ABCHITECTE DE L EGLISE ABBATIALE DE SAINT-DENIS
leur propre initiative fut entrepris, sur les conseils du roi Louis IX et sous Tabbatiat d'Eudes Clément, comme Taffirme Guillaume de Nangis^ lui-même moine à Saint-Denis.
C'était en 1 SI31 . On a ignoré jusqu'à présent quel fut l'homme chargé de mener le travail à bonne fin. Un texte décisif, emprunté au Gartulaire blanc de Saint-Denis et jamais signalé, va nous permettre d'attribuer la partie de l'édifice construite après 1231 à Pierre de Montereau.
Voici ce document, un simple acte de vente, dont le peu d'intérêt en lui-même, semble-t-il, est racheté par l'importance du nom de l'acquéreur qu'il révèle :
De terra et quarrerîa sitis apud Confluenlium, magistro Petro de Monsterolio venditis.
Uoiversîs présentes iitteras inspecluris, ofBcialis curie Parisiensis saiutem in Domino. Notum facimus quod in nostra presentia conslituii Rlchardus, Fioria ejus uxor, Renaudus major de Gonfluentio, Heiloysis ejus uxor, et Odelina de Vitriaco vidua^ recognoverunt se vendidisse magistro Petro de Mosterolio, cementario de Sancto Dyonisio^ et ejus heredibus imperpetuum pro quindecim iibris parisiensium jam sibi solulis, sicut ipsi vendltores con-
1. a Consilio régis Franciae Ludovici et religiosoram virorum, ecclesia sancti Dionysii in Francia renovatur sub abbate Odone démentis; quod antea monachi facere non audebant, propter dedicationis mysterium quod antea ecclesia noscitur a Domino suscepisse i (éd. de la Société de l'histoire de France, I, p. 183).