‹ Mélanges offerts à M. Émile PicotChapitre 282 sur 320 · François II mourut le 9 septembre · texte numérisé non relu

François II mourut le 9 septembre

5. Les Flamands voulaient empêcher Maximilien d'Autriche de gouverner la Flandre durant la minorité de son fils Philippe. La disparition de quelques mots du manuscrit rend ici le texte peu compréhensible.

CHRONiaUE INEDITE DE LA GUERRE DE BRETAGNE 50I

continuatum bellum in Britania, tenendoplateas captas anno preterito. Anglici venerunt Britaniam ad juvamen Britanorum in grandi numéro ' ; et tenuerunt, prout adhuc tenent, campos in Parquets prope villam de Dinan. Tractatur tamen pax inter dominum nostrum regem et regem Romanorum ^ et alios principes existentes in Britania, videlicet comités de Lebreto, Convenarum et de Dunesio 5. Deus per suam sanctam gratiam illam nobis concédât, et vivat rex féliciter, amen.

...Anno Domini millesimo CCCC™° nonagesimo..., fuit transquillitas in regno, excepta guerra Britanie, que continuata fuit et continuatur adhuc. Tamen a paucis diebus citra, facta est treuga inter dominum nostrum regem et Britones, et durât hinc usque ad primam diem mensis maii proxime futuri.

In mense Augusti ultime preterito, rex abolivit francos arbalisterios sui regni + ; et loco illorum, mandavit omnes sponte accedere volentes cum balistis, alabardis, ensibus, daguis et alias bene dispositis. Fuit ordinatum quod haberent pro mense quilibet centum solidos turonenses pro eorum vadiis : pro quorum solutione fuerunt impositi et soluti in regno très centum mille franci turonenses 5. Et reppente audita proclamatione régis, tanta multitudo gentium pedum accessit ad partes Britanie quasi sine numéro : qui in dicto viagio nichil boni fecerunt, ymo immédiate habuerunt congedium redeundi mediante dicta treuga, et infinita mala etlatrocinia eundo et redeundo fecerunt in regno super subditis régis. Nescitur ad quem finem perveniet dicta guerra.

In hujusmodi anno circa festum Pasche, obiit fortis et potens vir dominus Odetus d'Eydie, comes Convenarum, apud villam de

1. Les Anglais débarquèrent à Morlaix dans les premiers jours d'avril 1489. Aussitôt, les habitants de Rennes d'illuminer avec « lanternes et fallotz », en pavoisant leurs fenêtres de « feuliez de pappier, où il y avoit une grande croiz rouge tout au travers ». Guichard d'AIbon au roi, Angers, 8 avril (Lettres de Charles FUI, t. III, p. 404).

2. Traité de Francfort entre Charles VIII et Maximilien d'Autriche, 22 juillet 1489.

3. Après ratification par la duchesse Anne du traité de Francfort (3 décembre), une ordonnance datée d'Amboisc, décembre 1489, accorda aux comtes d'Albret, de Dunois, de Comminges et autres seigneurs, qui s'étaient retirés en Bretagne, abolition générale pour leur rébellion (Ordonnances des rois de France, t. XX, p. 203. — B. Pocquet, t. IV, p. 569).

4. Les francs archers furent abolis par lettres patentes du 16 juin 1490.

5. Levée d'une aide de 300.000 livres pour renforcer Brest et la frontière de Bretagne.

Page 1