Minus secum quandoque invellit majus

f) Val. 354 : priorem.

g) Val. 354 : proponitur.

h) Val. 354 : pretiosum.

opponuntnr, si substantia fuerit praedicata, sivc sit sive non sit. — Fulco. Putasne si accidens ? — Adalbero. Eodem modo opponuntur, si illud fuerit inseparabile. — Fulco .Omne inseparabile contradictoire opponitur? — Adalbero. Non. — Fulco . Sed illud tantum modo cui aliud possit accidere, et illud dicitur substantiale. Sed nunc ex arte, non de arte, nostris afllrmationibus cum tuis repugnantiis hanc mulam esse inutilem... » Suit le passage que nous donnons d’après le Regina , « atque inhonestam convinci profiteberis... (page 183, ligne 11) » jusqu’aux mots : » Nil obicis (page 184, ligne 12) » On lit ensuite : « Fulco. Non nego predicatum, sed tantummodo modum. — Adalbero. Omnis afflrmatio et negatio semper in predicatis? — Fulco. Si simpliciter predicatur. Si vero modus adverbialis adhibeatur, vindicat sibi vim contradictionis. Et modus intentionem et remissionem possit predicantis, et determinatio subjectis. » Suit le passage que nous donnons « non eodem genere... (page 182, ligne 4) » jusqu'aux mots: « eo. quod est

'vulgare est utile, rarum vero inutile, ex his duobus subjectis cum suis praedicatis quod praedicatum et subjectum a alterum alteri est proponendum?— Fulco. Rarum. — Adalbero. Si habitus de eo esset praedicaturus*; habitus enim et privatio c utilitatis, hoc 5 quadam permutatione d efficit diversum. Nam quia de hoc privatio e predicatur, vulgari non praefertur, de quo habitus prædicatur. Et hec qualitatum diversitas preposituram suis amministrat subjectis. Sed hec rara inutilis non magis videtur preferrif vulgari utili, eo quod est debilis. Quin potius nostris af(irmatio[ni]- 10 bus cum [tuis] [rejpugnantiis hanc mulam esse inutilem atque inhonestam convinci profiteberis. — Adalbero. Mula hec si claudicat, male ambulat. Atqui claudicat. Igitur male ambulat. — Fulco . Mula hec si claudicat, male ambulat. Atqui male non ambulat. Igitur non claudicat. — Adalbero. Mula hec non si clau- 15 dicat, male non ambulat. Atqui claudicat. Igitur male ambulat. — Fulco. Mulahecnon, sinon ma eambulat, claudicat. Atquinon male ambulat, igitur non claudicat. — Adalbero. Mula hec non si valida non est, debilis non est. Igitur debilis est h . — Fulco. Mula hec non si valida est, debilis est. Atqui valida est 1 . Igitur debilis non est. 20 — Adalbero. Mula hec aut valida est, aut debilis est. Atqui valida non est. Igitur debilis est. — Fulco. Mula hec aut valida est aut

a) Val. 354 : subjectum et praedictum.

b) Val. 354 : praedicatus.

c) Val. 354 : enim est privatio.

d) Val. 354 : praedicatione.

c) Val. 354 : de hoc raro privatio.

f) Val. 354 mon videtur praeferri.

g) Le Regina 596 défigure ce passage.

h) Val. 354 : Mula hec non si debilis non est, debilis non est. Atqui valida non est. Igitur debilis est. (sic)

i) Val. 354 : les mots valida est , font défaut.

debilis. (page 183, ligne 9) » Le long passage suivant qui ne figure pas dans le Regina 596, vient ensuite : « Fulco. Sit quoquo modo inutilis. Et si inutilis est non tamen absque causa. — Adalbero. Philosophi nichil sine causa tradunt fieri. Sed hec causa fuit affective, aut sine causa que non efflcitur? — Fulco. Non mihi videtur hec causa inutilitatis oflicium, quia neque per se, neque nmminiculo efllcit; sed potius sine qua e fil ci non potuit. Nam complexio istius inutilitatis aetemitate precedentium heret causarum, hujus si quidem habitus inutilitatis causa fuit afTectio nimie claudicationis. Hujus vero afiectionis causa soliti pedum muniminis privatio fuit. Istius equidem privationis causa agasonum fueruntin expeditione inpedimenta. Non estcertus finis causarum huiusmodi progrèssionis. — Adalbero. Et hoc causarum conexio cui magis subditur secundum opinionem philosophorum providentie an fato? — Fulco. Si fas esset fatum catholicorum amisceri verbis, fato subderemus harum possessionum causarum. Quicquid enim fit, quadrupliciter fit. Unum horum rarum est. Igitur quia rara

MÉLANGES ^HISTOIRE DU MOYEN-AGE

debilis est. Atqui valida est. Igitur debilis non est. — Adalbero . Mula hec non et valida et debilis" est. Atqui valida non est. Igitur debilis est. — Fulco . Mula hec non et valida est et debilis. Atqui valida est. Igitur debilis non est. Sed ut hec ypotetica b repugnantia diversis probentur argumentis esse falsa temptetur*. 5 Privatio membrorum est débilitas concesse his qui sub eadem sunt ad officia suo non congrua peragenda. Hujus debilitatis probabilis usus r/ non est. Igitur non est probabilis usus membrorum privatio. Si neque oculis neque pedibus valida est, valida non est*. Atqui nulla earum parte f valida est. Igitur 10 valida non est. Nemo défendit rem, nisi plenam suspicionis. Si debilis est, cur défendis? Si valida, cur suspicaris ? Nil obicis! Hac in re probatur hec mula inutilis, non amicus qui sibi ipsi ad versa rius vice functus est alterius^.

Ista prius rediit vili ductrice retorta,

Splendide si veniet culpis parcendo h rependam. 15

Si majora petis flagris mulae ferieris,

Clinique aliis ali[u]s sis, es mihi saepe vocandus 1 ’.

a) Val. 354 : non et valida est et debilis est.

b) Dans le ms. de Valenc. le passage qui commence par : Sed ut hec * ypothetica est attribué à Adalbéron.

c) Val. 354 : temptabitur.

d) Le mot usus, à peine lisible dans le Rcgina 596 dont l'écriture est d‘une manière générale fort effacée, est rétabli d’après Val. 354.

p) Val. 354 : non est valida.

f) Val. 354 : nulla ex parte eorum.

g) La phrase se lit tout autrement dans le Valenc. 354 : Hac re haec mula probatur inutilis, non sibi adversatur, vice est functus alterius.

h) Val. 354 : parendo.

i) Les deux derniers vers manquent dans le Val. 354.

hec inutilitas est, merito fato subditur. — Adalbero. Quum professus est esse falsum, quid istud attulit, cum illud a pluribus amministretur ? — Fulco. Soltertia demonum. — Adalbero. Potest argumento probari ? — Fulco. Potest. — Adalbero. Sineque divinorum famulatu spirituum, neque motu siderum, neque angelica virtuteest tectum, sollertia demonum amministratus est. Ergo cum huius mule inutilitas sollertia dmonum affecta est, absque ulla conlradictione omnimodis inutilis est. ». Le ms. de Valenc. continue : « Hac [in] re, etc. » comme cidessus ligne 13.

G.-A. HPckel.