D RE M

L'’Ancien CŒrésor. 159

Quelques calices étaient aussi déposés dans un coffre du chapitre. Avant d'aborder la description de chaque objet, je donnerai les inventaires de 1255 et de 1286 relatifs aux Joyaux, confiés au parde-reliques et celui de 1267 qui comprend ceux dont on donnait le dépôt au prétre-sacristain. Chacun pourra, grâce à ces trois documents, se faire une idée exacte de l’ensemble des reliques, vases sacrés et joyaux, possédés par la cathédrale, à la fin du XIII° siècle (').

In nomine patris et filii et spiritus sancti. Amen. Anno domini millesimo ducentesimo quinquagesimo, quinto die mercurii in octavis Purificationis beatæ Mari virginis inspecta et descripta sunt et inferius scripta contenta in Ay#ario beati Mauricii Andescavensis.

Caput beati Maurilii cum duobus angelis argenteis deauratis, ejusdem caput cum mitra episcopali lapidibus pretiosis ornata, argentea deaurata cum figura capitis similiter argentea deaurata. — Prachium beati Mauricr, in figura militari, auro et gemmis ornatum. — Item Sanguis beati Mauricir sociorunique ejus in ampulla cristalina oblunga. — Brachium beat: Andreæ apostoli, in brachio aureo cum lapidibus pretiosis. — Capilli beate Marie virginis cum angelo argenteo deaurato in ampula cristalina. — Item Zacrima ejusdem in pixide argentea, contenta in alia pixide argentea deaurata. — Cannula, id est chenole, beati Bartholomei apostoli in nuce indica cum pede et coopertorio argenteis. — Aeliquiæ beati Dyonisi cum philaterio argenteo et cristallo in medio. — Dens beate Marie Magdalene in ampulla cristallina cum pede et coopertorio argenteis. — Item Âeliquie beati Mauricii in philaterio argenteo oblonguo cum quibusdam gemmis. — Dens beatissimi Juliani, cenomanensis episcopi, in medio philaterii argentei deaurati in figura crucis cum quatuor cristallis. — Dens beate Agathæ in parva cruce super parvum candelabrum argenteum deauratum. — Xeliquice sancti Stephan: in philaterio oblonguo argenteo deaurato cum unico cristallo, scilicet capzllz ejusdem. — [tem &e lapide cum quo lapidatus fuit in parvo crucifixo argenteo deaurato. — Æeliquiæ beati Blasit in philaterio quadrato argenteo deaurato cum cristallo in medio. — De Vestimentis domini, quæ habuit in cruce et re/iquiæ beati Petri et Éeati Andreæ apostolorum in pixide parva rotunda argentea deaurata. — Æeliquie Tanche virginis in philaterio oblonguo argenteo deaurato cum figura ejusdem tenentis caput suum. — Âeliquiæ beatr Eutropit et beatæ Brigide virginis et beati Crispinti in philaterio cristalino cum pede et coopertorio argenteis. — ÆÂeliquie Agnetis virginis in philaterio cristalino cum pede et coopertorio argenteis. — Reliquiæe beati Ypothemit in philaterio argenteo deaurato in figura episcopali. — Cornu eburneum in quo continentur reliquiæe quatuor patriarcharum, Abrahæ, Isaac, et Jacob et Sare et de fragmentis cene domint et plures aliæ reliquiæ, prout in cedula interius inclusa continetur. — Os #i01e beati Benedicti, episcopi Andegavensis, sine philaterio, intra scrinium pictum ligneum. — Xe/iquie in quadam capsula lignea cum coopertoria aurea et gemmis, videlicet de /igno Sancte Crucis et de sepulcro domint et de sancta Marta et aliorum plurimorum sanctorum. — Item scrinium argenteum cum pluribus figuris deauratis, intra quod plures sanctorum reliquiæ nombreuses abréviations du texte, ni de certains mots tels que cafud pour caput, angenti pour angelo, avec lesquels tous les lecteurs ne sont pas familiarisés. Le nom des saints et les passages les plus importants sont imprimés en

lettres italiques, et dans l'inventaire de 1286 les objets nouveaux sont indiqués par des caractères spéciaux. 2. Bibliothèque d'Angers, Ms. n° 636, p. 210.

es

160 @onograpbie De {a cathédrale D’Angets.

continentur, prout in cedulis clausis interius continetur. — Xeliquie beatz Quintint et de cillicio ejusdem et Xeliquie beat: Martini, contentæ in capsula lignea cooperta argento et gemmis. — Item scrinium argenteum deauratum wze//atum, intra quod plures sanctorum reliquiæ continentur, prout in cedulis contentis interius continetur. — Item Æe/zquie beate Magdalene in philaterio argenteo oblonguo cum figura argentea deaurata ejusdem tenentis librum. — Ovum strutionis, in quo sunt capellr beatrt Gurllelme Briocensis. — Item scrinium eburneum mirabiliter sculptum in quo continentur re/iquie beatr Emandt episcopi. Item continentur in scrinio argenteo prescripto cum pluribus figuris deauratis, philaterium aureum oblongum ornatum gemmis quoddam continens camaheu in medio sui cum figura capitis hominis cum collo et humeris et quasdam re/iquias beati Maurcili et beatr Sebastiant. —— Item in dicto scrinio continentur duæ parvæ cruces aureæ. — [tem annu:us aureus cum smaragdine. —Item aureus annulus cum s/opazto circumdato lapidibus pretiosis, — Item -annulus aureus cum quodam cæmaheu rubeo. — Item duo annuli aurei cum lapidibus pretiosis, qui dicuntur 7#bis circumdatis parvis gemmis. — [tem annulus aureus cum sapAyro orientali, — tem in dicto armar1o continetur crux aurea cum Zgno sanclæ Crucis, ornata multis lapidibus pretiosis et quodam lapide saflyro magno sculpto, mobili, velante lignum sanctæ Crucis, quam dedit bonæ memoriæ Guillelmus de Bellomonte Andegavensis episcopus, cum pede argenteo deaurato. — [tem alia crux aurea cum pluribus lapidibus pretiosis continens in medio sui de /pno sanclæ Crucis cum baculo ligneo in parte superiori cooperto argento deaurato et quibusdam gemmis, quam dedit bonæ memoriæ Gauffridus Mouchet, quondam episcopus Andegavensis. — [tem ana crux argentea deaurata processionalis. — Item quinque cruces argenteæ deauratæ et in duobus sunt aliqui lapides pretiosi. — Item duo philateria quadrata cum quatuor pedibus, argentea deaurata, cum duobus cristallis positis in medio. —[tem du capsule processionales argenteæ deauratæ cum quibusdam lapidibus. — Item capsa magna processionalis, in qua plurimorum sanctorum reliquiæ continentur, sicut scribitur in medio. — Item calix aureus, sine patena, cum lapidibus pretiosis. — Item alius calix aureus cum patena. — [tem tres alit argentei deaurati cum patenis. — Item candelabrum argenteum deauratum. — Item quoddam philaterium oblongum argenteum deauratum cum grosso cristallo in medio. — Item aliud philaterium ex una parte argenteum, ex altera cum majestate deauratum. — [tem aliud philaterium oblongum argenteum deauratum cum figura episcopi deaurata et opposita parte cum cristallo. — [tem Liber Cantortis relatus vite eburneæ circumdata superficie argentea. — [tem baculus ejus coopertus superficie aurea cum quibusdam gemmis. — Item philaterium jaspidis cum capitellis argenteis et cathena argentea— Item philaterium cristalinum cum capite argenteo deaurato et cathena argentea. — Item pixis eburnea continens in se de sepulchro domini. __]tem duo éerclli, unus magnus et quidam parvus. — [tem corpus sancti Serenedr in capsa sua. — [tem duo abe/la argentea deaurata cum lapidibus et baculis argenteis. — Item socularis beati Maurilii. — Item scrinium cum quibusdam reliquiis. — [tem alia quatuor scrinia in quibus parvum aut nihil continetur. — [tem serzpéorium et sex bursæ sericæ. — Item pixis argentea parva deaurata.

Anno domini MoCCoLXXXmo sexto. Die martis in festo beatae agnetis factum est per