‹ Les origines de l'ancienne France (volume 4)Chapitre 37 sur 125 · CHAPITRE VIII · texte numérisé non relu

CHAPITRE VIII

des habitants dirigée contre elle1. Il est permis d'en conclure qu'une telle alliance n'était pas rare.

dicitur Verleius. Etenim ipsius advocationis occasione quam tenebat injuria magis quam jure incolis ejusdem ville tanta inferebat mala ut omnes fugere vellent.

Quorum calamitati succurrere volendo precatus sum domnum Fulconem episcopum Ambianensem cujus erat parrochianus ut eum anathemate feriret nobisque licentiam ad ipsum faciendi daret, quod et fecit, et ego ejus consensu. Monachi vero cotidianum anathema adjecerunt, immo etiam corpora Sanctorum de sedibus suis ad terram deposuerunt.

His ille perterritus et ab amicis suis sapienter consultus presentiam nostram adiit paratus dimittere que invaserat injuste. Facta est ergo subnotata diffinitio eo tenore ut si ulterius post hoc in hac culpa contra abbatem et monachos inciderit , quod tune super eum clamabant, v videlicet porcos, iiij asinos, iij libros et x solidos denariorum, in capite répétant et ego hujus excommunicationis emendationem quod ita ad presens perdonatur si conventio facta nunquam permutetur. Ea siquidem est talis.

In eadem villa Verleio habeat prefatus advocatus pro advocatione et defîensione ville duos mansos terre, et in villa Matherei curte quœ est membrum prœfatœ villse Verleii unum mansum et in eadem villa Verleio a modo in posterum de unoquoque mansionario singulis annis non plus accipiet nisi tantum ij panes ij sextarios vini , ij denarios pro carne, ij sextarios avenae et unam corvadam apud Matherei curtem in mense Martio per vm dies sue monitionis in ecclesia in die festo.

Homines Sancti Eligii neque sibi neque alii justifîcabit , nisi de ea re quam sibi debent et hoc infra villam. Famulos servientes in dominicâ curte abbatis nullomodo justifîcabit prêter illos qui mansos tenent, et illos non justifîcabit nisi de prœfata consuetudine. Neque mandabit hominem vel feminam de Verleio vel ad Verleium pertinentem ad suam domum vel in ipsa villa ut exigat a quoquam manducare vel bibere vel pretium unius denari

Quod si super homines Sancti Eligii qui in eadem villa manent aut extra aliquis clamorem fecerit, non recipiet illum clamorem nisi prius delatus fuerit clamor ipse ad abbatem aut prepositum aut monachum ville et justitia fuerit prohibita... » (1046, MS., Arch. de Saint-Éloi de Noyon, Dom Grenier, no 233, f° 161 r°-v°).

1 (( Quicquid vero agat abbas aut monachus in eadem villa sive justum sit sive videat injustum nullomodo quemquam contra eos sustinebit » (ibid.).

l'action dissolvante des maires et avoués. 119

Population rurale et officiers du seigneur poursuivaient tinsi d'un commun accord l'œuvre désorganisatrice du lomaine, les uns pour accroître leurs revenus, les autres )our diminuer leurs charges. En réunissant leurs efforts Dour refouler le seigneur foncier, ils préparaient les voies i la commune rurale de l'avenir.

Page 1