‹ Mélanges offerts à M. Émile PicotChapitre 91 sur 320 · I08 VICTOR VAN DER HAEGHEN · texte numérisé non relu

I08 VICTOR VAN DER HAEGHEN

petitioni de collegio quoque satisfaciamus. Nec aliud habemus quod modo scribamus, nisi ut amplissimam anim:\i gratiiv abundantiamDD. \'estris ac universas isii civitati comprecemur. Ronix' 9 februarii 1587.

m. DD. vv.

Servus inuiilis in Christo Claudius Aq[uaviva].

Illustribus et admodum Magnificis Dominis Consulibus et Magistratui Gandavensibus.

Original, avec sceau en placard.

1591, 21 mai, Gand. — Le Magistrat de Gand au P. Général, à Rome.

Il le supplie de donner suite à la promesse faite en 1587 à

Gand, d'un collège.

Copie notariée de 1671. — Imprimé : Les Jésuites à Gaiiâ, n° 20.

1591, 7 juillet, Rome. — Le P. Cl. Aquaviva au Magistrat de Gand.

Il est disposé à accueillir favorablement la demande de la ville et à établir à Gand un collège. Il a reçu, notamment du P. Aegidius (Gilles de Bavière), les meilleurs renseignements au sujet de la générosité de la ville. Il écrit au P. Provincial à l'effet de permettre l'ouverture de l'école après examen de la situation.

Original. — Imprimé, d'après le texte conservé aux Archives de Gand, par F. de Potter, Petit cartulaire de Gand (18S5), p. 132, où on a lu la signature : C. Laudius.

1591,8 juillet, Rome. — Le P. Cl, Aquaviva au P. Gilles de Bavière, à Gand.

Il donnera satisfaction au désir exprimé par le Magistrat au

sujet de l'école.

CORRESPONDANCE DE CLAUDE AOtlAVIVA I09

Gandavi, P. Aegidio Bavario ', Supcriori.

Non parva consolatione afFectus sum ex iis quœ R. \. de bono progressa totius residentia; binis litteris ad me scripsit. Spero enim et semper antea speravi haud penitcndum, fructum exstiturum ex nostrorum laboribus in tali civitate tani ampla atque tam pcr se propensa ad pietatem. Quod vero senatus eani liberalitatem et benevolentiam commemorabat, id quoque nos ivdificavit atquc etiam multo amplius eoruni humanitati obligavit. Quare quoad scholas attinet si res ita parativ sunt ut suum cursum tenere possint, nos quidem libenter obsequemur communi desiderio quod etiam littera,' dominorum consulum ad nos ostendunt. Qiiamobrem scribimus P. Provinciali si fundatio sufticiens parata sitconcedere in nomine Domini ut schokt instituantur, et precamur ut eam rem velit civitati isti utiliter evenire. lllud quidem mihi gratum est quod R^. Vestra et nostri omnes qui isthic sunt strenuos se et diligentes operarios in ista vinea praestent, quo et Dei honorem propagari et civium liberalitati mutuam gratiam spiritualem referre possint, nec aliud modo occurrit nisi quod commendo, etc. {sic).

Romi^i 8 julii 1591.

Copie notariée faite à Rome en 1671.

1591, 22 novembre, Gand. — Acte par lequel les échevins de Gand s'engagent à servir aux PP. de la Société une pension annuelle de 1200 florins, à condition qu'ils ouvrent leur école au commencement de l'année prochaine.

Copie collationnée, xyii^ siècle. — Imprimé : Les Jésuites à Gand, n° 3 5 .

[1591, Rome.] Billet duP. Cl. Aquaviva à transmettre au P. Olivier Manare, provincial de Belgique. Que si la fondation est suffisante, il y aura lieu d'accorder

ce que le Magistrat de Gand désire si ardemment.

Addendum P. Oliverio, Provinciali

Domini consules Gandavenses scripserunt ad nos de collegio iam

instituendoet P. Acgidius idem scripsit, multa addens de commo-

ditate cuiusdam domus coempta?, sed quia oportet videre quit sit

fundatio respondi me scripturum R. Vestra.^ ut sciamus quo

I. Le scribe a écrit par erreur : Bomario. Plusieurs de ces copies ont d'ailleurs été faites avec peu de soin.

iro VICTOR VAN DER HAEGHEN

stiitu ea sit. Quare cxpectabimus cius informationcm. De subsidio nostrorum qui sunt in Scotia spectanuis P. Creytonein aliquid cgissc apud rcgem.

De negotio Gandavensi ' rc melius perpcnsa recordati sunius R'" Vestram antea misisse informationem, nosque et respondisse nos contentos esse ut aperircntur schola; modo sit illa fundatio quam R. V. scribebat. Qiiare id R. W videbit et si ita sit concedet eis civibus quod adeo desiderant.

Copie notariée faite à Rome en 1671 .

1591, 25 novembre, Tournai. — Le P. Olivier Manare au P. Cl. Aquiva.

Les Gantois insistent toujours vivement au sujet de l'école :

les catholiques bien entendu, non les hérétiques.

Il serait difficile d'obtenir plus que la pension de

1.200 florins, qui sera perpétuelle si elle est accordée avec

les formalités qui lui donnent force de loi.

Admodum Révérende in Christo Pater Xoster.

Adhuc instant Gandavenses pro scholis vehementer, sed catholici zelum Domini habentes, nam ut civitas patet hercticis et politicis qui animam habent venalem et solum querunt suum compendium, non tantum non petunt scholas Societatis, sed ab eis abhorrent, vellentque nostros a civitatc prorsus abactos. Proptcrea vix eveniet ut plenus Magistratus consentiat in sumptus necessarios pro comparandis scholis, cxoneranda domo nostra ère alieno, et supplenda dote alioqui non sufficiente, priucipue tamen existimant pensionem 1200 florenorum fore omnino perpetuam, cum authoritate publica et accedente consensu Magistratus in ordinarias expensi rationes civitatis relata fuerit, pnesertim si rursus ad perpetuam rei memoriam tabuhi? Çsic) confici curatur sigillo numita: civitatis, qui modus confirmationis vi receptx' prx-scriptivque consuetudinis qua;vim habetlegis, pravissimorum virorum testimonio, tanti roburest ad stabiliendam eam pensionem in sempiternum ac si akero modo solemniori quavis adiecta clausula contîrniata esset.

Tornaci 25 novcnibris 1591.

Oliverius Manaritus -

Page 1