F. JEAN DURAND

De Rome ce 3. Apuril 1680.

Avec vostre permission, le salueray, s'il vous plaist, les R R. Pères D D. Luc d'Achery, D. Michel Germain, D. Alexis Cendrier, D. Amb. lanvier, D. Gaspard Martinet, etc., et M' Bulteau, et si D. Jean Gelé est encore à S*. Germain, le vous prie de luy témoigner que le luy suis obligé de son cher souvenir, dont le le remercie.

Viro venerabili Joanni Mabilionio Tho. Gale S. D.

Ex quo tuas ultimas accepi, ardentissime expectavi âdventum portitoris istius, cui fasciculum commendâras. Ecce! ut sunt humana. tristis eum exitus, quantum audio, appressit ad mare tendentem. Non est dubium, quin ad vos ista res pervenerit; adeoque vos in eam curam incumbere, ut ad vos redeant chartae, quas ei commiseritis. Mei utcumque officii esse existimabam, paucis ad Te perscribere, ne tardior videri possim in agnoscendo beneficio, quo me fuisse obligatum poteras opinari. Ethelwoldus Ventanus Episcopus tempore Régis Edgari, quantus fuerit, te minime latet. Ejus vitam Actis vestris, credo, insereres, si reperiri poss . . . *) (m'si forte eam jam inserueris; nondum enim omnia vidi volumina quae splendidè editis). Illam ego vitam Saxonicè scriptam ex[istere] scio; et, quod magis tibi volupe fore puto, pênes me est e[tiam] vita latine

scripta. In hac scriptor profitetur se ea, quae **)

plenè in Saxonicâ conscriptione fuerant pertractata, co-

piosius ***) rum. Liber idem est qui à Biographis

et Joanne Seldeno dicitur opéra Ethelwoldi: et sanè magna ex parte ea persequitur quœ in praediis coêmendis, dotandisque monasteriis Ethelwoldus eluxit. Hune

*) Déchirure.

*♦) Item.

***) Item (»pertractaturum«).

Tibi scriptorem jam per aliquot menses des *)

feceris, si facias me certiorem, quid de hoc opusculo sentias; ne^c [mihi] usui esse possit. Haitonis quaedam de Tartaris apud nos habentur. Is an sit Haito, cujus

itinerarium desideras, nescio. Comme **) Joanne

Scoto iterum vota mea. Saluta meis verbis Germa-

num ***) occasio sit, amplissimum Huetium meo

nomine saluta, ne ei excidat nostri memoria, quod sane

nollem f) mente, tantum et corpore valeas,

faxit Deus.

tt) Kal. Febr. mdclxxxi.

n. D. Joanni Mabillonio in Monasterio $■ Germani in Pratis

Viro clarissimo D. D. Joanni Mabillonio

Tho. Gale S. D.

Rescribo ad tuas quas ad me dederas prid: Kal. Aprilis. Et in hune diem responsum distuli, quod scirem hune virum D. Dade, nostratem et familiarem

*) Déchirure.

**) Item.

***) Item.

t) Item.

tt) Item.

TH. GALE A MABILLON }l

amicum, brevi ad vos transfretaturum, imô a me postulaturum, ut per me tuo uti sermone et conspectu frui ei daretur. Tu igitur eum, nisi molestum fuerit, compertâ erga meos humanitate complectêris. Theodori psnitentiale de quo scripseram, illud ipsum est, cujus exemplar fecit Illustr. Williamsonus. Huic exemplari magis fidas censeo, quàm Spelmanni excerptis, neque enim is capitula, sed capitulorum fastigia se exhibiturum recepit; imô ipse liber unde et Spelmannus et Williamsonus sua hausere, non est ab initio integer. Agit jam in Hibernia cl. Williamsonus, duxit uxorem nobilem et ex primo fere gradu faeminam; usus est valetudine nuper non ita commodâ; cessit aulâ, magni cujusdam viri inimicitiâ oppressus; brevi expecto reducem; fruitur, ex uxoris dote, condicione benè lautâ, benevolentiâ autem et affectu perplurimorum, quos bénigne tractabat, cùm esset in gratia et loco sublimiori. Spicilegium D'Acherii avidissime discupio, nec tamen habeo cui tradas, nisi forte bibliopolae Muguet; inaudivi enim eum ad bibliopolam nostratem, Wells nomine, fasciculos aliquot brevi transmissurum. Si pateris, aliud adhuc a Te postulandum habeo. Amicus quidam prscipuus decem habet ex eo spicilegio volumina; caret tribus ultimis. Rogo Te ut haec etiam, si haberi possint, una eum meis, vel aliâ vice, hue deferantur. Egi jam jam eum D"® Rigby de nummis Tibi representandis tum pro Spicilegio, tum etiam pro aliis quibuscunque expensis meo nomine, alia aliquâ de re, a Te faciendis. Vale.

Londini vu D. Apr. A. mdclxxxi.

Saluto D. Germanum.

A Busilly le 25. oct. 1682.

Mon Réuérend et très honoré Père:

J'agis bonnement auec uous, et c'est dans cette pensée que j'ay cru, que uous agrériez une petite découuerte que j'ay fait, il y a 6 à 7 jours, à Toccasion de vos analectes. Si elle uous est connue, il n'y aura point grand frais du port d'une Lettre, et je vous l'enuoye comme je l'ay couché Latine, dans un livre que j'appelle Liber de omnia, qui sert pour soulager ma mémoire, et où il n'y a ny Rithme ny raison. C'est à l'occasion du Commentaire in Cantica dans St. Grégoire, et de celuy de Robert, Abbé de St. Vigor proche Bayeux :

Annotatio in authorem commentarii in Cantica, sub nomine Gregorij Magni eo usque.

Voluens revoluensque opéra B. Gregorii Magni, incido in commentarium in Cantica, quem Petrus de Gussanvilla conjecit cum aliis dubiis in totum tertium, ut ambiguum. Conferens autem hune commentarium cum aliis authorum aliorum in eadem Cantica, inuenio tandem eundem cum commentario, cuius ex donatione P. Francisci Chiffletii fragmenta quaedam edidit Johannes Mabillon, tom. I Analectorum, pag. 125 et seqq., et consequenter hune Anonymi Librum esse certo et Indubitanter opus Roberti Abbatis sancti Vigoris Bajocensis in Normanniâ, a nemine hactenus obseruatum. Constat

id ex coliatione Initiorum vtriusque operis: osculetur me osculo oris soi, tomo I Analect. pag. 1 30 et pag. 463 tomi 3' operum Gregorianorum. Ac primus liber Roberti Abbatis qui desinit in his commentatis verbis : vadam ad montem Mirrhœ et ad collem Thuris, ut habetur dictorum Analectorum pag. 128 sub finem prologi, finit paribus loci eiusdem cornmentariis tom. 3 pag. 482 operum Gregorianorum. Liber autem 2"' dicti Roberti, incipiens ab his verbis: tota pulchra es, arnica mea etc., ut habetur dictorum Analectorum pag. 131, est idem verbo tenus cum dictis commentariis pag. 482 post eundem textum usque ad finem, utconstabitconferenti.

Nec objicias ex Analectis tom. I pag. 128, Robertum Abbatem S^' Vigoris diuisisse suum commentarium in 2 libros, Anonymum autem tom. 3 operum Gregorianorum, pag. 462, fecisse continuam Explanationem in dicta cantica. Nam hoc factum ab Exscriptoribus, ut obedirent dicto Roberto Abbati, qui id optauit et injunxit, tom. I Analectorum pag. 128, sub finem su£ praefationis. Nec instes, alium haberi prologum commentariorum dictorum in operibus B. Gregorij, et alium in Analectis sub nomine Roberti Abbatis. Qui enim in operibus B. Gregorij est, juxta Petrum de Gussanvilla, pag. 458, deest in multis mss., in aliis discrepat, in aliis breuior aut prolixior est; unde sequitur ab Exscriptoribus confictus, cum verbis huius operis prologus sit in Analectis citatis pag. 125.

Hinc colligitur: i^ ex MS Cod. Balernensi, Robertum Abbatem S^ Vigoris Bajocensis esse authorem commentarii Gregoriani anonymi in Cantica Canticarum; 2° hoc opus, quod in operibus Gre-