Bibliothèque d'Angers. Ms. n° 653, p

L'Antcien Trésor. [ôI

me G. thesaurarium andegavensem inventarium de reliquiis et aliis pretiosis, quae inveni in Magno armario ecclesiae andegavensis.

Primo capilli bealae virginis cum magno angelo tenente eos. — Item 7220 Geati Mauricir cum osse in pectore. — BRACHIUM BEATI VINCENTIL. — Caput beatr Maurilii cum angelis et corona. — Ârachium beali Andreae. — Magna crux deaurata cum lapidibus pretiosis. — Item alia crux super candelabrum. — Item alia pulchra data a Nicholao episcopo. — [tem alia crux pulchra quae portatur in magnis processionibus cum baculo. — Item alia mediocris cum crucifixo elevato. — Item alia crux sine pede. — Item quinque cruces parvae sine pedibus in &/o estlagio. — [tem scrinium parvum coopertum de argento, est unus camahen magnus. — [tem septem annuli magni valoris et lapidibus, computato bono saphyro dato ab episcopo Guillelmo. — Item duae parvae cruces argenteae, — Îtem de re/iquiis Sancti Remigr. — Item Reliquiae plurimorum sanctorum. — Îtem de ossiôus sancti Licinii. — Item in eodem scrinio reliquiae plures, sed nescitur quorum. — [tem aliud scrinium eburneum longum cum reliquiis sanctorum, nescitur quorum. — [tem cornu eburneum cum reliquiis sanctorum specificatorum in cedula appensa dicto cornu. — Item quinque philaciæ coopertæ de argento, quae communiter traduntur et defferuntur in processionibus, in rogationibus. — [tem alia nova cum corpore beati Sereneti. — Item in a/io estagio a parte sinistra supra cruces sunt V philaciæ cum reliquiis talibus, scilicet 6eati Mauricii cum antiquo milite depicto. — Item de sanguine suo in vase cristalli, — Item duo philaciæ de beato Stephano. — Item de 6ealo Partholomaco in nuce indya cum dicitur supra. — [tem philacia A/açodalenae. — tem de eadem, dens in vase cristallil, — Item dens beatissimi Juliani. — [tem dens ealae Agathae. — Item Tanchae virginis. — tem YMAGO EPISCOPALIS, COOPERTA DE ARGENTC, DEAURATA BEATI BENEDICTI EPISCOPI. — Îtem ALIA BEATI APOTHEMI, SIMILIS ILLI. — [tem /apis Gerilli ad lrahendum ignem cum sole. — Xtem cum crucibus parvus cnellus argenteus longus. — Item duae philaciae rotondae de argento cum baculis coopertis de argento. — Item ovum ostutiae, — [tem magnus calix aureus cum gemmis subter ipsum caput, datus a Nicholao episcopo. — Item alius calix aureus datus a Ârchaele episcopo. — Item alius calix, sine patena cum duabus ausulis et gemmis, et videtur aureus. — Item alius planus spisse deauratus cum patena. — Item tres alii calices simplices cum patenis argenteis. — Item magnus textus argenti aurati cum lapidibus pretiosis. — Îtem CUPA COOPERTA ARGENTEA AURATA AD PORTANDUM CORPUS CHRISTI. — [tem in ampula vitrea balsamus in magna capacitate et magni valoris. — Item quoddam scrinium ponderosum parvum cum ampulis et esmallis cupreis. — Item quaedam mitra, quae fuit, ut creditur, episcopi Guillelmi. — Item magnum scrinium ligneum cum quatuor philaciis deargentatis, excepta pixide parva quae est eburnea. — Item est ibi socularis beati /aurr/ir et accurmentarium quoddam multum pulchrum. — Item in eodem (estagio) est scrinium parvum argenteum et duo parvae cruces. — Item quidam parvus textus antiquus eburneus et cum argento. — Item ibidem quoddam scrinium satis magnum coopertum de argento deaurato.— Item aliud scrinium magnum satis totum, quasi de argento cum pluribus reliquiis. — [tem quaedam bursa de serico appensa cum crucibus, ubi est annulus datus ab eprscopo dulaninensi et duo lapides in argento et duae aliae bursae in quibus nihil est. — Item pixis parva argentea. — Îtem alia eburnea. — Item baculus cantoris coopertus de argento. — Item DUO CAN-

CE

162 Sonograpbie De Ia cathédrale d'Angers. |

DELABRA NOVA et ##um anfiquum et unum operatum subtilliter, cooperta de argento. — Item in quodam scrinio longuo stricto cooperto de corio sunt minuta, quae non sunt magni valoris. — Îtem ibi sunt crustulae argenti.

Anno domini m CC nonagesimo septimo, die veneris post festum beatae Mariae Magdalenae nos Andreas de Haia et Johannes Agni, canonici andegavenses, fecimus hoc inventarium de mandato capituli de rebus quae sequuntur, quas tradidimus et assignavimus domino Mauricio novo sacristae.

Primo quatuor missalia cooperta de argento. — Item epistolarium coopertum de argento cum ymagine beati Mauriti. — Item evangel/istarium cum ymagine crucifixi. — Item aliud epistolarium et evangelistarium cooperta de argento quae sunt ad missam quotidianam. — Îtem unum pulcherrimum cal/icem de auro cum lapidibus pretiosis qui est in ar#ariolo cum reliquiis, qui non est in custodia sacristae. — [tem unum alium calicem parvum bene ponderantem cum custode ligneo, quos dedit episcopus Nicolaus. — [tem unum alium calicem intus et exterius deauratum pro majore altari cum cuséode de corio. — Item quinque alios calices, qui quotidie traduntur capellanis ad celebrandum. — Îtem quatuor orceolos de argento de quibus duo sunt quotidie pro majore altari et alii duo pro magnis festivitatibus. — Item quatuor thuribula de argento, de quibus duo serviunt quotidie ad majus altare et duo pro magnis festivitatibus. — Item dx0 vasa de argento cum duabus cocleariis pro incenso de quibus unum est super deauratum.— Item dx0 poma deaurata pro manibus sacerdotis in hieme calefactendis. — Item unum benedictarium pro aqua benedicta cum duobus ysopis de argento, — Item xxa crux cum baculo supra lignum de argento. — Item duos picherios cum duobus bacinis de argento pro chrismate et oleo sancto. — tem guafuor bacinos de argento qui ponuntur ante majus altare in magnis festivitatibus pro guafuor cereis. — Îtem unum furpitum pro missali altaris, argentatum. — Îtem unum forum argenti cum circulo qui est super de argento et duo fznacula de argento, quod pfomum et Dinacula sunt super cassam beati Maurtlii quae aliquando amoventur et alibi reponuntur. — Îtem aspousa de argento pro magnis festivitatibus (*).... — În cujus rei testimonium nos Andaeas et Johannes canonici et Mauricius sacrista presentibus litteris sigilla nostra duximus apponenda. Datum et actum anno et die ut supra.

La Cathédrale possédait en outre au #affre-autel, une table de vermeil magnifique et la châsse de S. Maurille, données par Guillaume de Beaumont ; à l'autel matutinal, une autre table d'argent doré, offerte par Normand de Doué, évêque d'Angers et la châsse de S. René, construite aux frais du chantre Guillaume le Baacle, qui mourut en 1256.

Afin d'éviter les redites, je décrirai successivement tous les objets du trésor, en empruntant des détails tantôt à un inventaire, tantôt à l'autre.

Je diviserai mon travail en trois parties : la première comprendra les re/iquatres autres que les croix, c'est-à-dire les cAdässes, les chefs, les statues, les bras, etc. ; la seconde traitera