LI. DE FALSO TESTIMONIO

I. Si quis falsum testimonium praebuerit, dc denarios, qui faciunt solidos xv, culpabilis judicetur.

"1. Si cuicumque aliquid imputatum fuerit, quod aliquid perjuratus sit, et non potuerit adprobari, dc denarios, qui faciunt solidos xv, culpabilis judicetur.

3. Si alicui fuerit imputatum quod se perjurasset, et hoc qui imputaverit axJfirmare poterit, très de ipsis conjuratoribus perjuri, unusquisque ad illorum dc denarios, qui faciunt solidos xv, culpabilis judicetur. Alii vero qui super très fuerint, singuli quinis solidis, id est ce denariis, culpabiles judicentur ; ipse vero cui imputatum fuerit, excepta caussa, vel capitale et delatura, ce denarios, qui faciunt solidos XV, culpabilis judicetur.

LU. de testibus adhibendis.

1. Si quis testis necesse habet ut donet, et fortassis testis non vult ad placitum venire, ille qui eos necessarium habet, manire illos débet cum testibus, ut de eo quod viderunt testimonium prœbeant; et si venire noluerint, et eos sumis non detinuerit, unusquisque illorum dc denarios, qui faciunt solidos xv, culpabilis judicetur.

2. Si vero prgesentes in testimonium fuerint vocati , et ea quœ viderunt testimonium prœbere noluerint , et perbanniti fuerint , ne denarios , qui faciunt solidos xv, culpabilis judicetur.

LUI. de fide facta.

1. Si iquis ingenuus aut lidus alteri fîdem fecerit, et noluerit solvere, tune ille cui fides facta est, in noctes xiiii sive xl aut quomodo placitum fecerit, is qui fidem dédit, ad domum illius, qui fidem accepit, cum testibus venire débet, vel cum illis qui pretium adpretiare debent. Si is fidem factam noluerit solvere, dc denarios , qui faciunt solidos xv, culpabilis judicetur.

2. Si vero adhue supradictum débitum solvere noluerit, débet eum manire, et nestigantio sic admallare : « Rogo te, tunzino , ut neistigante Gassachio meum illum , qui mihi fidem fecit, legitimum enim mihi débet debitum (et nominare débet, quale debitum debeat , et unde fidem fecit ) secundum legem Salicam mihi adstringas. » Tune tunzinus dicere débet: « Ego nestigantio gasachio iilo tuo in hoc malle, quod lex Salica habet. » Et tune ipse cui fides facta est débet testificare, ut nuHi alteri née solvat, née pignus donet solutionis , antequam impleat quod fidem fecit ; et sic feslinantes ipsa die ad domum illius qui fidem ei fecit, cum testibus ambulare débet, et rogare ut debitum suum illi solvat, et si hoc noluerit, solem ei colloeet';

* culcet.

TEXTE PUBLIÉ PAR HEROLD. 2bb

et si ei solem coUocaverit , très solidos super debitum addat, et sic usque ad très vices, per très manitas' facere débet, et super très vices, ista omnia facta si noiuerit componere, usque ad novem solidos debitum ascendat, id est, ut per singulas admonitiones vel solem collocatum ^ terni solidi accrescant.

3. Si vero nec tidem factam ad placitum légitime factura voluerit persolvere, tune ille, cui fides facta est, ambulet ad gravionem loci illius, iu cujus pago manet, accipietque fistucam, et dicat verbum : « Tu, gravio, rogo te ; homo ille qui mihi fidem fecit, quem légitime habeo admallatum'' secundum legem Salicam, et in hoc quod lex Salica babet et continet , et ego super me et super fortunam meam pono , quod securus mitto super fortunam suam manum. » Et dicat de quanta caussa quantum ei fidem fecerit. Tuac gravio roget septem rathimburgios , qui secum ambulent ad domum illius qui fidem fecit; dicat, si prœsens est: « Voluntate tua solve homini isto, de eo quod ei fidem fecisti, et elige duos ex bis quos volueris, quibus cum quod solvere debes, adpretiato et hoc quod debes, secundum justum pretium solvê et satisfac. » Quod si audire noluerit prœsens , aut si absens fuerit , statim rathimburgii adpretiato pretio, et quod debito secundum justum pretium satisfaciat, et quantum valuerit debitum quod débet, hoc de fortuna sua toUat, et ipsa lege duas partes ille, cujus caussa est, ad se revocet, et tertiam partem in frido gravio ad se recolligat, si tamen fridus vim de ipsa caussa non fuit solutus.

4. Si gravio invitatus fuerit, et non venerit, si sumis eum non detinuerit, aut certa ratio dominica eum non distulerit, ut ibi non ambulet, neque mittat, ut cum justitia exigatur debitum, aut se redimat, aut de vita componat.

tIV. DE ANDOCMITO.

1. Si quis gravionem ad res aliénas toUendum invitaverit, "^et eum légitime jachtivum aut admallatum non habuerit, qui eum rogat, ut injuste aliquid tollat*, antequam eum per legem habeat admallatum , aut consecutum quod ei in malio fidem fecisset, viiiM denarios, qui faciunt solidos ce, culpabilis judicetur.

2. Si vero gravio invitatus ad alterius caussam, supra legem aut debitum aliquid praesumpserit , aut wereguldum suum redimat, aut de vita componat.