‹ Mélanges Julien HavetChapitre 153 sur 567 · Bouzonville-aux-Bois, même canton · texte numérisé non relu

Bouzonville-aux-Bois, même canton

4. D’après M. J. Devaux, il s’agit de Bouzonville-en-Beauce, qui, dans des actes de notaire du xve siècle, est appelé Boulonville.

M. PROU. — LES DIPLÔMES DE PHILIPPE Ier

Àctum Miliduno publiée a, anno b ab Incarnatione Domini millesimo septuagesimo 1° c, Philippi vero gloriosissimi regis undecimo.

Les mêmes personnages qui ont paru dans le diplôme n° IV reparaissent dans le diplôme n° V. Ce dernier semble indiquer que Tescelin, père de Hugues et de Hubert, vivait encore en 1071. Cependant la charte précédente en parle comme d’un personnage mort, puisque Hugues déclare abandonner à l’abbaye de Saint-Benoît la main ferme de Baudrevilliers aux conditions auxquelles son père Tescelin l’avait tenue sa vie durant « in omni tempore vitae suae ».

Ce diplôme confirme des actes émanés des rois Robert et Henri qui sont perdus. C’est une véritable immunité que Philippe Ier accorde à l’abbaye de Saint-Benoît pour ses terres d’Escrennes et d’Alevran. Il nous fait, en outre, connaître quelques-uns des villages compris dans la viguerie de Pithiviers.

Poissy , 1 07 1 .

Philippe 1"' donne à l’abbaye de Saint-Benoît-sur-Loire l'église de Saint-Mard d’Étampes.

Copies. (A) Bibliothèque nationale, ms. lat. 12739, p. 358, copie de dom Estiennot., 1682. — ( B ) Archives du Loiret, Cartulaire 1 de Saint-Benoît-sur- Loire, p. 147, n° 238, copie du xviip siècle d’après un ancien cartulaire. — (C) Archives du Loiret, Cartulaire 2 de Saint-Benoit-sur-Loire, fol. 282, n° 226, copie de 1672 d’après un ancien cartulaire. — ( D ) Archives du Cher, Cartulaire de Saint-Benoit-sur-Loire, fol. 51 v°, copie du xvne siècle d’après un ancien cartulaire, fol. 62 v°

In nomine sanctae et individuae Trinitatis ego Philippus d, gratta Dei Francorum rex, notum facimus e cunctis Christianae religionis cultoribus tam futuris quam praesentibus quod ecclesiam Sancti Medardi Stampcnsis 1 Deo et Sancto Benedicto

b. publiée omis par A. — b. anno reporté par A après Domini. — c. primo BC. — d. Philipus D. — e. facioACD.

1. L’église ici désignée est probablement la chapelle de Saint-Mard, qui a donné son nom à un faubourg d’Étampes, le Petit Saint-Mard. Yoy. Dom Fleureau, Les antiquités de la ville et du duché d’É lampes, p. 468.

pour l’abbaye de saint-benoit-sur-loire

attribui eo tenore ut ibi Deus honoretur et serviatur. Sic autem eandem libero ut libéra sit ab omni a servitio et si quis Dei fldelis terrain vel aliud aliquid b li nie supradictae ecclesiac 0 dare voluerit, sit sicut d Robertus, antecessor meus, constituit. Hac e de libertate f testimonium perhibuitâ' Hugo*, frater régis. S. '■ Yualerannus J, camerarius. S. dapifer Fridericus k. S. Yuido 1 buticularius. S. Alelmus, constabulariuswl. S. Hugo, cornes. S. Lisias, camerarius.

Actum Pissiaco, anno ab Incarnatione Domiui millesimo septuagesimo primo n et rege Philippe régnante anno 0 undecimo P.

Praecipio autem ut ibi servi mci jaceant et de suis bonis ibi attribuant. {Mono gramma regis) (i. Ego Gausfridus r cancellarius relegendo subscripsi.

Orléans, 1017 .

Philippe Ie1 confirme, dans une assemblée royale, la donation faite par Ponce de Glenne, avec l'autorisation du pape et celle de Hugues, duc de Bourgogne, de l’église de Saint- Symphorien d’Autun à l’abbaye de Saint-Benoît-sur-Loire.

Copies : (A) Bibliothèque d’Orléans, ms. M 270 bis, HistoHa mon. Floriacensis, t. 11, p. 761, copie de dom Chnxal , vers 1723, d’après un ancien cartulaire, fol. 170. — (B) Bibliothèque nationale, collection Moreau, vol. 31, fol. 195, copie envoyée par Dom Gérou, d’après le même cartulaire que A. — ( C ) Archives du Loiret, Cartulaire 1 de Saint-Benoit-sur-Loire, p. 370, n» 693, d’après le même cartulaire que A et B.

In nomine sanctae Trinitatis, Pliilippus Dei gratia Francorum rex. Sicut est regiae celsitudinis ac majestatis station s regni emendare moribus, legibus exornare, ita etiam et 1 eo studiosius ecclesiasticis negotiis et personis in ecclesiis Deo

a. ab omni sit ACD. — b. alius aliquis C. — c. ecclesiae supradictae B. — d. sic D. — e. ac A . — f. deliberaone C, de liberalitate I>. — g. perhibeat BD. — h. S. Hugo A. Les autres noms sont précédés d ans A de S barré, sauf Hugo cornes et Lisias. — i. BCD remplacent partout V S barré de .4 par et. — j. Valerannus B, omis par CD. — k. Feudericus B. Fonderitus CD. — l. Widoque B, Widoqui C D. — m. conestabularius D. — n. MLXX1 A, 1071 B. — o. anno omis par B. — p. XI .4. — q. Le monogramme omis jmr AB, dessiné par CD. — r. Gaufridus BCD. — s. status ABC, corr. statum. — t. et omis par C.

M. PROU. — LES DIPLÔMES DE PHILIPPE Ier

railitantibus regali diligentia charitatis a sollicitudinem debemus adhibere, ipsi namque pro statu regni nostri sine intermissione Deum exorant eumque b pro nostris excessibus offensum nobis repropitiando conciliant. Unde notum fleri volumus cunctis fidelibus sanctae matris ecclesiae tain praesentibus quam futuris Pontium de Glana 1 ecclesiam sancti Symphoriani in Aeduen&i subnrbio sitam, ejusdem beatissimi Symphoriani martyris praesentia corporis ac spiritus sublimatam fultam patrocinio , in qua ordo monacbilis c, beato Germano ejusdem loci fratre ac monacho, postmodum vero Parisionini d episcopo, antiquitus floruerat, adnullatam e deinceps peccatis nostris facientibus, nunc vero I)eo propitiante ad formam et honorem ejusdem ordinis revocatam per auctoritatem f sedis Romanac praesulis, videlicet domni Gregorii, faciente idipsum et laudante duce Burgundionum domno Hugone, concedente etiam et probante ejusdem Aeduae a civitatis episcopo Aganone, per assensum Adelidis, uxoris supradicti Pontii, et eorum filiorum, sanctae Dei genitrici h sanctoque Benedicto Floriacensi contulisse. Hanc autem ecclesiam liberam faciunt et clamant supranominati, advocato tamen ejusdem loci Pontio rémanente, et ut nos ipsam donationem laudemuset auctoritate 1 nostrafirmemus expostulant. Quorum petitioni annuendo, ecclesiam illam sancti Symphoriani, sicut supradictum est, sanctae Dei genitrici i sanctoque Benedicto Floriacensi solutam et quietam k amodo in posterum concedimus. Et ut donatio ista et concessio nostra firma et inconvulsa permaneat, memoriale istud inde fieri praecepimus et nostri nominis caractère etsigillo nostro, adstipulatione etiam nostrae manus, in praesentia archiepiscoporum et episcoporum nostrorum et optimatum palatii nostri, quorum nomina subtitulata sunt, corroborando 1 signamus et signando corroboramus. Signum (Monogramma regium )m Philippi regis Francorum. » j- S. Berthae 0 reginae. S. P Manasse, archipraesulis Remensis a. S. Richerii, archipraesulis r Senonensis. S. s

0. caritatis C. — b. eumdemque AB. — c. monachalis C. — d. Parisiensium C. — e. adnullatus C. — /'. autoritatem C. — g. Aeduae omis par AB. — h. genitricis B. — i. autoritate C. — j. genitricis B. — k. quietam (?) A. — 1. confirmando AB. — m. Monogramme omis par C. — n. Croix omise par C.

— o. Bertae A. — p. Si C . — q. Rhemensis C. — r. archipraesulis omis par C après Richerii et Richardi; remplacé par arehipraesulum après Bituricensis.

— s. Sig. C.

1. Glenne, hameau de la commune de la Grande- Verrière, Saône-et-Loire.

POUR L ABBAYE DE SAINT-BENOIT-SUR-LOIRE

Richardi, archipraesulis Bituricensis. S. Aganonis, Aeduensis episcopi®. S. Rainerii, episcopl Aurelianensis. S. b Roderii c, Cabilonensis episcopi. S. Vuidonis d, Belvacensise episcopi. S. Landrici. Matisconensis f episcopi. S. Rabodi, Noviomensis episcopi. S. Tetbodi Suessionensis episcopi. S. Hugonis, Nivernensis h episcopi. S. Frederici, dapiferi. S. Hugonis constabularii. S. Galeranni \ camerarii. S. Hervei, magistri pincernarum. S. Vuidonis J, comitis Pictaviensis. S. Stephani, comitis Oampanensis h S. VuillelrmA, Nivernensium comitis. S. fllii ejus, Rainaldi. S. 1 Odo, dux Burgundiae 2.

Actum publiée Aurelianis, in palatio nostro celebrato regali concilio m, anno Incarnati Verbi millesimo septuagesimo septirno «, anno 0 regni nostri decimo octavo v. Goflridus i Parisiorum episcopus, regis cancellarius, relegendo laudavi.

11 paraît impossible de préciser l’époque de l’année à laquelle a été tenue cette grande assemblée royale dans laquelle fut signé et publié le diplôme qui précède. La biographie des personnages qui y ont souscrit ne nous a pas permis de le faire. Cet acte resta d’ailleurs sans effet. Les chanoines qui desservaient l’église de Saint-Symphorien d’Autun en appelèrent de la décision de l’assemblée royale, d’abord au légat du pape, Hugues de Die, puis au souverain pontife lui-même. Il semble, d’après une lettre de Grégoire VII, que le légat ait donné gain de cause aux chanoines autunois contre les moines de Saint-Benoît, mais qu’ensuite les moines aient obtenu subrepticement du Saint-Siège des lettres abolitives de la sentence du légat. Le pape mieux informé s’en remit à la décision de son légat, lui indiquant

a. episcopi omis par C. après chaque nom d'évêque et remplacé par episcoporum après Nivernensis. — b. Si. C. — c. Rodarii .4. — d. Vidonis C. — e. Bellovacensis A. — f. Masconensis C. — g. Tatbodi A. — h. Nevern C. — i. Gualarimii AB. — j. Vidonis B C. — k. Willielmi A, Villelmi C. — l. S omis par B. — m. consilio AC. — n. 1077 BC. — o. anno omis par AC. — p. 18° BC. — q. Gaufridus C.

Page 1