V. ap

Quebeci, idib. oct. an. 1GG6.

Le G-^^ Oliva a ^U.w de Laval

Quebecum, 111"'' Ep. Petrreensi...

Novum istud operariorum subsidium a me summissum in novam Franciam, quod tam insignicomitate 111* D''' V» gratulatur, litteris 15 oct. ad nos datis, ego féliciter deslinatum intelligo, cum illud tanto prajsuli accipio satis probari. Perrexerunt isti ex Europa, ubi societas numéro capitum longe auctior B^"'^ V*"^ jllmam univcrsa observât ; eoque appulere, ubi pauciores additi, jam pluribus linguis el manibus hue romam usque perferunt D"i« ejusdem V* III'"* voluntatem ad novum ordinem ornandum complectendumque pronissimam. Atque unA gratitudinem nostram mirum quantum infiammant.

Ad negotium quod atlinet de quo agere mecum Ill"»« D'** V^ dignalur, oro quaesoque ne ainbigat, quin maximœ curœ mihi sit futurura. lllud eniin tiim ad divinam gloriam facere plurimum, ipse inlelligo, tum ex ill'"-^ D"*** V"' sententià, certus omnino et indubitatus affirme . Uadè nec pr.etermitlam quidquid industriae in me fuerit, totum illud in eam D"'^ V* curam apud summum pontificem opportune ac dillgenter impendere; ubi primùm rescire potero quod tractatum reipsâ negotium istud incuriâ romanâ, operam nostram posse admittere ; Illi enim quorum versatur in manibus, renunciaverunt non prius a nobis verbum de eo esse faciendum, quam diserte fuerimus ab ipsis admoniti. Sic habeat igitur D'*' V« Ill« velim etiam atque etiam, ipsius causai fore me semper in omnem ejusmodi occasionem intentum. Atque intereà •enixissimis precibus meis omnia benignissimo Deo ac Dno nostro per quam studiosè commendabo.

Roraa', 25 Januarii 1667.

Le g»* Oliva a Mgr de Laval, a Quéuec

Ita feh'citati nieas tribuo quod ill* D"'^ V'*^ rébus prodesse ambiverim, ut studium etiam non excludam propensissimum quo fateor moveri me semper, adomnia ipsius negotia votaque, quantum in me facultatis fuerit promovenda... Immensas vero gratias •divinae majestati reddo, quod homines noslros suo sancto obsequio non inutiles dignetur efficere : queni atJmodum locuples nobis esse et assertor et testis ill'"» D'° V-'' pergit, humanissimis litteris quas ab ipsâ cum consuetà animi mei demissione recepi, 28 aug. superioris anni datas. Supremie Dei Optimi benegnitati •ex animo supplico ut ill'"" D. ¥"■" diutissimè servet incolumen tum suie gloriîe lum ob^equiis quoque nostris. Romîc, 7 febv. 1()68.

Le G='^ Oliva a M(;r de Laval

Non est mihi facile verbis exprimere, honorisve plus an gaudii nobis attulerit Amant, ac Rev"= V'" Mg"'** epistola data quebeci 26 oct., cum in eà urbanitate me cumulet sua, et nostrorum, qui istic degunt, zelum ac labores testimonio commendet sane lucu-

lento. Nihil nobis omnibus evenire optatius foret, quam ut câ pietate atque prudenliû praeditus antistes, quam in M""* V» 111» ac Rev» suspiciunt onines , toti huic ecclesiaî litulari episcopi nomine praesideret, boc non Romae sapientissime cogitatum ac pœnè decretum, ipsa, ut opinor, crescentis in dies colonial nécessitas exiget. Nostri intérim a Deo flagitare non desinent ut servet incolumem...

Romœ 19 fev. 1669.

Le G'»' Oliva a Mgr de Laval

Cum erit novi Pontificis electio confecta, quam plus quam

n tribus mensibus expectamus, nibil pra^termittam commendationis, atque diligenti;e sive per me sive per amicos, ut in fixum stabilitumque titulum erigatur episcopatus Quebecensis, cum potissimum impedimentum illud, quod opponebatur unicum, arcbiepiscopi Rothomagensis novam illam ecclesiam sibi suffraganeam esse cupientis, tandem aliquando sublatum esse dicatui*. Roma^, 8 aprilis 1670. ^

Le p. Oliva a ^Ic.r de Laval

15 mars lf)l'2.

Fortunatiorem me esse censerem, si laboribus adbil)itis negotium ill'« D"'« V»' ad exilum plané perducereiri ; arbilrarer enim eo pacto me populorum multorum saluti fructiiositis desudasse.

N. S. P. LE Pape Innocent XI à Mgr de Laval, à Ouebec.

De Rome, le 30 mars 1678.

Innocentius papa XI Venerabilis fraler, salutem et apostolicam benedictionem. Pro sollicitudine quam de catholice religionis propagatione gerere debemus, longé gratissinKc acciderunt nobis litlera^ Fraternitatis

tuae de prosperis ejusdem in istis oris successibus certiores nos facientes. Qui sane cum singularem vigilantiam strenuumque tuum in excolendâ recenti istâ vinea Domini zelum luculenter ostendant, voluntatem tibi nostram majorem in modum conciliant, atque ad te meritis laudibus prosequendum valdè nos provocant. Pro explorato tibi esse volumus religiosis conatibus tuis omni ope ac studio semper nos adfuturos, nihilque ab hujus sancta? sedis aucloritate desiderari passuros, quod ad lucrifaciendas animas conducere posse existimabimus. Quod autem iisdem in litteris scribis Patres societatis Jesu uti sedulos ac industrios operarios in obeundis muneris tui partibus magno tibi adjumento esse, in eà nos opinione confirmât quam de religiossimâ societate jam pridem habebamus, quos proptereâ omni pastoralis officio charitatis â te foveri vehementer cupimus, atque ad pergendum tecum in prœclaro opère excitari. Reliquum est ut tibi persuadeas labores omnes tuos semper nos prie oculis habituros, nullamque, quae se nobis offerat, occasionem demissuros, benevolentiam nostram reipsa testandi Fraternitati tua3, cui intérim apostolicam benedictionem peramanter impertimur.

Datum Romae apud stum Petrum sub annulo piscatoris die XXX martii MDGLXXVIII pontificatûs nostri anno secundo.

Innocentius XI.