Orl. 192 : omnimodis inutilem

m) Valenc. 354 : suscipere. Sed tamen.

LES POÈMES SATIRIQUES d’aDALRÉROS

obliviscor, negligentem pulso, torpentem amoris stimulis inquieto, ut a qui a semet ipso non vult impendere vel pulsatus sciât quod debet reddere*\ — Fulco c . Si torpens, carissime frater, atqueneglegens d reddidero quod pulsatus debuerim, cogentem non 5 inquieto, sed potius quietem e reddo, quod tue animositati non difïero impertiri Sed 0 hec niula a vobis admodum vituperata non esset universaliter, sed potius autparticulariter aut indifïinite, que pene unum sunt, inutilis proponenda. Nam si sacrorum non est aptanda* 1 vehiculis, saltem quoquo modo est cultibus 10 agrorum habilis. Igitur que particulariter quoquo modo utilis est, omnimodis universaliter inutilis non est. — Àdalbero. Si hanc inutilem atque inhonestam indifïinite vituperareip, rationem excederem. Et si indifïinite accidentaliter vituperarem, verum a falso non discernerem. Namhujus mule inutilitas si esset universaliter 1 15 dedicativa, particulariter esset abdicativa. Sed hec vitupératio neque universaliter neque particulariter est determinata neque indifïinite est prolata -f, quia modi universales non sunt, determinationes. Nam omnimodis et quoquo modo si dici possent k determinationes, quia suis* subjectis juncte non sunt, 20 neque universaliter neque particulariter determinate dici possent m . Indiffinita non est, quia singularis et singulariter prolata est. Igiturquia singularis est neutrum horum non est.— Fulco. Singulare dedicativum nonne suum habet abdicativum? (Notel). — Adal-

a) Stimulis inquieto ut.Ici s’arrête Orléans 192.

h) Valenc. 354 : impendere, tamcn pulsatus sciât reddere.

c) Dans le Regina 596 les noms des interlocuteurs sont répétés chaque fois en capitale. Le texte de Mangeart ne donne que les initiales.

d) Val. 354 : negligens.

e) Val. 354 : quietum.

f) Val. 354 : inpertiri.

< 7 ) Val. 354 : Deniqne.

h) Val. 354 : apta.

i) Universaliter : manque dans le Val. 334.

j) Est : manque dans le Val. 334.

k) Val. 354 : possunt.

• /) Suis : en surcharge dans le Regina 596, manque dans Val. 354. m) Val. 354 : possunt.

Note 1. Le texte de Mangeart dilTère ici totalement du Hegina. On y lit, après abdicativum: — « Adalhero. Sub intcrrogatione huiusmodi nulla milii datur optio respondendi. Tamen si singularibus uteris, necesse erit uti contradictoriis. — Fulco. Putasnc universalis propositio universali, particularis particulari, indiflinita indilllnite, sicut singulares contradictorie opponuntur. — Adalhero. Plane

MÉLANGES D’HISTOIRE DU MOYEN-AGE

bcro. Si singularibus uteris necesse erit uti contradictoriis. Tu non défendis inutile et inhonestum, sed tantum modo modum. — Fulco. Modus intentionem et remissionem ponit suis predicatis et determinatio suis subjectis. — Adalbero. Non eodem genere. Nam alterum quanti ta te et qualitate, alterum sola quantitate. — Fulco. 5 Si omnimodis non est inutilis, saltem quoquo modo est utilis. — Adalbero. Infirmus hic videtur modus. Nam si quoquo modo est utilis *, utcunque posset esse utilis b . Esto sit utilis in aliquo, tamen non est honesta. Utilem utcunque 0 affirmas, honestam minime. — Fulco. Utile preponderat. — Adalbero. Sola tantum 10 predicatione, non diffinitione d . — Adalbero. Que prépondérant et que comprehendunt semper majora sunt. — Adalbero. Minus quandoque secum invehi[t] majus c , majus interdum minus. Porro majora ad non esse sunt priora ; et minora ad esse sunt priora. Idcirco majora ad esse non defendunt minora. Nam omne 15 honestum utile approbat, non omne utile honestum. Sed si utilitatem in specie conparationis honestati conferre nisus fueris, invenies. honestatem utilitate longe potiorem^. — Fulco.

Si honestum conparatione preponitur ff utili, rerum etiam pari ratione prefertur vulgari, ideo quo preferuntur, meliora conpu- 20 tantur. Et idcirco graviore semper amicis videntur commodiora. Idcirco mulam huismodi mittere non distuli. — Adalbero. Scimus ante nos dictum : omne rarum, preciosum 7 *. Nam si

a) Val. 354 : non est est utilis (sic).

b) Val. 354 : inutilis.

c) Val. 354 : utcunque utilem.

d) Val. 354 : deffinitione.

e) Regina 596 porte : Minus quandoque secum invehic (sic) majus ; Valenc.