OPINION DE MONSEIGNEUR DE ANGELIS, SUR LA LOI D'ÉDUCATION
«Jus Ecclesiæ quoad instructionem ex divina sua missione in duobus consistit : lo Doctrinam religiosam tradere a prima instructione usque ad culmen theologicæ scientiæ ad Ecclesiam exclusive pertinet ; quod munus Episcopus, Diæcesis Evangelista, sive per se, sive per suos substitutos præstat, vel alii ab eo recepta doctrina. 2% Quod pertinet autem ad alias scientias, Ecclesia invigilat, ne errores spargantur vel circa religionem vel circa moralitatem. Reliquum pertinet ad Statum, et quandoque etiam ad privatos cum minori vel majori a Statu dependentia, prout fert consuetudo et praxis rationabilis locorum.
« In modernis ordinationibus civilis Status duo præcipue mala occurrunt : 1° Ratio instructionis communis civium per scholas quæ mivtæ appellantur, et hoc præsertim in inferiori instructione, est gravissimum malum propter periculum subversionis. 2 Non relinquitur plena Episcopis vigilantia sive in textibus examinandis sive in persouis instructioni præpositis, ne errores fidei vel moralitati contrarii disseminentur.
« Proposita autem lex Regionis Canadensis [nferioris videtur scholas mixtas exciudere. Sed videndum est, an in facto Episcopi omnimodam servent libertatem quoad textuum approbationem et directionem scholarum: pluries enim legis verba duriora videntur, sed in applicatione aliter se res habet,
« At si àn facto hæc lex Religioni Catholicæ in totum non convenit, correclio ab Episcopis petenda est. Nunquam vero probantur illi clamores qui ab inferiari clero fiunt sive in publicis foliis, sive, quod pejus est, in cathedra ; tum quia id ordinis hierarchici et debitæ subjectionis regulam turbat, tum quia ex talibus clamoribus effectus felices nunquam habiti sunt.
« Quod demum dicitur de taxa pro instructione imposita super bonis ecclesiasiicis, normale hoc non est, præsertim quoad bona Seminariorum, quæ ad instructionem ecclesiasticam exclusive ordinantur. Verum Ecclesia hac de re nostris præsertim tem-
poribus tacere potius consuevit, quam movere querelas, quas factum omnino inutiles ostendit. »
«Romæ, 15 Martii 1870.
(Sign.) PuaiLippus DE ANGELIS, Pr. »
