Quaefuerit vera ejus origo

At cum paulatim per multa sœcula in co imperio alise atquc alise diversis temporibus natse hœreses propagatse essent, atquc magna cleri depravatio , moresque corrupti , mirum videri non débet

malum plurium sarulorum ita invaluissc, ut demum vidcatur dcplorata ejus curatio; quando (juidem nostris tcmporibus in Anglia divisio ab Ecclcsia romana et bœrescs uno sa?culo ita invalucrint, ut non minus difficile vidcatur eatholico principi cam ad obsequium sanctœ sedis et sanam doctrinam quam Gnecorum provincias reducere: cum tanien anglica Ecclcsia in sacrismysteriis codem quo romana idiomate, scilicel latino, semper sit usa.

25. — Solviiur objectioa difRcultate communicationis cura Ecelesia romana.

Objicietur deinde Ecclesiam sinensem, si sinico idiomate in sacris utatur, cum non possit cum Ecclcsia romana babere commercium litterarum, facile ab ejus obedienlia dilapsuram. Ut buic malo sane gravissimo occurratur, non est necesscut quilibet sacerdoles sinenscs latino idiomate cum sancta sede communicent ; sufticitqueut saltem in dignitate ccclcsiaslica constituti, aut perse latinam linguam callcntcs, aut saltem per interprètes, quorum copia nunquam décrit, boc litterarum possent fovere commercium. Grreci et Hebraei antistites, plerumquc latinam linguam ignorantes, cum summis pontificibus grsecam linguam non callentibus commercium litterarum babuerunt ; et summorum pontificum lillerop ac diplomata ad patriarcham Constantinopolitanum latino sermonc scribebanlur, et responsa gra?co idiomate reddebantur ; sic ut lola communicatio per interprètes ageretur, qui quidem graeca fraude diplomata pontificia ssepe in sensum contrarium vertebant. Al Ronue nulli sunt qui linguam sinensem calleant, et illam interpretentur; Gr?pci autem erant permulli, aliique ejusdem linguae perilissimi? Ita quidem est Rom?e, sed hic nunquam décrit copia corum qui linguam latinam didiccrint, sive ex curopa?is sacerdotibus, sive ex indigenis, a quibustraducla cpistola Romani mittalur. Quod si vero ultra vidcatur necesse esse etiam Romte baberi ejusmodi interprètes, profecto pro conversione tanti imperii ibi erigi posset seminarium Sinarum , quemadmodum nunc est Grseco-

rum , et Maronitarum , quod sanctse sedi in hac littcrarum versione prêter alia ejus emolumenta deserviet. Alia insuper oxcogitari possunt média, quibus huic difficultati occurratur.

26. — Condusio cum supplicatione ad sanctam sedem apostolicam.

Cum igitur ex supradictis manifestum sit Ecclesiam sincnsem indigere sacerdotibus indigenis, ut conversio tam vasti imperii ea qua fieri potest efficacia urgeatur dum prsesertim imperator favet Evangelicee praedicationi, aliunde vero allata prius argumenta oslendant usum linguse sinensis in missse sacrifieio ad id plane necessarium esse : solum superest supremum Ecclesiae pastorem pro novi gregis subsidio et amplificatione nascentis sinensis Ecclesiœ obtestari ut iiliae sanctae romanae Ecclesiae, de extremo oriente surgentis, necessitati id concedere dignetur benelicium. Non de una Moraviae provincia ad fidem convertenda agitur ; sed de uno novo orbe tam vasto ac populoso, ut plures fortasse ejus imperator numeret subditos quam Ecclesia romana in tolo orbe terrarum habeal fidèles. Quid quod ex imperii tartaro-sinici conversione circumjacentium rcgnorum salus quoque dependet, apud quos, plerosque tributarios, summa est hujus imperii auctoritas, cujus uliquc litteras ac politicam administrationem, plusquam a quatuor annorum millibus continuatam, magnopere suspiciunt et imitantur. Ex quo quidem fit ut ab initio Ecclesise Christi usquemodo nunquana vidcatur contigisse majoris momenti negotium ; pro quo promovendo totis conatibus neccsse est supplices nos accedere ad univers»} Ecclesiœ communcm parentem ut quod potest pro sinensis Ecclesiae amplificatione bénigne concédât.

Pechini, 15Auguslini 1695.

Arrive au père général le 26 décembre \ 697 ; présenté par le père général au saint-père le 1 2 janvier 1 698.

Na III