X. DE DAMNO IN MESSE VEL IN QUALIBIT CLAUSURA INLATUM FUERIT

1. Si quis animal aut caballum vel quemlibit pecus in messa*= sua invenerit, penitus eum** vastare non débet; quod si fecerit etconfessus fuerit capitale in loco restituât^, ipsum vero dibilem ad se teniat^ quem percussit^; si vero confessus non fuerit et ei fuerit adprobatum MALB. leodardi ^ , ' solidos xv culpabilis judicetur, excepto capitale et delatura.

2. Si quis animal: aut caballum vel jumentum punxerit , malb. trachlagia^, Uolidos xv culpabilis judicetur, excepto capitale et delatura.

3. Si quis in messe sua pecora aliéna invenirit qui pastorem non habent"* et eas inclauserit ut nuUi penitus innotiscat, et aliquid ex ipsis pecoribus perierent, malb. taxaca, solidos xxxv" culpabilis judicetur, excepto capitale et delatura.

4. Si quis animal vel quodlibet pecus per sua neglegentia noguerit° et hoc dominus ei p confessus fuerit, capitale in loco restituât. Si vero negaverit et ei fuerit ad probatum, malb. leodardi "i / solidos xv culpabilis judicetur, excepto capitale et delatura.

5. Si quis alicui porci aut quolibet pecora costodiente* pastore in messe aliéna incucurrerint , et illum negantem si ei fuerit adprobatum , MALB. andesito\ solidos xv culpabilis judicetur, excepto capitale et delatura.

6. Si quis pecora de damnum inclausis fuerint damno stemato^ î^^i reddat et insuper x dinarios solvat.

7. Si vero aut per inimicicia aut per superbiam pecora^ de damno cujus messe vastaverint aut inclausas fuerint expellere aut excutere dum

* Non exstat nisi in b. — *" inlatam. fuerit deest in a. b. — " messe, a. b. — ^ eum deest in a.

— ' reddat, b. — ' secum retineat, b. ad se reteneat, A. — ^ ^uent percussit. non est in A. — ^ leudardi. a.

— ■ sunt denarii DC , quifacianl. — ' thradiligia , A. — ' sunt denarii DC, qaifaciunt, a. — " sine pastore , b.

— ° sant denarii MCCCC , qaifaciunt solidos xv, a. — ° nocuerit, a. b. — ^ domino , b. — ' leudardi, a. — 'sunt denarii DC, quijaciunt, A. — 'alicui pecus custodiente, b. — '^ sunt denarii DC, (fuijaciunt, a — * estimjato , a. — * Si quis pecora defructu suo incluserit, œslimationem damni dominicus reddat. b.

ad domum illius menaverimt*, presumpserit'', malb. hischoto", ** solides XV culpabilis judicetur.

8. Si quis sepe alienam aperuerit et in messe aut in qualibet labore" pecora misent, se convictus testibus fuerit, ei cujus labor est damnum stimatum reddat*^, et insuper, malb. /eo(/arc?i ?, ^ soiidos xxx culpabilis