I. Canem, le coup du chien, le plus mauvais, au jeu de désj

Quos litigandi insanus amor macérât.

En ut foreuse vulgus aures surrigit, Sive ex minutis litibus qui victitant, Sive ex adultis ; ecce concurrunt quitus Hamata lingua^ armata saxis est manus, Quid si ipse saxis muniam me, et impetam Corvos hiantes? Mox et illudens, caput Illidam avaris sanguinem limantibus ?

Sed reprimam me; nam labos est irritus, Nocetque^ vespas si quis irritaverit.

Tamen latino nos damus grœcanicas Vespas theatro, et patriam vespariam Jactat poeta noster^ ac vos obsecrat, Vos, inquam, amantes pacis et juris, simul Et christianœ veritatis, Gallia Quos vindicatos a lue hispana colit, Ut consulatis ludicra hœc œqui et boni, Necfabulam hanc speretis histrioniam, Nam Chris ti anus histrio nunquam/uit, Egiti'e mimos : Cœsar istud cogère Non possit ullus [ducere ad mortem potes t Tantum et sequetur)^ non metus, non gratia, Non annulus, quinquaginta non sestertia [Munus quod ille scriptor olim eques tulit Qui Publio certavit) , at sibi canit.

Nunquam potitus est servitutis ; libère Edoctus et prognatus, a Deo datœ Potentiœ auscultare novit qua sibi Fas est piumque et quatenus probos decet.

Sed ut cothurnum sumpsit olim, nunc quoque Socco vetustiore grassari stndet, Perfacta perpera atque mores impios.

Ut sic reducat ^ si pote, adfrugem bonam, Projure ne sit post id hac injuria,

Sed quisque munus ritefungatur suum.

Tantum est, Senatus, nunc vale, o Forum, vale,

Quanquam valere non potes, in res/uas

Poeta noster quod vocatur; me vide.

Qui Christianus verus est, quasi est Deus:

Hac absquefine nil beatum censeas.

Sic nos valere mavelim quam plaudere.

IN MICHÂELIS HOSPlTALId. EFFIGIEM FRANC. PORTOS.

*9 êÔ' 6 tw/yhviç w$TVflcv ^puacv, oôx er* h^ affl Ae{ietv i^tklt^ ëXkw 'ApiarorATiv,

£u(jiica9tv 7} l^(ù6ç xetvoç h àj/ifcSvocç.

Nuv Zk ^U9iç icp^vev xiaw^ lxs(vou

Kal fip vouv, TTtvuT^Ta, xal â-xXoA. Bcupv rji xe(voo

*Ev Sev(({> 9^T7Si T^' dfpa STiXcircpa.

TÇ 8' ôiuip TTpof ^pei icaTç SxXrro naif&tXrihç

''Oti OeoTo Xoexci>v xXfjpov iTcoupdcviov.

KeTvoç S' âv ^T)rj)p, élSe Tcp^pcn^p, (S)ç paotXicov

Ouç, v^ç, S^[ia, x^ps? Atoyevcov jjjievac.

T(ç irAdloTTiç xotXi •rfffff', ij Corfpdc^oç l^oxpifiMoet

Tovd' ô(ji7v Mouaai xp^^^o? 6f eiX^fxevov ;

^Oft quia Musarum non est mihi numen amicum Scaligero quale est, quale, Thuane, tibi,

Nec quia civiles acuit Mars impius enses Quis ruit ipsa sua Gallia victa manu,

Scribere propterea versus piget, effluit omnts

P. DB L'EtTOlLB. — XI. S 3

Vena alto, versa est mens mihi, sanguis kebet, Itnmeritum postquam me dira calumnia vexât ^

Ah ! nimiumfaciliprincipis aurefruens.

Quin proceres^fori censet quemfama Senatus,

Fortunam incipiunt, vulgus ut omne sequL Nam gratis nos oderunt, nosirique repulsam

Gratificant Régi; sed videt ista Dice^ Facta notât Nemesis, quœ linguœfrena potenti

Injiciet lacrymas forsitan ulta meas.

Nec nolet speroy hoc pietas et vivida virtus

Principis, incolumi quo duce tutafides; Nec delatorum falsum genus ibit inultum,

Sed sua erunt rectis prœmia, pœna malis.

Sic, o sic vivat fortis clementia Régis

Et metuat minui credulitate sua.

Antiphilus quondamfalso accusavit Apellem :

Si causam quœras, œmulus artis erat.

Pœnituit Ptolemœum accepta calumnia Regem :

Insonti artifici fecit , et inde satis.

Inquirat, verum agnoscat Rex maximus, istud

Satfecisse fnihi est, nil aliter meream.

Nec mihi vena aliter saliet, sanguisne calebit,

Nec mens, si qua/uity salva redire potest.

Hcec mœrenti corde , sed innocentice fiducia anima elato, scribebat spretus et prceteritus

Fl. Christ.

(El autographe. )

ANAPI I0«O KAl APIITEI (Philippo Moknao) MEAOS IIPO£«ÛNHtKON.

{*0ç (dtxiç irod' &ncip

*Y7ràp "éiffi TwafiAç IleCov XoYOv x^P^< Elç IlaTfAOv i^optadfilc) , XIotAoct (iiirpoiç i?i87)96 *Hpct)'ûcot(7i (iC^aç T(i5v Iloevoç elç ttoXctwv

Aeivoç Tcpiv 6pYiaanf|ç Tji Sat[XQva>v fpoyi^aac.

Xa{pe(v S' eTreiT' locaaç 'EôvbSv Idoç Tuapacpp^v, XptTTw irpweixe tov voÎîv.

Kal TcpooicXoexelç tfACcve Ba?rr{9fiLa'toç xoOdlpcrsi T^ç xapS{aç àfx^|X7CT0u, @u£i 6eov yspa^pcov

*Ev Iv Tplffl TCpO^COTCOtÇ.

T( vuv fte Stt {jisvoivSEv

XplOTOU Ç^pOVTŒ X^TJ^IV, Kal TTOtTpOÔsV ^UffCt Tt

T7|V 7c{aTiv ôpôoSoJov Mti^Oovra oùv YaXoxxt OuXoiffiv l^apiX^ac, Mcaeiv ts SuaOiacTQc EtBcuXa T«!iv xauovTAiiy ; T{ {iSXXov av 9pa<7ai(ji( *H Tèv Xayov ôéopTOV 'AttottoXwv t8 TrpaÇstç AéXTOiç Sufflv ri Aouxic ^'EYpo^ev evOeoç poCç, T^X^^ larp^ç la6Xàç IIioTOç 6' Itt); ôicaCciiv IIocuXou Trd^iv pX^icovtDc.

Motporfcviç ^{Xt^nre ('ExxXt)9(ok de dx{Al)|V

Twv ZtrfyiinùPi (jiocTocCciiy) , ''Em) cî» Taux* à^KCf/Aç Jl&fr^t, cpAoç, ctyc T^7)aa Tcoûç iorpoS £ol Tcpoo^^pfcv lorpiv

BC7)Y^V, XO(MDVTa *0{l.7)p(S«i)V d(c[i>TOtC

TdEx' oSv yAcûra (AtfMD "^H vowCaç 6f Xi^oci ^ç 6oTep6uaa ttoX^ EO{Aoua{ac 7rpeicouaT)ç* 'Ea[v] Tt 8' lircoT^et|ç.

*Û ^s Ou(ii, 6a(xrs(' El Kupioç yjip aÔT&ç

*E]X (A^OTOOCOÇ VCOYVÔiv

FoXcocTtvcDV Te Tcafficov, *Ûç sTtc' d(vaÇ Trpo^Tiriç, St^P^sc ye wv fiXii^poiv '^Axoafiov tôcfêcion^ Tè p^p6ap^ TTtp alvSv Ad(X7)(jLa ftXoOpi^oxuiv.

2S) S' ouv fCtufAa Xa(Airpov revvv)T^paiv iyatuSv, ^virotTpiBcov TC TcaSûDf, MouoTjYeTcov t' dico^^»

A^ou T& pouxoXi^(xa

*Ap6tW $' l< <iE(ofxa,

Otooca TÛÎV TtoXtTWV

2kcX|iOup(ou v^|AOiOf

Attfi\p Xiy^ç Si' ou ^tt, Tdbç vepripouc 'nattvwbç 'Erecpc (A7)8' dvc(vou * Mi^cç xaT(i> oe ^ oc(7) Kpc('TT(i> icdtpoç Ycy^ffOoi 'Ottocv X^yowç ixrrijXôfç, T^v x' dcvTuy* dpyupo»

TVjV TtOV 7r($X(i)V d{MCUp(KÎV^

"'AtXïjtov aluxoç, o\kt 8e(A{oTioç fAcrd^oxciiv C'CV 8Û<pp<£87iç hdxXy^) Mtxm£kf\at BecySç.

PvcOfAT) S' licou ^OCVTOÇ,

'Apx^ 'TOv dfvSpa tdJiti, *Apx^ S' llf(<> S6ca(ov *Y<jnf|Xi jx-^ ^povouvra, 'AXX' efiicQOc' txiîXctSttoLç *ùtst\ 6e^ vo(i{C«>.

4X, XpCOT.

Ex autographo.

PATRLC DESmERIUM Cujus status nunc deterrimus

O mater, alte cincta turribus magnis, Quœ, lustra post bis quinque, me tuo altellum Sinu educasti, primitusque reptantem Manu adjuvisti, quo subinde florerem, Quam te esse dicam^ quove nomine appellem?

Genabum ante dictam, Aurelius dein Cœsar Aurelianam dixit, et sitamfecit Qua Ligeris unda volvitur saburrante Secatque Belsiam et Soloniam currens^

O mater y inquam, candida, o prius felix Et libéra et sublimis, aureos cives Enixa^ Divis aucta, cui Ceres flavens Servibat abra, cui cjrdonias ducens Bicolor lacchus arbores ministrabat ^ Hermès favebat commeante mercatu, Flos integelle Gallicœ venustatis, Virtutis et felicitatis intact a Medulla, nunquam Marte fracta, vel fraude Capta, instituto quando cœlitus Régi Obnoxiam te prcebuisti, ab his oris Fêles Iberos fortiter propulsando.

Quam plena Phœbo et artibus Camœnarum, Quœ Dampetrum, olim Flaminem Phaleucorum, Fabreum extulisti cum tonante Colsone, Mox eruditi pulveris notatorem, Omni in Mathesi Delium natatorem Montaureum illum, cum valente Germano Hattaque dqcto, qui feras Britannorum Humaniores civibus suis vidit.

O absoluta denique omnibus punctis Cumfida Salicis legibus remansistiy Nunc sordidata, obscur a, serva, dejecta, Bonis noverca, factiosa, crudelis, Nutrix latronum, prœda mentis insanœ Suspecta^ suspicaxque^ et hostibus debens Ludibrium, spretoque Principi pœnas, Postquam patemum Scylla prœsecans crinem, Te mancipastiy te fero prop inasti Hispano edendam, deinde, proh pudor ! sancti Cœde impiasti PrincipiSyjugo excusso Heu! principatus optimi, ut minax plebis Te fœce nauta, vel propola, vel caupo, Vel quifricabat quondam equos, eluat Consul Strigilemque mutetfascibus, recedatque Patritia virtusf stemmatumque longinquus

Décor facessat, arma tract et impune Furens popelluSy ductor agminis fiât Paganus asper, Rosciusque de silva Ferratili ortus dnte seferat castris Domino ille servus! Quœ Megœra te cepitf O Trojœ imago (nam reliquit Œnonem Paris, Lacœna rapta adulter externa.

Et tu nothorum Spartacorum amore usta Natos heriles deseris), tui sero Sapiunt Quirites. Cur tamen canis nomen Circœis altéra abdicas? An infida quod sis?

Sed esse vespa forsitan mavis.

Et jure, namque me lia nostra corrodiSj Iners, maligna, ignava quœ bonas tectis Apes abarces, exsulesque et extorres Habes; sed ecce tempus appétit, cum tu Vices superbas senties; revisuri Lares ademptos, mox aculeis strictis Prœsepi ab isto longius repellemus Tetrœ Unionis excetram rebellantem, Et vindicantes nostram habentiam obtorta Collo trahemus ad gemonias scalas Deformitatis ultimas tuœ causas, Jam certiorem spemfovemus ex il la Quam nuper héros strage Montis Ignîti Dédit Toparchus, qui tôt ense persultans Adflixit hostes, ultor et victor fortis, Spoliis opimis te Liger pater mactans Agrumque Bacchi, qua dicata Vestales Delubra claudunt Magdalenici cœtus, Hisfœta cœptis, etffxvore cœlesti Vel Teutonum absque proximantium turmis Turba exsul, insons, pars tui optima audebit. Suis superbe mcenibus propinquare, Jovisque vi patiente Julminatoris {QuQ Rege cantant Cantabri, canunt Galli,

36o PIERRE DE L'ESTOILE

Ovant, triumphant subditi obsecundantes]^ Transvaricabit aggerem, unde portarum Moras revellety pristinœque luci Reddet, tnea altrix, quando numinis verum Cultum reponet desitum a quater lustra Propejam peracto^ et expiabit infandas Neces piorum, justa pro quibus pœnas Acres reposait imminens Adrastea.

Flor. Christ.

Ex autographo.

CLAR. V. VÂLERIO COLINO

In patriam, Valeri, revocat te publica clades

Et pêne eversiflenda ruina soli :

Nos laribus contra profugos agit improba Erytmis,

Exteraque exilio quœrere régna jubet.

Altemet Fortuna vices utcunque libebit

Et cœlum terris misceat, astra mari:

Te vel civem exul semper, sed amicus amicum

Et memori tempus mente per omne colam.

Jac. Aug. Th.

^m. lib. 8upp. M.

Lutetis Par. No. Sept. i585.

Ex autographo.

VERSION DE LA VII* EPODE d'hORACE

en Ters mesurés PAR NICOLAS RAPIN

Oti court-on ainsi en fureur? Quels bastions

Sont destinés pour ces canons ?

La France, bon Dieu? Des palmes, du cœur, du flanc,

RECUEILS DIVERS 36i

N'a-t-ellc prou versé de sang?

Non pour se bander contre les Turcs enragés

Jà presque sur les murs logés ; Non pour se venger d'un More et cruel Tyran ,

Qui lui retient Naple et Milan ; Mais pour s'esgorger elle-mesme, mais affin

De mettre leurs souhaits à fin.

Qui donc jamais vit aux lions un tel debord

De mettre leurs pareils à mort?

La rage, Torgueil, nos pecchés et nos malheurs

Nous poussent-ils à ces fureurs ?

Nous voilà confus, sans responce, et grand frayeur

Nous saisit Tame et tient le cœur.

C'est fait, le Destin nous accable, et nostre mal

Est cheut dessus le point fatal.

Le sang coule encor\ c'est le sang encor' qui boult,

De tant de gens tués en Aoust !

Le sang coule encor' contre nous, le sang sacré

Du Roy meschamment massacré !

ÂD CLâUDIUM PUTEÂNUM, reg. consiliarium

O Puteane, rursus Galliam Bellona minax horribili flagello

Terret, atroxque Mavors Perfidos enses acuit cote super Pyrenes,

Régis in immerentis [Heufides!) pacale caput. Si decus aucupari

Milite factioso Tendit, elato nimium vertice, qui superbœ

Lubrica signa plumœ Explicat, reflante Nostro, légitimas triumphos

Invideamus illi,

Cui sacrifulcrum solii est a Jove destinatum,

Tarn stabile atque firmum Martis ut nullo penitus turbine dimoveri

Possit agive rétro ?

Régna terrens opibus prœsidioque forti

Non ita tuta serves^ Atque cum cœlestis herî robur, aheneique

Inviolata fati Sentias décréta. Dei, quisquis es^ o tremisce

Et venerare dextram, O Dei magnam venerare atque tremisce dextram,

Quisquis es. Hac ab una Pendet eventus. Stolidi est, non ratione duci

Quant sapientia armet Dei. Vindictam Nemesis jam médit atur ultrix.

Tarda quidem, irrogare Debitam pcenam ; gravibus sed cita tarditatem

Suppliciis repensam Et dare et pro stultitia ludibrium pacisci

Tu placidœ sorori Supplica paciSy foliis, o Puteane, canis

Tempora cincte olivœ; Perpes ut vobiscum habitet Diva, salutis auctor :

A t procul exulatum Ultimœ in Thules latebras dirus eat Gradivus,

Paul. Melissus Fraucus,

Comes Pal. et Eques, laureatusque poeta, cjvis Rom.

Lutetiae Par. Mense aprili i585.

(Ex autographo.)

AD V. C. ACHILLEM HARLiEUM SENATUS PAR. PRIM. PRiES.

Prœses, Achillea qui res virtute tueris Francorum, instauras lapsique negotia Regni^ Magne pater patriœ, cui plebs, cui Curia nomen Hoc dédit, œternos Astrœaque débet honores.

En procul a libris nec liber, flebile carmen Borbonius scribit, jamdudum carceris hospes, Qualiter inclusas cavea intus strinxit adempta Liber tate feras, exannatosque leones, Usque adeone tuœ protenditur impetus irœ ?

Quemfinem dabis œrumnis? Me devius error, Me dolor incautum provexerit ; anne reposées Crudeles pœnas ? Et quœ tua pluribus olim Ignovit, mihi nec clementia fulserit uni?

Non ego conatus stellanti oppedere cœlo, Aut in vos volui redivivam attollere Phlegram! DU meliora piis erroremque hostibus istum !

Namque ego sum teneris semper veneratus ab annis Justitiœ clarum numen sanctumque Senatum, Cumque triumphatum latro civilibus armis Te râper et, nostri proh quanta infamia secli! Inque arcemfœda traheretur Curia pompa Ipse dedi gemitus, detestatusque nefandos Ausus, cunctapio laxavifrœna dolori. Et scelera infestis lacer avi talia ver bis : At quœ te, imprudens, movit delenda lituris Littera, confecine sciens pro carminé crimen ? Pœnarum satis est. O qui moderamina rerum Primus habes, justce modereris, poscimus, irœ.

N. Borbonius.

PIERRE DE UESTOILE

PRECATIONES M. ANT. FLAMINII

quas, Romae dum fèbri laboraret, conscripsit anno 1 55o.