‹ Monographie de la cathédrale d'Angers. Le mobilierChapitre 227 sur 437 · RELIQUES, CHASSES, COFFRETS ET RELIQUAIRES SANS NOM SPÉCIAL · texte numérisé non relu

RELIQUES, CHASSES, COFFRETS ET RELIQUAIRES SANS NOM SPÉCIAL

Les inventaires de 1255 et de 1286 énumèrent un certain nombre d'objets remplis de reliques non déterminées, dont les uns furent détruits, les autres employés à d’autres usages. Tels sont les articles suivants :

1° Pour l'inventaire de 1255.

Item scrinium argenteum cum pluribus figuris deauratis, intra quod plures sanctorum reliquiæ continentur, prout in scedulis clausis interius continetur. — Item scrinium argenteum deauratum #ze//alum, intra quod plures sanctorum reliquiæ continentur, prout in scedulis contentis interius continetur. — Item duo philateria quadrata cum quatuor pedibus, argentea deaurata, cum duobus cristallis positis in medio. — Item duæ capsulæ processionales argenteæ deauratæ cum quibusdam lapidibus. — Item quoddam philaterium oblungum argenteum deauratum cum grosso cristallo in medio. — Item aliud philaterium ex una parte argenteum, ex altera cum majestate deauratum. — Item aliud philaterium oblungum argenteum deauratum cum figura episcopi deaurata

et opposita parte cum cristallo. — Item philaterium jaspidis cum capitellis argenteis et cathena argentea. — [tem philaterium cristalinum cum capite argenteo deaurato et cathena argentea. — Item scrinium cum quibusdem reliquiis. — Item quatuor alia

scrinia, in quibus parvum aut nihil continetur,

2° Pour l'inventaire de 1286.

Item unum scrinium parvum coopertum de argento, est unus camaheu magnus. — Item reliquiæ plurimorum sanctorum. — Item aliud scrinium eburneum longum cum reliquiis sanctorum, nescitur quorum. — Îtem quinque philacia cooperta de argento, quæ communiter traduntur et differuntur in processionibus, in rogationibus. — [tem quoddam scrinium ponderosum parvum cum ampulis et esmallis cupreis. — Item magnum scrinium ligneum cum quatuor philaciis deargentatis, excepta pixide parva quæ est eburnea. — Jtem in eodem (estagio) est scrinium parvum argenteum. — Item ibidem quoddam scrinium sutis magnum coopertum de argento deaurato. — Item aliud scrinium magnum satis totum, quasi de argento cum pluribus reliquiis. — Item in quodam scrinio larguo stricto cooperto de serio sunt munita, quæ non sunt magni valoris.

3° Pour l'inventaire de 1421.

Item quoddam parvum reliquiare auri ad modum cassæ bordatum de perlis sive clausura inferius in quo sunt quædam vestimenta et sunt XXIIII lapides et defficiunt III. — Item una cassa de plurimis reliquiis in qua sunt XIIXVIII, lapides de quibus deff-

1. Archives de Maine et Loire. G. 385, 1758 à 1759. 2. Bib. de la Ville, Ms. n° 656, I Décent.

RE

196 aonograpbie de la cathédrale d'Angers.

ciunt V in qua cassa sunt desuper tres grossi cristalli, — [tem unum reliquiare ad modum cassæ coopertum de auro in qua sunt XV lapides, de quibus defficit unus. — Item quædam alia cassulla argenti ad pedes. — Item aliud reliquiare in quo sunt VII cristallia et duo lapides. — Item unus parvus coffretus argenti in quo sunt duo reliquiæ in cristallo. — Item unus coffretus ad tres pedes in quo sunt plus reliquiæ. — Item alius coffretus in quo sunt etiam reliquiæ. — Îtem una pulchra custodia argenti deaurati in qua est quædam reliquia. — Item unus coffretus longus de argento deaurato aut alio metallo... — Item IX cristalla quorum VIT sunt ad quasdam reliquias. — Item unus coffretus de ebore in quo sunt reliquiæ. — Item corporalia in quibus stillavit sanguis Christi. — Item una vetus bursa serica ubi sunt plures reliquiæ.

4° Pour l'inventaire de 1495.

Unum parvum reliquare deauratum desuper tectum quodam pinaculo deaurato in quo figuratur ex una parte Coronatio ex alia Annunciatio beatæ Mariæ et in eadem sunt certæ reliquiæ apparentes sed ignotæ. — Duo philateria quadrata argentea et deaurata cum quatuor pedibus et duobus cristallis positis in medio... — Quoddam philaterium argenteum et deauratum ac in medio ejus cristalum figuratum in dorso una cruce, — Quoddam philalerium argenteum ad modum coffreti cum quatuor pedibus et... in quo sunt reliquiæ non designatæ. — Duo parva reliquaria in medio quorum est lapis agathæ. — Quoddam parvum reliquare quadratum argenteum cum cristallo in medio. — Quidam coffretus argenteus in quo sunt repositæ plus reliquiæ a Æegina Angliæ (Marguerite d'Anjou), deportatæ. |

5° Pour les inventaires de 1505, 1525, 1532.

Les mêmes que précédemment, plus :

Unum parvum repositorium aureum intra quod est insculpta ymago divi Renati et desuper ymagines beatæ Mariæ et sancti Mauricii uno sgzntre ? aureo firmatum.

Cet objet disparaît dans l'inventaire de 1539.

6° Rien de spécial à notre sujet dans les inventaires de 1561 et de 1595.

7° Un inventaire du XVII siècle, fait après 1661, signale en bloc une partie de ces reliquaires, vides pour la plupart et qui ne tardèrent pas à être détruits.

Plus onze petits reliquaires de bois couverts d'argent, desquels on peut cy devant avoir osté les reliques pour les mestre dans d'autres plus considérables et aussi il peut être qu'il y en a quelques uns dans les quels il y a des reliques que l'on n'expose pas, et les plus grands partie sont découverts en quelques endroits et il y en a deux en particulier, qui sont beaucoup découverts d'argent. — Plus il y a un petit reliquaire d'argent qui est dans le moilieu en forme carrée, et le haut en pointe, dans le quel il n’y a pas de relique.

8C Pour l'inventaire de 1717. [l n'en reste plus que deux.

Deux espèces de petits reliquaires figure quarrée, couverts de feuilles d'argent avec deux cristaux de peu de valeur.

Voici comment se faisait l'Exposition des reliques sur le grand autel ('), au XVIIS et au XVIIIe siècle.

« Le garde-reliques a soin avant Tierces pour la grand’messe des fêtes épiscopales d'ex- {poser quatre reliques des plus précieuses sur le grand autel, l’étole au cou par respect

Page 1