BULLE D'EUGENE III ( I

« Eugenius episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri Philippo Bajocensi episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetum. Ex commisso nobis à Deo apostolatus officio fratribus nostris, tam intimis quam longe positis, paterna nos convenit provisione consulere, et ecclesiis in quibus domino militare nascuntur, suam justitiam eos servare, . ut quemadmodum disponente Domino patres vocamur in nomine, ita nihilominus comprobemur in opère; hujus rei gratia venerabilis frater in Christo Philippe episcope tuis justis presentationibus clementer annuimus. Et predecessoris nostri felicis

(i) Extrait du Livre noir, fol. 41e, fol. verso. A été publié d'après Béziers par Lécaudey d'Anisy, Antiquaires, t. VIII, p. 455.

mémorise papœ Lucii vestigiis inhérentes, beatae Dei Genitricis semperque Virginis Marias Bajocensem ecclesiam, cui Deo authore présides, sub beati Pétri et nostra protectione suscipimus, et presentis scripti privilegio communimus, statuentes ut quascumque possessiones quecunque bona eadem ecclesia in presentiarum juste eti canonice possidet, aut in futurum concessionepontificum, liberalitate regum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis Deo propitio poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata remaneant ; in quibus hase propriis duximus exprimenda vocabulis quidquid illustris recordaijionis Robertus cornes Normanniae, Guillelmi régis Angliae filius, de jure suo eidem ecclesiœ contulit : videlicet quidquid prediorum vel de feudo habebat Ebremarius a rege Guillelmo ea die quâ monachusfactus est, tam Bajocis et Rothomagi, quam in ceteris partibus Normanniee, in terris, in domibus, in monetis et aliis redditibus. — Et quidquid Sanson de supradicto Roberto Normannorum duce habebat, tam de prediis quam decapellaria Sancti-Joannis. — Et quidquid ab eodem duce habebant fratres Ebramarii, Erangarius et alii, Hosbertus et Vitalis. — Et totam terram Torcapelle. — Et terram Hugonis que est Rosel. — Et apud Cadomum, domun Theolderici presbiteri. — Et domos Vitalis Ratteri filii. — Et omnes consuetudines quas supradictus Robertus dux habebat, de habitatoribus ipsarum domorum. — Bajocis autem domos Rarulphi Ricardi filii. — Et totam terram quam tenuit Turstinus filius Aufridi à Guillelmo rege Anglorum, et eodem duce Normannorum. — Et quidquid terrae continetur inter fiuvium Orey et Mare à Veteri-Ponte usque quo idem fluvius pervenit in Mare, excepta terra comitis de Moritonîo. — Et terra Ranulphi quam ipse principaliter à

duce Normannorum tenebat. — Et terra Guillelmi Camerarii, et R. Giroldi filii, et Engelranni filii Ilberti. — Et terra A. Giffardi, videlicet Maisy. — Terram etiam que Domino Plessye-Grimold quietam ab omni exactione consuetudinum, et omnia appendicia ejus sicut per cartam Guillelmi régis Anglorum certis locorum spatiis determinantur. — Adreyum, etiam dimidium Reigny, et terram P. Filii R. de Noyers. — Et terram Hugonis Dorsiragiae, et omnium qui participant ipsam terram cum eo de progenie sua. — Et Fontanis. — Et illam terram de Bussey que fuit G. — Et terram qua mansit P. in civitate Bajocensis, que omnia olim tenuit supradictus Grimoldus, et quibus eidem ecclesie quam supradiximus servivit, que etiam pro culpa infidelitatis et crimine perjurii adversus prefatum regem, sicut ex scripto ipsius intelleximus, eidem G. et heredibus suis curia adjudicata sunt, et Bajocensi ecclesia ab eodem rege concessa in perpetuum possidenda. — Terram etiam quam Hugo bonae memoriae Bajocensis episcopus, presentibus et laudentibus R. tune Rothomagensi archiepiscopo, et Nigello Vicecomite cœterisque principibus regni, de jure Bajocensis ecclesiae eas propria sacramento firmavit :

— Terram videlicet de Manerbe ; — totam terram Anschetilli Rufi ; — et terram Hameti ; — et terram Esquelpem :

— et R. Des MostreroL et Hu. filii Lomecht et Sandrici ; — Et terram de Moraysret ; — Et ecclesiam de Sancto-Germano ; — Et terram de Auffredivilla et de Sancto-Contesto; — et Sylvam de Voylay, et Monte-Inferno ; — et totum Boscum de La Bisacia, et de Gossey, et de Loges ;

— Et Hagiam-Parreht, et consuetudine ; — et Silvam de Landon ; — et terram Norgoti et G. fratris sui, et Alodier ;

— inde Mero et Fossam-Lucon, et Insulam ut Haja tenet ; — et Gouran et Caran, et consuetudinem de

Boscode-Malbrey ; — et terram de Sancto Sulpitio ; —

et terras Suhardis exceptis illis quas cum femina accepit ;

— et terram de La Bunia ; — et terram de Jurques et de

Rotunda-Feulgera, et in Petitvilla et de Hispania ; — Et

terram G. de Felgerolles, et Anschitilli de Cottun ; — et

terram ubi parc Episcopi fuit in Bajocis ; — et terram

Rodulphi Banasti, et R. filii Turstini Sori ; — et terram

de Lacey ; — et terram T. heorra vetula, et Hervei filii

Bornini excepto suo alodio ; — et totam terram R. Fichet

excepto suo alodio ; — et terram de Fresne ; — et terram