Hbid "rxxxvm PL x UT, 47: CEHPErR Corpahdere otre
Non ergo ideo est Tertullianus factus haereticus; sed quia transiens ad Cataphrygas, quos ante destruxerat, coepit etiam secundas nuptias contra apostolicam doctrinam (cf. [ Tm., 1V, 3) tanquam stupra damnare, et postmodum etiam ab ipsis diuisus, sua con-
uenticula propagauit.
Ce nest donc pas pour cela que Tertullien est devenu hérétique. C'est parce que, passant aux Cataphrygiens qu'il avait auparavant affaiblis par ses coups, il se mit à condamner au même titre que l’adultère le second mariage, en dépit de la doctrine de l’Apôtre. Bientôt après il se sépara d’eux, et propagea ses propres conventicules.
146. — Ep. cexxxvir, uenerabili fratri et coepiscopo Ceretio (GoLdBAcHER, dans CV, LVII [1911], p. 527 ; P. L., xxx, 1035). Date incertaine !.
Nam quidam Manichaei canonicum librum, cuius titulus est Actus
Certains Manichéens rejettent le livre canonique qui est intitulé
1 Cf. TizzemonT, XIII, 813. Pour les circonstances où cette lettre fut écrite, voir TiLLEMONT ; DCB, IT, 447; KarL KüNSTLE, Antiprisciliana, Fr. i. B., 1905, p. 162.
A postolorum enim
repudiant.. Timent euidentissimam ueritatem, ubi apparet sanctus Spiritus missus, qui est a Domino [658 Christo in euangelica ueritate promissus.
Sub eius quippe Spiritus nomine, a quo penitus alieni sunt, indocta hominum corda decipiunt, mira caecitate adserentes eandem Domini promissionem in suo haeresiarcha Manichaeo esse completam.
Quod et illi haeretici faciunt, qui uocantur Cataphryges, dicentes per nescio quos insanos, Montanum scilicet et Priscillam, quos et proprios suos prophetas habent, uenisse Spiritum sanctum, quem Dominus missurum se esse promisit. ;
IOI
Actes des Apôtres. [15 redoutent en effet la vérité si manifeste qui fait voir la venue du Saint-Esprit promise par le Christ dans l’authentique Évangile. Abusant du nom de l’Esprit,auquelilssont foncièrement étrangers, ils trompent les gens mal avertis et prétendent — étrange aveuglement — que cette promesse du Seigneur a eu sa réalisation dans Manichée, leur hérésiarque. Telle est aussi la doctrine de ces hérétiques qu on appelle Cataphrygiens; ils disent que l'Esprit promis par le Seigneur est venu par je ne sais quels insensés, Montan et Priscilla, qu'ils tiennent pour leurs propres prophètes.
147. — Sermo cczu (P. L., xxxvir, 1174). Hippone. Daté incertaine.
haereses et Et retia quidem ïlla per totum expandun- EUR
Disruptis retibus,
schismata facta sunt.….
qui rumpunt autem, per loca rumpunt. Donatistae ruperunt in Africa, Ariani ruperunt in Ægypto, Photiniani ruperunt in Pannonià, Cataphryges ruperunt in Phrygia.
Une fois les filets rompus, hérésies et schismes se sont produits. ἃ dire vrai, ces filets s'étendent partout. Ceux qui les rompent, ne Îles rompent que par endroits. Les Donatistes les ont rompus en Afrique, les Ariens les ont rompus en Egypte, les Photiniens les ont rompus en Pannonie, les Cataphrygiens les ont rompus en Phrygie.