AD SACRAM VIRGINEM LAURETANAM
Joan. Buchaeri, Theol. Paris.
Anno D. i586. Mense Februar,^ inter equitandutn
in ipso ad ejusœdem ilinere^ raptim ut raque lingua
script utfij nunc vero recens editum.
L'Estoile a écrit au dos : Ad Sacrant Virginem Lauretanam D, Boucher Theologi Paris. Votum. iSgo.
Gravure sur cuivre, signée à droite : C. Suisse, fe. La Santa Casa de Lorette, transportée dans les airs par deux anges. Au-dessus, la Sainte Vierge, dans une gloire, avec l'Enfant-Jésus entre ses bras. A gauche, ce distique grec :
AfifànpoVf TCxvov xoel yivniipa Xiyu, A droite, ce distique latin, qui en est la traduction :
Sum quod eram, nec eram quod sum, nunc dicor utrumque, Filius hoc dicity dicit et ipsa parens.
Le texte est sur 3 colonnes; la première contient la pièce latine, dont les vers français qui occupent la 2^ et la 3° colonne sont la traduction. Les références bibliques s'y trouvent répétées; on a omis ici cette répétition, à cause de la longueur des lignes.
icubi Justitiae dédit oscula Pax; ubi primum Psai. S4. j^pSfl^ EfTudit terris Gsii benedictio rorem; Es. 45. SSSSSIi Rerum ubi mutata est séries; ubi grandia parvis,
Infima supremis coiere, aeterna caducis;
Tempus ubi accepit sine tempore temporis Author, 4Reg.2oDitaruntque inopem Cœli commercia mundum; Es. 38. Sol ubi retrogradus, veluti Gygas, aethere ab alto Psai. iS.Exiliens, decimam descendit ut ederet umbram, Eze. 33. Se tenui obscurans ut panderet omnia nube, I Cor. f . Infirmosque petens ut fortia rumperet artus; JoaD.i3. Rex idem et servus, divesqueet pauper in unum;
igô PIERRE DE L'ESTOILE iSgo
Psai.48. Dicta ubi sancta fidem accipiunt; ubi scinditur alto
Dan. 3. Absque manu de monte lapis, qui conterat orbis Imperium, et magni succrescens montis ad instar, Mole sua terram premat idem ; ubi origine mundi
Est. 43. Majus surgit opus; novum ubi quod mundus adoret,
Grande, immensum, ingens, quod non vox dicere, non mens Concipere ulla queat, secli spem arrhamque futuri
Hier.a3.(ViRG0 virum in sese clausit quod foemina circum), Omnipotens fecit nova per miracula Numen.
Puram ubi te puri pure genuere parentes, Natam de sterili mundus, sine labe creatam, Obstupuit Daemon ; ubi Cœli plurima circum Te obsequiosa pbalanx sola et tibi nota remansit, Conscia turma tuae fidei sanctique pudoris; Venter ubi, modulante novum Cœli alite carmen, Arcano intumuit Verbo tuus, et De us in te
Luc. ii.Factus HOMO EST, infaus jacuit, tua et ubera suxit.
Luc. 3. Subditus et fabro fabricator substitit Orbis.
Joan.19. Pauper ubi assumpto super ardua sydera nato
P8ai.44.Virgine cum socio aethereas et primoribus aulae
Vixisti, psallensque dies noctesque fuisti ;
Quam ne indigna domum gens et sine honore haberet, Hue de Judaïco (mirum !) super aequora tractu Angelicae médium vexere per aéra turmae
Sancta Parens, vitœ Spes et tutissima nostrae, Cant. 6. Seu Lunam, Stellamve Maris, seu dicere Primam Te juvat Auroram, Castrorumve Agmen et armis Cant. 4. Munitam Turrem, seu laeto germine Vitem, Ecci. 34. Seu Palmam,Platanum,tangentemve astraCupressum,
Seu Cedrum excelsam, seu baccis uberem Olivam, Cant. 4. Seu vitae Puteum, rapîdarum aut Flumen aquarum, Cant. 3. Seu Myrrham electam, seu Virgam Thuris odores Cant. 6. Spirantem cœlo, seu Sponsam, sive Columbam Prov.3i.Ornatam gemmis, Cœli et bona cuncta ferentem;
i590 BELLES FIGURES DE LA LIGUE 197
Hic (inquam) hic ubi tôt surgunt mysteria, proni Dum cadimus, vota atque tuis persolvimus aris, Dulcia jamque foco, jam figimus oscula muro, Qui te, qui mundi texit fovitque parentem,
Phiiip.s.Regnantem Cœlo et terris servile jacentem,
Si tibi sic visum est tu» ut hoc vestigia restent Vit» sancta loco, minimas si judice te hinc est Relliquias efferre nefas sub vindice pœna ; Si quam hic sis prassto miseris, quam vota bénigne Excipias, tota pendentes aede tabellas Testantur, varii et votiva anathemata casus; Si velut icta Deo percellitur et quatitur mens, Inque novum vêtus exit homo, fletuque rigantur Ora, sacris adytis quisquis vestigia fixit, Excipe Diva tui vénérantes limina tecti Et laeto peregri venientes aspice vultu !
Quseque Dei templum es, quse nobis Arca salutis,
PMi.86.Sic habitare tuo nos fac sub tegmine et umbra, Lseta quies ut sit, vitiorum et frigeat asstus f
Quod te si multis recolit tua Francia templis. Si tutata tuum est et verbo nomen et armis, Dum fiirerent diras passim contagia turbas.
Si toties mittit tua ad hase cunabula, qui te Reginam mundi cœlo terraque potentem Ex animo implorent, votum hoc miserata tuorum, O pia, da nobis det ut ista profeaio pacem Ecclesiae et Regno, da ut pulsis Gallia nimbis Splendeat, et clauso qui Christi primus in horto Flos est, saepe ab apris, sœpe et tentatus ab ursis, Crescat, et aucta suum splendorem Lilia servent !
Sic tuus o nostris augescat cultus in oris !
Sic tibi Parrisii reddant sua munera cives !
Nosque tua in terris sic te laudemus in asde, iEternum ut Cœlo tandem pœana canamus !
198 PIERRE DE L'ESTOILE iSgo