‹ Mandements, lettres pastorales et circulaires des évêques de Québec [microforme]Chapitre 242 sur 292 · QUÆSTIONES · texte numérisé non relu

QUÆSTIONES

COLLATIONIBUS THEOLOGICIS DISCUTIENDÆ IN ARCHIDIŒCESI QUEBECENSI

MENSE JANUARIO.

Titius et Bertha, consanguinei in secundo gradu, dispensationem ab Ordinario obtinuerunt vi specialis indulti in quo, prop. ter incestum declaratum in petitione, sequentem conditionem statuit sedes Apostolica : Ad pœnitentiæ tribunal accedant, eosque Episcopus, sive per se. sive per aliam personam ecclesiasticam ab eo specialiter deputandam, a censuris el pœnis ecclesiasticis quomodolibet incursis, necnon ab incestus reatibus, absolvat, et deinde cum üisdem super asserto impedimento ob causas quas exposuerunt, dispensare valeat. Porro ambo confessarinm adeunt cui incestum suum quidem patefaciunt, nihil de sua nubendi intentione dicentes, et ab eo absolutionem recipiunt, et deinde, accepta dispensatione, matrimonium celebrant coram parocho.

Quæritur :

10 Quomodo procedendum in casu ut absolutio et dispensalio valeant ?

20 An in casu valeat matrimonium ? Et quatenus negative ;

30 Quomodo procedendum ad rehabilitationem matrimonii ?

Circa pium exercitium Viz Crucis quæritur :

1° An semper necessarium sit e loco in locum transire ad singulas slationes ?

2e An possit fieri interruptio inter duas stationes, v. g., audire missam, confiteri, negolia transigere, etc... ?

30 Quinain possint hoc exercitium peragere cum crucifiro ad hoc specialiter benedicto, quando et quomodo ?

MENSE MAIO.

os Titius coram judice interrogatus sub juramento, respondet

contra veritatem sibi notam, sub prætextu quod, suo quidem

judicio, judex non habeat jus talem quæstionem imponendi.

Hac occasione, Theologus consultus totam juramenti materiam accurate perpendit, examinat in quo præcise consistat natura perjurii, quousque sese extendat hujus criminis reservatio, et tandem, an Titius sit revera reus perjurii, cujus absolutio sit reservata ?

Titius, sacerdos infirmus, domicilium figit in parochia S...…. cui præest Sempronius parochus. Appropinquante die festo patroni, parochus, dominica præcedenti, nil annuntiat populo suo de festo, nec de solemnitate, nec de indulgentia infra octavam. Ipsa die festi, quæ incidit feria quarta, Sempronius mis-

sam exequialem cantat, corpore præsente etejus vicarius missam de die cantat ritu duplici minori, absque credo, et cum oratione de mandato, ad instantiam parochianorum propter abundantiam messis. His positis et antequam parochum moneat, Titius episcopum consulit :

1o An ipse Tilius possit et debeat patroni officium et octavam celebrare ?

20 An et contra quas rubricas peccaverit Sempronius, et an graviter vel leviter ?

30 An specialiter peccaverit contra prohibitionem faclam in archidiœcesi Quebecensi, 22 decembris 1810, (Ordonn. dioc. F. No 16.) ?

celeb:

5o calen

Go

40 An quædam sint anni tempora in quibus non liceat octavas celebrare ?

50 Ubinam inveniatur officium patroni cujus nomen non sit in calendario breviarü?

60 An consuetudo possit excusare Sempronium ?

MENSE JULIO

I. Cum Titius indigeret summa 830, ad unam hebdomadam, Petrum adiit qui postulanti respondit se illi mutuo daturum hanc summam ad unam hebdomadam sequentibus conditionibus: 0 ut immediate solveret 80.50, et 2° ut pro singulis hebdomadibus sequentibus solveret mulctam $0.25. Ita agit Petrus lo ad se compensandum non solum pro interesse pecuniæ suæ, sed etiam pro-labore numerandi nummos præstandos aut accipiendos, et libros computorum scribendi et invigilandi ne quid deperdatur suæ fortunæ et quia parvæ summæ hujusmodi exponuntur periculo remanendi absque fructu, longis et repetitis intervallis; 20 ad urgendam restitutionem pecuniæ suæ. (Circa finem tertiæ hebdomadæ, venit Titius ad summam restituendam, sed noluit mulctam solvere, quia, gravissimo morbo correptus, non potuerat citius venire nec alium mittere.

IL. Altera vice, Titius ab eodem Petro mutuo accipit 825. ad decem hebdomadas, sequentibus conditionibus : 1° utimmediate solvat 80.50 ; 2 ut restituat infra sex hebdomadas ; si vero differat solutionem infra quatuor sequentes hebdomadas, iterum solvere debeat $0.25 pro singulis hebdomadibus sequentibus post decimam, donec totum restituerit.

Quæritur :

10 Quid de Petro in utroque casu proposilo ? An quid restituere debeat ?

20 An Titius a mulcta solvenda eximatur in priori casu ?

Sempronius parochus ruralis mane die dominica in hortulo so perambulans, uvæ acinum inconsiderate in os immisit. Vix

autem succi guttulam deglutire inceperat, reminiscens se mis. sam esse celebraturum pro populo, statim residuum acini suc. cum, medullam ac corticemexpuit. Anceps vero dubitat utrum celebrare possit ? In missalis rubricis generalibus De defectibus $. IX. No 3, legit communionem minime impediri si lavando os, deglutiatur stilla aquæ præter intentionem.… et hac fretus auctoritate celebrat. Attamen sequenti die anxius confessarium adit . et ab eo quærit an recte egerit ?

MENSE OCTOBRI.

(Fit electio secretarii per scrutinia secreta)

Sempronius Parochus, concionem faciens de tertio decalogi præcepto, affirmat eum peccare qui die dominica debita sua solvit, quia violat præceptum sanctificandi hanc diem. Hæc audiens Joannes, parochianus, suum pastorem adit et ab eo quasdam explanationes postulat, affirmans se semper putavisse hanc praxim esse legitimam, imo esse actum justitiæ et consequenter bonum opus quod nullo modo violet præceptum. Respondit parochus se esse pastorem et habere jus ut sibi credatur exponenti doctrinam Ecclesiæ, cujus nomine loquitur, nec teneri explanationes dare cuicumque postulanti. Joannes quemdam theologum adit et ab eo quærit :

lo Quousque sese extendat fides præslanda a parochianis doctrinæ quam prædicat pastor ?

20 An omne dubium de veritate hujus doctrinæ sil peccatum ?

30 Quid de doctrina Sempronii in cusu et de ejus agendi ratione erga Joannem ?

Sempronius parochus, propter quosdam abusus in sua parochia regnantes, propria auctoritate et inconsullo Ordinario, omisit celebrationem missæ solemnis in nocte Natalis Domini.

Quæritur :

lo An existat aliqua lex gencralis, vel diæcesana aut provincialis, quæ obliget parochos ad hanc missam celebrandam ?

20 An viltuperandus sit Sempronius ?

- 80 An idem sit dicendum ubi agitur de missa in aurora ejusdem diei ?

Quia tu scientiam repulisti, repellam te ne sacerdotio fungaris mihi. (Oseæ, IV, 6.)

MENSE JANUARIO.

Sempronius, concionem habens de gratia et de merito, coram fidelibus inter alia docet 1° hominem etiam justum non posse per bona opera vere mereri gloriam æternam, neque augmentum gratiæ sanctificantis, neque perseverantiam finalem, siquidem nulla est proportio inter opera hominis et hujusmodi dona supernaturalia, quæ aliunde in hac hypothesi non essent amplius gratuita ; docet 2° multo minus peccatorem posse ullo modo mereri conversionem suam, vel gratiam sanctificantem. Titius presbyter, hæc audiens, existimansque doctrinam hanc pluriis difficultatibus ansam præbere, anxius quærit a theologo ut breviter exponat :

4 Doctrinam Ecclesiæ de natura, de conditionibus et de objecto merili ?

20 Opinionem propriam de doctrina a Sempronio tradita ?

Iu ordine officii pro anno 1878, sic legitur rubrica ad diem 11 octobris : RR. ex I Noct. dom. præc... 2a or. Fidelium.

Quæritur :

10 Quibusnam in casibus responsoria legenda sint diversa ab iis quæ in fine lectionum assignantur ?

20 Quænam est regula circa orationem Fidelium in missa feriali ?

RO ns PORN 6 M du or rem mu à +

MENSE MAIO.

Caius confessarius Titio, qui se homicidam confessus fuerat, B declarat eum ex justitia teneri 1o solvere debita quæ non pote- tuit runt solvi ab herede occisi ; 2 uxorem et filios occisi susten-

tare ; 30 impensas medicationis et funerum solvere ; 4° tandem 1 per eleemosynas, preces, pia opera, indulgentias.. compensare sp pro omnibus meritis et satisfactionibus quibus privavit occisum, 19 vilæ ejus præmalurum finefn imponendo injuste. Titius etiam ribu declarat se scire indubitanter occisum vovisse ingressum in 2 quoddam monasterium si uxori superviveret. fica!

Hinc quæritur : quil

fo Ad quid occisor teneatur ex justitiu ? T

20 Quid de singulis in casu ? quæ

exp.

30 An quid reslituendum sit monasterio supradicto ?

Sempronius parochus aquam baptismalem non renovat in 3 vigilia pentecostes. Hæc sciens, Titius, ejus confessarius, ipsi denegat absolutionem nisi de culpa gravi contritionem exprimat et novam aquam quamprimum benedicere curet, interim abstinens a conferendo baptismum cum aqua quæ henedicta fuerit S sabbato sancto. mu

à ant uæritur : ;

Q tu

10 An sit gravis obligatio renovandi hanc aquam in vigilia pen- sen tecostes ? mo

20 An post pentecosten liceat uti aqua benedicta sabbato sancto ? ole:

) ; À er

30 An sacerdos vocatus ad conferendum baptisma in parochia Fe

Sempronii et hæc sciens possit tuta conscientia dicta aqua uti? dk

4o Quid de agendi modo Tilii in casu ?

in psi nat stierit

Jen-

to ?

hia

MENSE JULIO

Bernardinus, scribens librum de justificatione, sequentes statuit propositiones :

1° Firma fiducia in merita Christi formaliter justificat peccatorem, quin ex ejus parte requirantur bona opera, juxta illud Rom. ITE, 28 : Arbitramur justificari hominem per fidem sine operibus legis, et Ephes. II, 8 : Gratia estis salvati per fidem.

20 Bona opera non sunt nisi manifestationes vel fructus justi ficationis quam peccator per fiduciam in merita Christi accepit quin conferant ad justificationem conservandam vel augendam.

Titius, censor librorum qui typis mandari debent, a theologis quærit, ad suam opinionem hac de re roborandam, ut clare ei exponant :

lo Naturam gratiæ habilualis et justificationis ; 20 Dispositiones quæ ad justificationem requiruntur ;

3e Suam sententiam de duplici propositione Bernardini.

Sempronius parochus, quadam die iter agens, transit ante domum Titii parochiani sui, qui graviter ægrotans noluerat quarto antea die confiteri et alia sacramenta infirmorum recipere. Titium ita fortiter et suaviter alloquitur ut tandem infirmus consentiat confiteri et recipere sacramenta. Sed ecce subito ita morti vicinus apparel ut non remaneat tempus confitendi, nec olea sacra et viaticum ab ecclesia afferendi. Absolutionem impertitur parochus et deinde benedictionem in articulo mortis cum indulgentia plenaria ; qua vix absoluta moritur Titius. Parochum vicinum consulit anxius Sempronius et quærit : An valide et licite potuerit in casu hanc benedictionem concedere ?

MENSE OCTOBRI.

(Fit electio secretarii per scrutinia secreta.)

eadem peccata gravissima relabuntur, ait exinde iram Dei adversus hujusmodi delinquentes ita in dies crescere, ut tandem eis quamcumque gratiam deneget : unde in impœænitentia finali moriuntur. Addit eorum salutem ita esse impossibilem, ut infideles, qui nullam acceperunt gratiam a Deo, facilius ad cœælum viribus propriis naturæ pervenire valerent.

Post missam oritur controversia inter concionatorem et alterum presbyterum qui omnia audiverat, quique vehementer ejus doctrinam increpat. Quum lis non possei omnino dirimi, ambo quærunt :

10 Quænam sit doctrina catholica de gratiarum distributione ?

20 Utrum gratiæ sufficientes semper concedantur omnibus peccatoribus, et etiam infidelibus ?

30 Quid dicendum sit de doctrina Vitellii ?

Titius, vicarius in quadam parochia rurali Quebecensis Archidiœcesis, media nocte vocatur ad ministranda sacramenta cuidam ægroto parochiæ vicinæ. Inquirit an parochus ejusdem ægroti sit absens ? Responsum habet parochum quidem præsentem esse in parochia, sed viam ad parochiam Titii multo breviorem et commodiorem esse et idcirco recursum factum fuisse ad ipsum, cui aliunde ægrotus jam pluries confessionem fererat. Respondet Titius se in hoc casu jurisdictionem non habere, juxta regulas archidiæcesis. Tunc parochus Titii, licet senex et infirmus, pergit ad ægrotum : deinde vero archiepiscopum consulit utrum, attenta formula ordinaria deputationis vicariorum in hac archidiœcesi, Titius habeat, necne, jurisdictionem in casu ?

Vitellius parochus, alloquens fideles de peccatoribus qui in .

Sen tatem cho v cujus rium incipi theol theor potes tem.

matr det si tame

rum privé casul

MENSE JANUARIO.

Sempronius parochus Titio et Berthæ, suis parochianis, facultatem scriptam concedit ut matrimonio jungantur a Caio parocho vicino, in ejusdem Caii parochia. Caius subito vocatus ut cujusdam ægrotantis confessionem audiret, Fulvium suum vicarium invitat ad matrimonium celebrandum. Paucis elapsis horis, incipit Fulvius dubitare de valore hujus matrimonii et consulit theologum, qui, hac occasione, perpendit et examinat totam theoriam impedimenti clandestinitatis, præsertim ubi agitur de potestate et de modo delegandi et subdelegandi alium sacerdotem. Antequam vero suam sententiam aperiat circa validitatem matrimonii in casu, Sempronium ipsum interrogat, qui respondet se quidem non cogitasse de facultate subdelegandi, quam tamen certe concessisset, si de ea cogitasset,

Titius sacerdos, cum puer ad ecclesiam allatus videretur n undus, eum statim baptizavit et deinde omissas ceremo ja upplere incepit. Sed cum ad unctiones faciendas devenis .nullum aliud oleum invenire potuit præter oleum infirmo rum. Tunc timens ne infans moribundus gratiis unctionum privaretur, hoc oleo usus est, quia putabat illud licitum esse in casu necessitatis. Attamen anxius, theologum adit, quærens :

10 An bene se gesserit in casu ?

20 Quid sibi nunc faciendum si infans supervigeril ?

MENSÉ MAIO.

Petrus debet Titio $100. quos solvere debet mense octobri. Opportuno tempore, offert illi, loco pecuniæ quam non habet, quamdam quantitatem frumenti, juxta pretium commune hujus temporis, et hanc acceplat Titius. Quia autem Petrus hoc fru-

hi EE ; ia de mento indiget, ut suam familiam alat tempore hiemali et agros è A conserere possit tempore verno, eamdam quantitatem frumenti 1 APE statim emit ab eodem Titio, solvendam mense junio sequenti, tonte: juxta valorem illius temporis, quando pretium duplo majus es quam mense octobri ordinarie existit. hr actnn Quæritur : L pro c 10 Quænam sunt principia circa prelium alicujus rei? quam ï ; HE pœna 20 An liceat cuicumque vendilori quantumcumque potes! lucrum AUX reportare ex mercibus suis ?

‘ ET Hæ 30 Quid de Titio in casu ?

tie sessio

Sempronius parochus ex inadvertentia annuntiat in missa 20 dominicali missam de requie celebrandam die sequenti pro anni- conci

versario cujusdam defuncti. Titius vicarius, qui tempore missæ dominicalis abfuerat ad ministranda sacramenta moribundo, vespere invilatus a parocho ut prædictam missam de requie sequenti die celebraret, recusat, dicens hoc non licere diebus secundæ classis. Instat parochus, allegans varia incommoda quæ ex omissione sequerentur : scandalum, murmurationes..…, præsertim quia jam advenerunt plures cognati et amici ex diversis parochiis. Cum vicarius in sua sententia persisteret, ipse parochus celebrat.

Hac occasione quæritur :

1° Quibusnam diebus prohibeantur missæ solemnes anniversariæ ?

2° Sub quanam culpa obligent illæ rubricæ ?

3° Quid sentiendum de parochi et vicariü agendi ratione in casu ?

MENSE JULIO

Sempronius parochus de purgatorio concionem faciens, docet : 10 omnia suffragia quæ pro defunctis offeruntur vim ex opere operantis taultum habere et consequenter peccatores inutiliter pro defunctis orare et alia bona opera exercere ; 2e hæc suffra-

gia defunctis applicari habita ratione charitatis quam eorum unusquisque, dum viveret, defunctis cxhibuerit ; 3° angelos et sanctos in cœlo nullo modo prodesse posse animabus in purgatorio existentibus, quia angeli et sancti satisfactionis incapaces sunt ; 4° reslitulionem rei alienæ ab heredibus esse quidem actnm justitiæ a quo abstinere non possunt absque peccato, sed pro defunctis nec necessariam nec utilem esse ; 5 defunctos, quamdiu in purgatorio existunt. frustra invocari ; Ge tandem pœnas purgatorii probabiliter nunquam extendi ultra decem aut vigenti annos.

Hæc audiens quidam theologus perpendit :

1° Quid de doctrina purgatorii staturrit concilium Tridentinum, sessione XXV ?

20 Quid de veritate et opportunitate singulorum quæ in dicta concione exponuntur ?

Sempronius presbyter sæpe dat communionem extra missam absque causa gravi, semper cum stola alba, vel aliquando cum paramentis nigris quando missam pro defunctis celebraturus est vel celebravit, et tandem nullas preces aut benedictiones recitat,

Quæritur :

1o Quænam rationes requiruntur et sufficiunt ut communio concedatur extra missam ?

20 Quid de singulis in casu ?

MENSE OCTOBRI.

(Fit electio secretarii per scrutinia secreta.)

Quodam mane, Petrus videt messem suam pedibus animalium conculcatam fuisse noctu cum magno suo damno. Putans illud factum fuisse ab animalibus Pauli, hunc coram judice civili citat, a quo. lite contestata et probationibus hinc et inde deductis, præsertim ex testimonio Caii et Titii, ad expensas litis et dam-

num resarciendum damnatur Paulus.

Hic autem certo novit, sed probare non potuit, totum damnum factum fuisse ab animalibus Sempronii, quem etiam novit nullius culpæ theologicæ reum fuisse. Theologum adit et ab eo quærit :

lo Quid statuatur a lege tum naturali, tum civili, circa reparationem damnorum ab animalibus factorum ?

2 Quid sit compensatio et quænam sint conditiones ut quis ea uli possit ?

3° Quid sentiendum de sententia judicis materialiter injusta, licel judex non peccaverit, quia eam juxta allegata et probata protulit ?

4° An, et a quibusnam, et quonam ordine, licitum sit Paulo compensatione uti in casu ?

Caius preshyter de indulgentiis concionem faciens, hæc inter alia asserit :

10 Non sufficere earum generalem applicationem, v. g. cognatis vel benefactoribus mcis, animæ quæ diutius extitit in purgatorio, vel quæ liberationi proximior est, defunctis in genere vel defunctis talis familiæ aut parochiæ..……. 3

2° Eas applicari posse viventi, etiam inscio vel indisposito ;

30 Pii exercitii viæ crucis merita, satisfactiones et indulgentias posse applicari pro conversione peccatorum, vel alicujus peccatoris in specie.

Quid de singulis in specie ?

MENSE JANUARIO.

(Legatur post lectionem præcedentis collationis articulus « Conférences ecclésiastiques » in Disciplina.)

Sempronius parochus ægrotos parochianos ultimis sacramentis munitos nunquam visitat, nisi iterum vocatus ; imo aliquo-

ties infir Qt rum bo c illiu ne p

ties etiam vocatusire negligit ; vicarium suum vituperat, quia infirmum in domo vicina jacentem sæpius visitat.

Quadam die, post vesperas, vocatus ut sacramenta moribundorum ministret proprio parochiano, qui subito et gravissimo morbo correptus jacebat in parochia vicina, non longe ab ecclesia illius porochiæ, ire recusavit, ne longum iter facere cogereturet ne parocho vicino injuriam facere videretur.

Quæritur :

1° Quid in riluali romano statuatur circa assistentiam moribundorum ?

20 Quid de singulis in casu ?

Sabbato sancto, Sempronius parochus carbones ex culina sua allatos, vel ex phosphore accensos, solemniter benedicit.

Idem in aquam baptismalem mergit non ipsum cereum solemniter benedictum, sed ligneum stipitem qui illum sustinere debet super candelabrum, cui stipiti affixa sunt quinque grana thuris.

Quæritur an et graviter peccaverit in casu ?

MENSE MAIO.

Caius, Fulvius et Titius, recens ordinati sacerdotes, inter se sermonem habent de modo satisfaciendi obligationi quæ oritur ex stipendio recepto pro missis in honorem Sanctæ Annæ. matris B. M. V., celebrandis.

Caius contendit missam de die etiam non impedita, vel quamcumque votivam, etiam de Requie, sufficere.

Fulvius hanc tenet sententiam, scilicet non satisfieri obligationi, nisi celebretur diebus non impeditis missa prout invenitur in missali ad diem 26 Julii, nihil immutato, sed additis duabus orationibus juxta rubricas, scilicet eâ quæ respondet officio diei, et altera quæ secundo loco dicenda fuisset in missa diei.

Titius affirmat satisfieri per missam de die, quando rubricæ prohibent votivam ; dicbus vero liberis, omnino dicendam mis-

sam de cosnmuni non virginum et quasdam esse excepliones faciendas regulæ traditæ a Fulvio circa tertiam orationem.

Quidam rubricarum peritus, ab iis consultus, exponit : 1ototam seriem principiorum circa missas votivas in genere ; 2° obligationes sacerdotis qui stipendium accer't pro missa votiva vel defunctorum celebranda, relative ad qualitatem missæ ; 3° quot et quasnam orationes dicere debeat aut possit. Deinde diversas opiniones a Caio, Fulvio et Titio emissas perpendit et confutat aut confirmat.

Page 1