N« VIL
Réponse de Pierre d'Arrttgon à Charles.
^ Petbus , Dei gratia Artagonuiki et Siciliae rex , Carolo Andegaviae , Provinci» et Forcalcherii obmiti , etc. etc.
De magna tui cordis arrogahtia superba manavit epistola quae in singulis suis partibus térribilibus coruscationibus Tisa est ignés evomere , fulguris sagittas emittere , et atroces minas cenricibus eructare. Cujus epistplae intellecto et considerato tenore , de uuUius statera justitise ejus manabant loquelae , sed omni bumilitate vacuse , procellosas ampuUas et minarum grandines expergebant ; sed considerare debueras , quod nec leporinam imif amur naturam , nec pertimeamus minas verborum tuorum frondibus arboris leviores,'necmeticolosarum raiiarum mores consequimur, quse^ quovis sono pusiUo fugiunt , se securas stagnorum suorum latebris rcceptantes. Cito enim vero experimenlo recognoscere poteris , si nostros pedes convertemus in fugam , et si latebrosa receptacula requiremus. O quantae occisiouis strage primo terra madescet ! o quanti sanguinis aspersione mare tingetur I iNam ipsius procellae liquido tinctae cruoris liquore perempta corpora peregrina ad littora transportabunt. Sed tune si n^ore beilorum Arragonenses in aliquo offendentur , cum sine strage utriusque partis bellu non possint procedere , speramtts tamen in Deo , in quo totum «ostrum cogitalum et ancoram spei noslrae jactavimus
quod sic docebit manus nostras ad prselium, et digltos nostros fortlfîcabit ad bellum quod ingemiscet , ac dolebit Gallicanatio, de diro exterminio suae geatis tristîs erit.provincia , et sicut Rachel Ingebit de occisione filiorum suorum , dum non yidebit eos sua sabbata venerari. Insons Apulus et Calaber ingemiscent , et Latînis , atque Graecis sonis in organum miserae lamenta tionis irrumpent. Tune dicetur a singulis : Beatse stériles quae non conceperunt , et beatse mammae quae nullum filium lactayerunt. Inflatus enim ténor epistolae tuae praefatae régis Manfredi , soceri/ nostri , nobilem potentiam fuisse tuo Marte praeclusam , nec non et régis Conradi II nostri affinis , âoridam adolescentiam gladio tuo protervo , et inimico judicio fuisse destructam , non sine tui elatione spiritus te jactabat. Sed non considéras , impie , quod , unde credis acquirere gloriam , inde infamiae tibi nota assurgit, et periculum reservatur. Sanguis énim îpsorum vociferatur super terram* Justae lacrimae miserandae matris régis Conradi ascendentes ad sethera jam cœli pulsayere tribunal et effusae ante conspectum summi judicis et régis asterni^meruerunt exauditionem attingere. Ipse enim sanguinem justum vindicat, et ulciscitur interemtos fîlios innocentum : si yero tu regem juv^nem adolescenteih et agnum sine macula, regni sua jura recuperare volentem , raptum a te et ad occisionem deductum tua falsa et feroci sententia condemnatum turpiter occidisti; credis, tam facinorosum scelus sine pœna transire, et peccatum transcendçre sic énorme ? O nefas , quantum ' tuus furor a rationis tramite deviavit, dijim regem captum ad necîs excidium tradidisti I O scelus nefandum ! Quis unquam princeps captum principem trucidavit ? Nonne illè magnanimus Alexander Porum , Indorum regem captum in bello , non occidit , sed potius conseryavit ? £t nec longe cxempla petamus, nonne tu et magnificus rex Francise^
438 KOirUMElfTS
fnter tuas , capti a Saracenomm soldano , mismconCaiii implorantes, fuistis ab ea mîseiieordiam consecoti? To ▼ero If erone Neroiiior , et crudelîor Saracenis , mnooentem: agnnm in tuo reclttsnm carcere mortis judieio snbjecisti r propter qaae dcstmat te Dens , quod tam nefanda praesnnu sîsti subvertendo regnum , dacumque clementiam in severitatem , et parcendi genus in severae ultionis mortem impie perrertendo. Yiri enim sanguinum et doibsi suos dîes dimtdiare non potemnt , et régna diu non stabnnt, qoae benigna clementia non eonserrat. Considéra , proterre , considéra quantam affiictionem miseris regnicolîs intulisti! Nam non contentas eras indebitamm collectamm ipsos gra- Tare oneribns ^ sed snbtiles irias et occasiones tinctas colore mendaeii inrenire conatns es , per quas ipsos pro rebasreos faceres, et ab eis , tamqaam a barbaris, aumm subtiliter extorqneres , et quos purae fidei tenebat integritas, mendaciormn maculabas infamia , ut ipsos a di^itiis spoliares. Demum* indîfferenter omnes proditornm nomine maculabas, ut eorum subàtantiam tu insatiabilis usurarius usurpares , et post boc eis insoutibus dirae necis suppliciunk inferres. Unum tamen Deo nefandum ^ cunctis rationibu» odiosum ab borrida GaOicorum gente non absque Dei judieio fuit commissum , quod prava gens tua Gallîca lectum miserorum regnicolarum non sine magna et eorum graTx injuria "violabat; et dum proTÎndicandis eorum injurils , et puuîendis bujusmodi sceleris patratoribus ,^ ad te nitebantur recurrere , aditus negabatur eîsdem. Tu vero tanquan^ surdus et non audiens , non intendere voces calamitosorunt clamantium simnlabas ; eC sic audacia sceleris indulds crescebat , et pnllulabat undique licentia tam nefandi sceleris patratorum. Baec et alia innumerabilia scelera de summo cardine Deus ultionum respiciens, tuum,'ut veraciter credimns, dissipabit dominium, tuam superbam potentiam
HISTORIQtfESV ' 439
^eponet de sede , et nostram humilitatem dignabitur exaltare. Nam semper Deus injastas iras ulcère percutit gladîo, nec virgam peccatornin super sortera justorum diu stare permittit, ne justi entendant ad impia nranus suas. Quid ergo , impie-, tanquam tubae , vocem tuam exaltas ? Non desines ab ira tua y. non desines , semper in tua superbia malîgnaris. Jam régis nomen nonhabes , dun^regnum amiseris. Hoc enim accidit ex nutu divinœ spirationis, Siculorum> corda tangentis nec adhuc cognoscis, imptobe, casum tuum. Jam tua cadit superbia , nam superbis Deus resistit,, et frangens elatorum cornua , respicit mansuetudinem bujnilium servientium secundum meritum superbia cunctis. gratibus odiosa , amicos non babet , et undeeumque sibi eongerit inimicos; justam namque causam fovemus. Nam bsereditaria jura regni SiciliaS) ducatus Apuliae , et principatus Capuae serenissimae dominae uxoris nostrae , fi]ia& quondam régis Manfredi , et amitae régis Conradi , prosequimur : ad cujus prosecutionem negotii jam Deus vias prospéras praeparavit , suam nobis licet indignis auxiliantem dextram porrigens ut te altissimum et tuis subditis ac cunetis gentibus odiosum evellamus radicitus et confundamus , et non labores , contra nos cum spernendo tuo exereitu prc^erare. Nos enim sic contra te, sic magnifiée, sic potenter, Deo nobis fayente , ad te per terras , cum nostris insigniis vincentibus veniemus, ac te, tuam gentem, et prolenï de facie terrae delebimus ; et leonem , qui pullos aquilae interficiens deplumaTit, nostro victoriosissimo draeone sic interficiemus morsibus toxîcatis , et sic in nihilum reducemus , quod non invenietur de te memoria super terram. Tune scies et senties , quid Arragonum dextera Talet , quid tibi regum interitus profuerit , effuso sanguine i^nocentum. Datum , etc.