‹ Les rapports de la France avec l'Italie du XIIe siecle à la fin du ler empire, d'apres la série K. des Archives nationalesChapitre 47 sur 96 · J) — TRAITÉS · texte numérisé non relu

J) — TRAITÉS

230. — Infrascripta sunt capitula proloqunta tracta ta et apuncta inter illustres principes et dominos... ducem Burgondieet ducemTuronie ex una parte et illus-

trem principem et dominum dominum comitem Virtutum ex altéra, quorum capitulorum séries et forma continetur ut infra, videlicet :

Primo quod ad partes Italiae de

(1) Marcianopolis, ville de l'ancienne Mésie, capitale de la Mésie Inférieure, titre d'un archevêché in partibus.

(a) Scopi, ancienne ville de la Mésie supérieure (aujourd'hui Ouskoub), titre d'un archevêché in partibus infidelium.

(3) Raguse (Rhautium), ville forte des Etats autrichiens, en Dalmatie, 355 kilomètres sud-est de Zara.

(4) Nicopoiis, ancienne ville de l'Asie Mineure, dans le Pont, au sud, sur le Lycus, titre d'un évêché in partibus.

gentibus ultramontanis mittantur per Sanctissimum Dominura Nostrum Papam Glementera lancée mille quinque centum a tribus equis pro lancea, intelligendo pro lancea unum armigerum, unum piliardum et unum pagium nomine illustris domini comitis Virtutum. Quarum Sanctissimus Dominus Noster Papa solvere debeat lanceas quinque centum. Alias vero mille prefatus illustris dominus cornes solvere debeat ad computum florenorum viginti pro lancea et, quia stipendium consuetum prœfati illustris domini Comitis est florenorum XV III pro lancea, superabundant floreni mille, quos vult prefatus Illustris dominus cornes converti in aventagio capitanei et militum dictarum mille lancearum. Et quia dicti floreni mille non sufficerent dictis capitaneo et militibus, quod de summa lancearum mille quinque centum defalchentur et possint defalchari usque ad numerum lancearum converti prout expediens fuerit et pretium dictarum lancearum converti in satisfactionem dictorum capitanei et militum ultra alios florenos mille superius nominatos. Que defalcatio cedat pro tertia parte ad utilitatem dicti sanctissimi domini nostri pape pro dictis lanceis quinque centum.

Et pro aliis duabus partibus cedat ad utilitatem dicti illustris domini comitis pro dictis lanceis mille. Et quod dicte gentes transitum fecisse debeant citra montes intra médium mensis maii proxime futuri, pro

quibus mille lanceis prefatus illustris dominus cornes prestari fadet pagam unius mensis ultra montes, antequam transitum faciant citra montes tes... in partibus pedemontinu»

teneantur facere monstram armatam

« Tertio quod si gentes predictae primis quatuor mensibus super Bononienses nihil facerent quod substantiam importaret circa acquisitionem dicte civitatis Bononie , liceat prefato illustri domino comiti si voluerit pacem querere cum inimicis suis ne recedentibus dictis gentibus reperiret se illustris Dominus cornes remanere in guerra sine auxilio dictarum gentium... »

Le traité comprend i4 articles ; copie sur papier. La date est au commencement : MCCC LXXXI, die vigesimo Martii, Indictione quartii décima, in Castro Magno Papie.

231 . —Articles de paix ( 1 ) conclus entre dame Marguerite, duchesse de Savoie, archiduchesse d'Autriche, et tante de Charles- Quint, empereur des Romains et roi d'Espagne, d'une part (a) ; et dame Louise, comtesse d'Angoulême et d'Anjou, mère de François I er (3).

(1) Il s'agit de la paix des Dames négociée à Cambrai, en i5ajj, par Louise de Savoie, comtesse d'Angoulème, avec Marguerite d'Autriche.

(a) Marguerite d'Autriche, fille de Maximilien 1«' et de Marie de Bourgogne, née à Bruxelles en i48o, fut élevée i la Cour de France. Elle épousa d'abord, en 1697, l'infant Jean de Castille, qui mourut Tannée même du mariage; puis, en 1601, elle s'unit à Philippe le Beau, duc de Savoie, mort en i5o4. Elle mourut en i53o.

(3) Louise de Savoie épousa en 1690 Charles d'Orléans, comte d'Angoulème, qui mourut en 1496. Veuve, elle vécut tout d'abord à Romorantin, puis au château d'Amboise. Elle eut une grande part dans le gouvernement du royaume, une fois que son fils François T #r fut roi, en i5i5.

232. — Action de Jules II et de Ferdinand d'Aragon, roi des Deux-Siciles , en vue d'une paix universelle, et surtout de la paix de l'Italie (i):

« Notum sit omnibus présente m paginam inspecturis quod cum sanctissimus dominus no s ter dominus Julius secundus Pontifex maximus pro pastoral! ejus offlcio démenti a ac cari ta te patenta suae sanctitatis bonitatisque quibus universos christifldeles prosequitur et serenlssimus et invictissimus dominus dominus Ferdinandus Aragon um et utriusque Siciliae rex catholicus continuo institerint ac nuntiis oratoribus et litteris operati fuerint pro pace et quiète totius Ghristianitatis presertim Italie ac pro expeditione iucunda contra infidèles ut bella, discordie, dissentiones ac differentie que hactenus viguerunt inter serenissimum Principem et dominum dominum Maximilianum Gesarem Romanum , electum Imperatorem semper Augustum,Archiducem Austrie(a), etc... et illustrissimum et in-

clitum dominum Ducem et Dominum Venetorum componerentur, sedarentur et tollerentur ac inter eos fieret et concluderetur eodem medio et interventu vera et firma pax et concordia perpetuo du ratura, deyen tu nique propterea fuerit eorum opéra et laboribus ad certum tractatum pacis. Quam omnino sortituram eifectum, Domino concedente, sperandum et ten endura est in brevi presertim adveniente Reverendissimo Domino Matheo electo Gurcensi consiliario dicti serenissimi Cesaris Maximiliani Imperatoris elecli semper Augusti qui de proximo venturus speratur cum plenissimo manda to et auctoritate » Le traité est

daté du 6 avril i5ia ; le document sur parchemin est scellé sur corde ; le sceau est en cire rouge.

233. — Traité entre Charles- Emmanuel, duc de Savoie, et Ferdinand, duc de Mantoue. Simple copie.

(i) L'investiture du royaume de Naples avait été donnée par Jules II à Ferdinand le CathoUque, en x5io ; le roi de France, Louis XII, avait rompu avec le pape, quand la Sainte Ligue fut formée, en i5n, contre les Français entre Jules II, Venise, le roi d'Espagne, Henri VIII d'Angleterre et, en i5ia, avec Maximilien II. Jules II comprenait la paix d'Italie en faisant la guerre à la France. Par ce traité, do i5ia, Jules II et Ferdinand d'Aragon se promettent d'intervenir auprès de Maximilien !•% empereur d'Allemagne, pour le faire entrer dans la Sainte Ligue.

(a) Maximilien I ,r , empereur d'Allemagne (1*93-1519), avait pris part à la ligue de Cambrai contre Venise ; il était resté fidèle à Louis XII, en i5n, au moment de la formation de la Sainte Ligue, mais il entre en i5ia dans la ligue et abandonne ainsi le roi de France.

Page 1