De Mandato quod fit hora vespertina
— Post refectionem Dominorum circa vesperas pulsatur caxnpana ad faciendmn Mandatum . . . Pulpitum etiam débet cooperiri à Pueris quodam panno qui dicitur Brodeiz, et sui cum acubus, ut Dyaconus légat supra illud lectionem. Dum hec ita preparantur, Domini eunt in Capitulum cum aliis clericis universis. Cunctis autem sedentibus, Cantor incipiat hanc antiphonam — Dominus Ihs. postquam cenavit — Et postea incipiat alias ... et cantent omnes communiter. Majores vero persone que sunt in Capitule, scilicet Episcopus, Decanus, Circator et alii Sacerdotes debent surgere et ire versus refectorium, et depositis nigris cappis debent se precingere linteis albis, superpelliciis tamen non depositis, et postea intrare Capitulum, et lavare pedes Dominorum et dare aquam ad lavandum manus. Cum autem lavarint pedes eorum, debent resumere vestes suas, et in locis suis residere. Alii vero Sacerdotes debent lavare pedes eorum. Notandum autem quod Cellerarius, Prepositus refectorii, Senescaldus, Camerarius, Elemosynarius, Subelemosynarius debent esse induti albis sine amiotibus, et esse parati ad serviendum tam in Capitule, quando pedes Dominorum lavantur, quam in refectorio, quando ipsi Domini reficiuntur. FamuU autem de ftimo debent calefaoere aquam in fiimo unde lavantur pedes et manus. Elemosynarius débet ministrare lintbeos ad precingendum vasa que sunt necessaria ad lavandum pedes et manus, manutergia ad tergendum. Debent etiam habere servos coadjutores qui ferant et référant vasa, et ministrare aquam ipsis Dominis . . . Débet Dyaconus qui lecturus est in Capitule venire in claustrum cum cereis et crucibus . . et esse ante introitum Capituli donec ultima antiphona incipietur . . . et intrare Capitulum. . . Pulpitum etiam coopertum
LA CATHËDKAtE
feratur ab uno A.colito post ipsum Dyaconum et ponatur in medio Capitulo et textus evangelii desuper. Tandem, finita antiphona, Dyaconus tenens absconsam in qua débet esse candela grossa facticia data à Custode et incensa, sine benedictione légat . . . lectionem in euvangelio Johannis ... Et notandum quod Cellerarius et ceteri qui induti simt albis sine amictibus debent stare ordinate in Capitulo, quasi ministri parati ad serviendum. Subelemosinarius autem débet tenere in manu dextera malleolum et in sinistra asserem tenuem a Carpentario paratum, qui possit de facili frangi, et percutere de malleolo quando audiet . . . finem evvangelii .... — Ceremoniale, f^. 74 r. 2, à 76 r 2.
8B. — De cena.. — Tune omnes surgant et eant in refectoriuin. Majores Domini sedeant ad majorem mensam, alii sedeant ad dexteram mensam, et ad sinisram per ordinem. Facta autem benedictione super oblatas Ministri, scilicet Domini qui induti sunt albis, distribuant oblatas,* à dextris et à sinistris, tam Canonicis quam non Canonicis, et postea ferant vinum. Dyaconus vero intérim légat post supradictam finem in Euvangelio, posito pulpito in medio refectorio, ante majorem mensam . . . Sciendum autem quod Cameraiius débet de oensu qui pertinet ad Cameram, ponere duos cereos duarum librarum vel unius libre et dimidie super majorem mensam, et candelas parvas factas de dimidia libra cere super mensas et ad cohunpnas. Thelonearius vero débet 1. scutellas novas in quibus ponuntur oblate. Débet etiam dare oleum quod necessarium est ad oblatas faciendas. Carpentarius autem débet candelabra lignea in quibus ponuntur parve candele à dexteris et à sinistris. — Ceremoniale^ f». 75 r. 2, à 76 v. 1.
84. — De preparatione ad orucem adorandam. — Cantata . . . nona, Matriculaxii debent illas quatuor sedes que suut in ohoro apportare extra chorum, et ponere duas à dextera parte ante magnas columpnas, et duaa ex alla parte. Nec debent Matrî* oularii inde removeri donec vespere cantate erunt in sabbato quod est infira octavas Pasche. Postea debent ipsi Matrioularii olaudere ostium ghori, et ibi appo diando ponere Crucifixum coopertum palliis sericis, et super gradus stemere tapetum. Custos vero débet a dextris ipsius Crucifixi textum unum aureum et unam crucem auream, et à sinistris alium et aliam crucem. Et super pedes ipsius Crucifixi débet ponere crucem auream parvam in qua sit de ligno DoTnini, ad brachia duo philacteria, ante pectus monile. Ex alia vero parte ostii, scilioet infra chorum, debent poni duo baouli ^ unus a dextra parte ipsius Crucifixi, et alius ex alia parte, ad sublevandmn pallium illud serioum quo Crucifixus involutus est cum opus faerit. — Ceretnonialey fû 76. r. 1 et 2.
85. — De veneratione crucis. — Sacerdos, deposita càsula, eat cum aliis in medio ecclesie ante Crucifixum . . . Tune Domini . . . stantes rétro altare incipiant hanc antiphonam — Popule ... — ... Qua cantata, duo Subdyaconi stantes in medio choro, ante pulpitum respondeant cantando — Agyos 0 Theos . . . Agyos Ychirros . , *. Agyos Athanatos etc. — ... Respondeat Chorus — Sanctus Deus . . . etc. — Subdyaconi — Agyos ... — Chorus — Sanctus Deus ... — Subdyaconi — Agyos ... — Chorus — Sanctus Deus etc. —
i Voyez Pr. 85. *
LA CATHÉDRALR
... et orna Chorus desierit cantare, acceptis baculis ^ elevetur pallium quo Crucifixus cooperttus est, et incipiant — Ecce ligniim — . Intérim eant prelati . . . usque ad Crucifixum et osculentur crucem que super pedes Crucifix! est posita, faciendo oblationem, et post prelatos alii similiter eant in ordîne suo et adorent eam. Oblatio vero débet esse Matriculariorum. Intérim vero cantentur iste antipbone — .Crucem tuam adoramus , . . etc. — . . . quibus cantatis eant duo Domini vel très in cbonim rétro Crucifixum. De hoc ymno — Crux fidelis — cantent tôt versus quot voluerint . . . Omnibus his peractis omnes Domini redeant, et ascendentes super gradus stent circa altare. Sacerdos . . . accipiens Corpus Domini pridie reservatum . . . sumat Corpus Domini . . . deinde sumat vinum quod, licet non sit consecratum et non est sanguis Domini, tamen est sanctificatum per Corpus Domini . . . Tune etiam débet parari sedes aliqua ante altare super quam jaceat Sacerdos .... etc. . . . Tune surgat Sacerdos, et secundum antiquam Ecclesie consuetudinem, det Dominis circumtantibus . . . licentiam comedendi ea que soient. comedi in aliis diebus Quadragesime, monendo ut partem tribuant pauperibus. Versa vice unus de Sacerdotibus débet ei dare eandem licentiam quam ipse dédit eis. — Ceremoniale, fo. 76 v. 2, à 77 v. 1.
