aut concedendam, adeo nihil obstare quominus plene et perfecte superiorum suorum mediatorum aut immediatorum gubernationi subsit, etiam revocando vel suspendendo vel in alium transferendo usum ejusmodi potestatis, prout in Domino conducibilius judicaverint; ut cum potestas illa perfecta sit muneri apostolicae hierarchiœ adjuncta, magis ac raagis ipsum eidem gubernationi uniat subjiciatque ad omnem operam liberius et securius prsestandam. Porro ineaVicariigeneralis potestate deferenda sicpaternanostra pietas intendit in nascentis nostrae vineae et apostolicae nostrae per illam missionis fructum bonumque, ut simul tamen societatis vestrae disciplinam, quœ longe nobis carissima est, salvam et integram velit. Declaramus denique nolle nos potestatem hanc cum omni suo honore jure praeerainentia privilegio etiam in superiore illo residere aut administrai alio modo, quam quo ex societatis ejusdem vestrae instituto superiorum ordinatio praefixerit. Ita a nobis tanquam a capite plenitudo ac libertas potestatis hierarchicœ, a societate vestra, tanquam a speciali voluntatis nostrae interprète et administra attemperatio utriusque, ad spiritum suum ecclesiasticae hierarchiae devotissimum, a Deo denique supremo Hiérarchise fonte ac primo omnis sacri ordinis Pâtre benedictio consequenter jugis et perpétua in vestram missionem descendet. Datum Gallioni in archiepiscopali arce nostra in audientia nostra Archiepiscopali , anno apertae missionis Dominicae milles™" sexcent""" quadrag"*" nono die vel ultima mensis Aprilis.

Fr. Archiepiscopus Rothomagensis.

(Archives générales de la Compagnie de Jésus)

Lettre de Mgr l'archevêque de Rouen

NOMMANT M. DE QuEYLUS GRAND VICAIRE DU GaNADA

22 Apriles 1G57.

Vicariatus generalis pro Nova Francia

Franciscus miseratione divina archiepiscopus Rothomagensis Normanise Primas Dilecto nobis magistro Gabriel! de Quaylus Presbytero Ruthenensi Abbati de Locdieu in sacra facultate Theologise doctori Salutem et Benedictionem in Domino. Gùm in Novae Franciaj Regione ultra mare sita nascentis Ecclesiae non contemnenda primordia divina misericordia ponere dignata sit frequentibus Fidelium ex hoc continenti transmigrationibus et infidelium Incolarumconversionibus et hue usquediœcesisnostrae limites nova fidei accretione extendere, undè etiam majora in dies juvamenta sperantur, nec tam dissitas partes, ut par est, per nos ipsos Pastorali sollicitudine fovere ac regere valeamus, de luis probitale, doctrina, pietate, et moribus in Domino confisi, ex nostra scientia libéra spontanea voluntate Te dictura magistrum Gabrielem de Quaylus nostrum in spiritualibus ac temporalibus vicarium generalem nec non offîcialem ad praedictas Novœ Francise regiones nostraî diœcesis vice nostra regendas et gubernandas fecimus et constituimus, facimus et constituimus, dantes plenam et omnimodam potestatem quascumque causas Ecclesiasticas civiles criminales et alias ad forum nostrum de jure sive consuetudine spectantes judicandi et terminandi, qua?cumque statuta ad dictum regimen necessaria condendi, prout expedire videbitur, quascumque personas Ecclesiasticas corrigendi, sententias et censuras ferendi, excommunicandi, suspendendi, interdicendi, absolvendi ab omnibus casibus et censuris etiam nobis reservatis aut reservandis, super votis dispensandi aut cas commutandi dispen-

Page 1