CH. DE LA RO\XIERE
villam Sancti Albini du Cormier in Britania se reperirunt armate. Rex habuit victoriam et mortui fuerunt a parte Britanorum, secundum oppinionem comiiiunem xii'^'™ mille hominum '. In dicto conflictu, fuerunt capti dominas dux Aurelianensis et princeps d'Orange 2, et fuit conductus dictus dux Aurelianensis apud castrum de Lezignen prope Pictavos, et dictus princeps ad castrum de Chinon, ubi sunt adhuc.
Certo tempore post, fuerunt inhite treuge et aliqua compositio per Britones cum rege facta, per quam ad regem remanebant dicte platée per eum capte ^, cum certis aliis pactis. Et postea in mense septembris, obiit dux Britanorum 4 ; qua de causa, tractatur nunc alia compositio inter regem et Britones, manibus et conductu dominorum comitum de Dunesio et Convenarum. In Britania est nunc et remansit dominus de Lebreto, qui facit conatus sucs habere in uxorem primam filiam dicti ducis. Deus det nobis suam pacem, amen.
Simul et semel in eodem anno presenti, fuit divisio maxima in comitatu Flandrie > et adhuc inter imperatorem Alamanie p[ro] suo filio, duce Alteriche procuratore regine... anno preterito, proptcr dictam divisionem captiva... villa de Bruges et ipsum ducem qui fuit eslargitus in adventum dicti imperatoris cum certis pactis et cautionibus, ex una parte, et communitates dicti comitatus Flandrie, ex alia. Plura incendia et mala fuerunt facta in dicto ducatu ratione dicte divisionis. Et dicitur eosdem imperatorem et ducem ejus filium esse confederatos cum Britonibus. Disperdat illos Deus ad honorem régis et regni et vivat rex féliciter longeve, amen.
...Anno Domini millesimo CCCC"^° octuagesimo nono..., fuit
1. La bataille de Saint-Aubin-du-Corniicr eut lieu le 28 juillet 1488. Le chiffre des morts est manifestement exagéré, car c'était l'effectif total de l'armée bretonne (A. de La Borderie, Louis de la Trcnwille et la guerre de Bretagne, p. 54). Pocquet réduit à 2.000 archers anglais-bretons et 6.000 bretons les pertes des coalisés (t. IV, p. 553).
2. Jean IV de Chalon, prince d'Orange. Emmené prisonnier à Chinon, il fut ensuite écroué au château d'Angers, tandis que le duc d'Orléans était transféré de Luzignan dans la tour de Bourges.
3. C'est-à-dire Fougères, Dinan, Saint- Aubin, Saint-Malo. Ce traité de paix, dit du Verger, fut conclu le 19 août 1488 (Dom Morice, Preuves de Vhistoire de Bretagne, t. III, col. 598-602. — B. Pocquet, t. IV, p. 557).